Ara
Menü
1 dakikalık okuma

Meczubun teklifi, yırtılan kâğıt ve azil haberi

Samsûnîzâde Ahmed’in dostu olan tüccarın bir meczubdan onun sadrazamlığı için dua istemesi; teklif küçümsenince meczubun kâğıt yırtıp azli haber vermesi anlatılır.

Samsûnîzâde Ahmed EfendiNev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 556-575 · s. 560

Metin ve neşir kaydı

Kalıcı okuma konumu: person_insights-2365
Müellif
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Çevirmen
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Hazırlayan
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Bölüm / şiir
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Kaynak
Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 556-575
Kaynak sayfası
560
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tamlık / kesilme
İncelenmedi; tamlık veya kesilme doğrulanmadı
Rivayet türü
Gelenek içi anlatı
Editoryal özet

Samsûnîzâde Ahmed’in dostu olan tüccarın bir meczubdan onun sadrazamlığı için dua istemesi; teklif küçümsenince meczubun kâğıt yırtıp azli haber vermesi anlatılır.

Düzeltilmiş okuma

Ayrı bir düzeltilmiş okuma kaydı henüz yok. Gösterilen kaynak aktarımı onaylanmış düzeltme değildir.

Özgün dijital aktarım / ham OCR

CMS’deki metin burada değiştirilmeden saklanır; etiketler ve olası OCR hataları özgün aktarımın parçasıdır. Basılı nüsha ile karşılaştırma durumu yukarıdadır.

<p>Atâyî’nin nakline göre Samsûnîzâde Ahmed İstanbul kadısıyken yakın dostlarından dürüst bir tüccar vardı. Halkın itibar ettiği bir meczup bir gün tüccarın dükkânına geldi ve eski dostluk hakkını gözeterek bir dileği varsa gerçekleşmesi için himmet edeceğini söyledi. Tüccar, Ahmed Efendi’nin sadrazam olmayı arzuladığını bildiği için onun adına dua istedi.</p><p>Meczup, Ahmed Efendi’nin kendisi için iki yüz filori ayırıp bir köle azat etmesini, böyle yaparsa maksadına ulaşacağını söyledi. Tüccar haberi sevinçle ulaştırdı; fakat Ahmed Efendi gülerek gerçek velilerin bir iş karşılığında ücret istemeyeceğini, sadrazamlığın da ilmiye yolunun doğal seyriyle geleceğini söyledi. Meczub doğru söylüyorsa gerçekleşeceği günü bildirmesini istedi.</p><p>Ertesi sabah tüccar hadiseyi anlatmaya çekinirken meczup durumu sezdi, celâllenip bir kâğıdı yırttı ve ehlullâhı küçümseyenin böyle kahrolacağını söyledi. Tüccar peşinden koşup af dileyince meczup, atılan okun geri dönmeyeceğini fakat elinden geleni yapacağını bildirdi.</p><p>Bir süre sonra geri dönerek Ahmed Efendi’nin canının kurtulduğunu, fakat belirttiği gün ve saatte azledileceğini haber verdi. Kaynağa göre azil tam söylediği zamanda gerçekleşti; Ahmed Efendi de üzüntü ve pişmanlık içinde vefat etti.</p>

Atâyî’nin nakline göre Samsûnîzâde Ahmed İstanbul kadısıyken yakın dostlarından dürüst bir tüccar vardı. Halkın itibar ettiği bir meczup bir gün tüccarın dükkânına geldi ve eski dostluk hakkını gözeterek bir dileği varsa gerçekleşmesi için himmet edeceğini söyledi. Tüccar, Ahmed Efendi’nin sadrazam olmayı arzuladığını bildiği için onun adına dua istedi.

Meczup, Ahmed Efendi’nin kendisi için iki yüz filori ayırıp bir köle azat etmesini, böyle yaparsa maksadına ulaşacağını söyledi. Tüccar haberi sevinçle ulaştırdı; fakat Ahmed Efendi gülerek gerçek velilerin bir iş karşılığında ücret istemeyeceğini, sadrazamlığın da ilmiye yolunun doğal seyriyle geleceğini söyledi. Meczub doğru söylüyorsa gerçekleşeceği günü bildirmesini istedi.

Ertesi sabah tüccar hadiseyi anlatmaya çekinirken meczup durumu sezdi, celâllenip bir kâğıdı yırttı ve ehlullâhı küçümseyenin böyle kahrolacağını söyledi. Tüccar peşinden koşup af dileyince meczup, atılan okun geri dönmeyeceğini fakat elinden geleni yapacağını bildirdi.

Bir süre sonra geri dönerek Ahmed Efendi’nin canının kurtulduğunu, fakat belirttiği gün ve saatte azledileceğini haber verdi. Kaynağa göre azil tam söylediği zamanda gerçekleşti; Ahmed Efendi de üzüntü ve pişmanlık içinde vefat etti.

Okuma notu

Bu metin gelenek içinde aktarılan bir menkıbedir. Tarihî bir tutanak gibi değil; yolun hafızasını, değerlerini ve anlatı dilini taşıyan bir rivayet olarak okunmalıdır.