gâzî

Sözlük anlamı “Savaşmak, yağmalamak, saldırmak.” olan bu söz, savaşta başarı kazanan kumandanlara, hükümdarlara şeref unvanı olarak verilen bir terimi ifade etmektedir. Son zamanlarda bir savaşa gidip sağ dönen Müslümanlara da “gâzî” denilmiştir. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de “Âl-i İmrân suresi” nde çokluk biçimiyle, “Tevbe suresi” nde ise şehitlik üe birlikte geçmekte “mücahit” kavramı ile ifade edilmektedir. Hadislerde ise geneUikle “Allah yolunda savaşan kimseler.” (bk. Wensinck, el-Mu'cem, “gâz” maddesi), için kuUanılan bu terim, Müslümanlar arasmda fazüetli bir mertebe olarak görülmüş; hatta özellikle Müslüman-Türkler arasmda, “Ölürsem şehit, kalırsam gazi” sözü, yaygın bir deyim niteliği kazanmıştır.

Allahü teâlânın dînini yaymak, din, nâmus ve vatanına saldıran düşmanı kovmak için savaştıktan sonra geri dönen müslüman. (Bkz. Mücâhid)

Bir gâziye veya mücâhide yardım edeni, Cenâb-ı Hak mahşerde ( gölge olmayan günde ) gölgelendirir. (Hadîs-i şerîf-Tergîb-ül-İbâd)

Ey mes'ûd ve bahtiyâr kardeşim! Amel ve ibâdet, niyet ile olur. Kâfirlere karşı savaşagiderken, önce niyeti düzeltmelidir. Ancak, bundan sonra sevâb kazanılır. Muhârebeye (savaşa) gitmekten maksad; Allahü teâlânın ismini, dînini yaymak ve yükseltmek, din düşmanlarını zayıflatmak ve bozguna uğratmak olmalıdır; adam öldürmek, can yakmak niyeti ile cihâda gitmemelidir. Gazâdan selâmetle çıkan gâzi olur, mücâhid olur. Ölen, hâlis şehîd olup, en büyük sevâblara, nîmetlere kavuşur. (İmâm-ı Rabbânî)