Ara
Menü
1 dakikalık okuma

Kars Kalesi'nde bulunan kabir

Evliya Çelebi'nin anlattığı rüya.

Ebü’l-Hasan el-HarakānîEvliya Çelebi, Seyahatnâme, II, 330

Evliya Çelebi, Kars Kalesi'nin III. Murad devrinde Lala Mustafa Paşa tarafından tamir edildiğini anlatırken bir askerin paşaya aktardığı rüyasını nakleder.

Buna göre asker paşaya, rüyasında gördüğü yaşlı bir zatın kendisinin Harakānî olduğunu ve makamının burada bulunduğunu söylediğini, kendisinden ayağını bastığı yeri kazmasını istediğini anlatmış, bunun üzerine 100 işçi yeri kazmaya başlamış ve üzerinde, “Menem şehîd ü saîd Harakānî” ibaresi yazılı dört köşe bir somaki mermer bulunmuştur.

Gaziler mermeri tekbir ve tevhidle kaldırınca kabir ortaya çıkmıştır. Yaralı pazusuna sarılı makrame ile sırtındaki hırkasının bile henüz çürümediği görülmüş; vücudunun sağ tarafındaki yarası hâlâ kanamakta imiş.

Kalenin içine ilk olarak Lala Mustafa Paşa tarafından Harakānî adına bir tekke ile bir cami inşa ettirilmiştir.

Çerçeve. Kaynak bu anlatının sonucunu da kaydeder: “Evliya Çelebi'nin anlattığı bu olay, daha sonra yaygınlık kazanarak Kars ve çevresinde Harakānî'nin Kars'ın fethine katıldığı ve burada şehid olduğu şeklinde bir inancın doğmasına yol açmıştır.” Oysa klasik kaynaklar kabrini Bistâm yakınlarındaki Harakān'da gösterir.

Okuma notu

Bu metin gelenek içinde aktarılan bir menkıbedir. Tarihî bir tutanak gibi değil; yolun hafızasını, değerlerini ve anlatı dilini taşıyan bir rivayet olarak okunmalıdır.