halîl

“Cana yakın, samimî el (dost) ” anlamında olan bu söz, -ı bazı kelimelerle tamlama biçie minde dinî terimler oluşturmuşe tur. t” r § tam. halîlu’l-lâh a. Gül u Jık) Allah’ın yakın dostu ane” lammda Hz. İbrahim için kullanılan bir ad. Kur’ân-ı Kerîm’de “Nisâ suresi” nde “Allah îbrâhim’i dost ledindi.” ifadesi yer almaktaedır. -ı

Dost.

Kelime-i tevhîdi (Lâ ilâhe illallah Muhammedün resûlullah sözünü) çok söyleyenlerde, Allahü teâlâya karşı fevkalâde sevgi hâsıl olmaktadır. Artık o, Allahü teâlânın halîlidir. Her kim, nefsinin boş arzularından sıyrılırsa, artık onda, Allahü teâlâdan başkasına bağlılığa yer kalmaz. (İmâm-ı Süyûtî)

Arapça, dost demektir. Hz. ibrahim’e verilen bir sıfat. Nisa suresi, ayet 125’te geçmektedir. İbrahim (a) cömertlik ve konukseverlikle tanınmıştır. Bu husus, özellikle Hicr 51 ve Zâriyat 24. ayetlerde açıkça görülmektedir. Tasavvuf okulları bu sebeple, sofra gülbanklerinde Hz. İbrahim’i mutlaka anarlar. Mevlevîlerin “somat gülbangi”, “nân-ı merdân” yahut “hân-ı merdan, ni’met-i Yezdan, berakât-ı Halîlürrahmân” diye başlar. Bektaşîlerin sofra gülbanglerinde de şu ifadeler bulunur: “Nur ola, sır ola, gittiği yer gam görmeye, yiyenlere de nûr-ı iman ola, Hak erenler Halil İbrahim bereketi vere”. Tasavvufta her peygamber, kendisindeki belirgin vasıfla mutasavvıfları etkilemiştir. Hz. İbrahim’in, bu konudaki etkisi, hullet (dostluk, yani Allah ile dostluk) olarak bilinir.