Abbasî'lerin şâ'şaalı devrinde Harun-er-Reşid halife idi. — 2. bölüm

Bir göz Hakkı görmezse, Ona sakın yâr deme!

Sana ibret vermezse, Benim gözüm var deme!

Görenedir, görene, Köre nedir, köre ne?

Kulak hakkı duymazsa, Kulağım duyar deme!

Duyduğuna uymazsa, Kulaklarım var deme!

Duyanadır, duyana;

Sağır nice uyana?

Evet, bak ve gör! Nice ayakkabısı olan var, ayakları yok..

Nice gözlügü olan var, gözleri yok.. Nice apartman, han, hamamı olan var, sağlık ve âfiyetleri yok.. Nice zengin kişiler var, agızlarının tadı yok.. Nice milyarderler, milyonerler var, evlerinde dirlik, düzenlikleri yok.. Nice ağızları olanlar var, ya konuşacak dilleri, ya da dinlenecek sözleri yok.. Nice kuvvet ve kudrete sahip kişiler var, akılları yok.. Nice mevki ve makam sahipleri var, iymanları yok.. Nice ni'metlere ermiş kişiler var, ibadet ve tâ'atleri yok.. Nice dünyaya sahip kişiler var, âhiretleri yok..

Ey mü'min, ey Hak ve hakikat âşığı!

Senin Rabbin var.. Rabbine iymanın var.. Peygamberin var.. Sıhhat ve âfiyetin var.. Ibadet ve tâ'atin var.. Aklın ve tefekkür kabiliyetin var…. Gözün, kulağın, saçın, sakalın, kaşın, kirpiğin, ağzın, dişin, dilin, elin, ayağın var…. Sen, öyle bir Nebiyyi zişâna ümmetsin ki, Allahu azim-üş-şân indinde kadri gayet yüce, şefaati makbul, duaları şâyân-ı kabul ve günahkâr ümmeti için şefkat ve merhameti mebzuldür. Allahu teâlâ, onu razı edinceye kadar istedigini vereceğini kitab-ı mübiyninde açıkça ahd-ü peyman ederek beyan buyurmaktadır. Oyle ise, Rabbimize şükretmeyelim mi? Ona kıyam, rükû ve secde ederek, tesbih ve takdis eyleyerek tâ'zim etmeyelim mi? Etmezsek, küfran-ı ni'mette bulunmuş, açıkçası nankörlük etmiş olmaz mıyız? Nankörlük, insana ve insanlığa yakışır mı? Bir din kardeşin, Hicaz dönüşü sana bir takke hediye edince ona defalarca teşekkür ediyorsun da, takkeyi giymek için sana o başı ihsan ve inayet buyuran Allahu teâlâ'ya şükrün olmayacak mı? Hicaz hâtırası o takkeyi giydiğin başına Allah azze ve celle akıl cevherini ihsan buyurmamış olsaydı, aynı takkeyi belki de ayağına geçirmeğe uğraşacaktın. Sana, bunu yaptırmayan o akıl ni'metini bahşeden Rabbine secde etmeyecek misin? Kaldı ki, gerçekten kul ve insan isen, vücudundan olan bazı ni'metlerini alıverse dahi, yine de ona şükretmen gerekir.