HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
İlmiye ailesi ve tahsil
Dedesi II. Bayezid devrinde kazaskerlik, babası Edirne kadılığı yapmış köklü bir ilmiye ailesindendi. Sarı Gürz Efendi'nin yanında yetişti ve onun ailesiyle evlilik bağı kurdu; Müeyyedzâde Efendi'den mülâzemet aldı.
Medrese ve kadılık çizgisi
Murad Paşa, Hacı Hasanzâde, Edirne Halebiyye, Mustafa Paşa, Bursa Sultâniyye, Edirne Bayezid ve İstanbul Bayezid medreselerinde görev yaptı. Bursa, Edirne ve İstanbul kadılıklarında bulundu; daha sonra Halep kadılığı yaptı.
Anadolu ve Şam teftişleri
954/1547-48'de Anadolu ile Arap ve Acem vilâyetlerinde geniş bir teftişe memur edildi. Şam beylerbeyinin uygulamalarını araştırırken sunduğu sicil kayıtlarından biri saray çevresince inandırıcı bulunmayınca gözden düştü. Bu olay, kaynağın taraflı anlatımıyla değil; teftiş, belge değerlendirmesi ve idarî sonuç ekseninde sunulmuştur.
Son yılları ve vefatı
Halep kadılığından 970/1562-63'te ayrıldı; yüz akçe vazifeyle ilim ve ibadete yöneldi. 978 Zilhiccesinde, 1570'te vefat etti.
Görev basamakları
Yarım yüzyıla yakın bir görev çizgisi kayıtlıdır. Müderrislik ile kadılık arasında birden çok kez yer değiştirmesi bu çizginin belirleyici özelliğidir.
- Murad Paşa Medresesi, İstanbul — 20/25 akçe.
- Hacıhasanzâde Medresesi, İstanbul — 30/35 akçe.
- Halebiye Medresesi, Edirne — 927-930; Pîr Ahmed Çelebi'nin yerine, yerine Eyyuhumzâde Mehmed Şah geçti.
- Mustafa Paşa Medresesi, İstanbul — 934; Pîrî Çelebi'nin yerine.
- Sultaniye Medresesi, Bursa — 937; İsrâfilzâde Fahreddin Efendi'nin yerine.
- II. Bayezid Medresesi, Edirne — 939; Abdüllatif Çelebi'nin yerine.
- Bursa kadılığı — 944 başları; Kara Davud Efendi'nin yerine.
- Edirne kadılığı — 944 Rebîülevvel; Mirim Kösesi Mehmed Efendi'nin yerine.
- İstanbul kadılığı — 945 Şevvâl - 949; yine Mirim Kösesi'nin yerine, yerine Karasulu Hasan Çelebi geçti.
- II. Bayezid Medresesi, Edirne — 949; 100 akçe.
- Sahn-ı Semân medreseleri — 952 Şâban ve 957'de iki kez.
- Müfettişlik — 954; Anadolu, Bilâd-ı Arab ve Bilâd-ı Şâm, günlük 400 akçe.
- Halep kadılığı — 968 Şâban - 970 Ramazan; Muallimzâde Ahmed Efendi'nin yerine, yerine Ebussuûdzâde Mehmed Çelebi geçti.
- Tekaüd — 970 Ramazanından sonra, 100 akçe.