Kol

1. Şube.
2. tas. Tarikat kurucusu şeyhin ölümünden sonra çeşitli guruplara ayrılan tarikat şubeleri. Tarikati kuran şeyh vefat edince, bazen halifelerinden her biri bağımsız bir şeyh olarak ortaya çıkar ve çevresinde birçok mürit toplar. Halifelerden her birinin çevresinde toplanan gruba kol adı verilir, Kollar genel olarak bu kolu kuran şeyhin adıyla anılır. Bazı hallerde ise tarikat kuran şeyhten sonra onun halifelerinden biri bu tarikatın adap ve erkânını tespit eder, bazı ufak tefek değişiklikler yapar. Böyle halifelere pir-i sani denir. Bu da bir kol sayılır. Fakat kollarda bir değişikliğin olması şart değildir. Koruyucu veli Bekçilik yapan ermiş, bir şehri ve beldeyi koruyan ve bekleyen veli. Bkz. Veli, Sahip.

Bir tarikatın, kuruluşunu takip eden zaman süresi içinde bir takım dallara ayrıldığı görülmüştür. Ana gövdeden dallaşan bu yeni teşekküllere kol adı verilir. Eğer bu kollar da, dallanır, ortaya yeni kollar çıkarsa, ilk kollara anakol denir. Kollar, usûlde, yapılan ictihadlardan doğar.