Ara
Menü
1 dakikalık okuma

Devrân tartışması ve ardından nakledilen rivayetler

Uzun Şems'in Tire'deki zikrini eleştiren kişilerle tartışması ve sonrasında yaşandığı söylenen hadiseler Atâyî'nin taraflı keramet diliyle aktarılır.

Uzun Şemseddin Ahmed et-TavîlNev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik · s. 665

Metin ve neşir kaydı

Kalıcı okuma konumu: person_insights-2103
Müellif
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Çevirmen
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Hazırlayan
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Bölüm / şiir
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Kaynak
Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik
Kaynak sayfası
665
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tamlık / kesilme
İncelenmedi; tamlık veya kesilme doğrulanmadı
Rivayet türü
Gelenek içi anlatı
Editoryal özet

Uzun Şems'in Tire'deki zikrini eleştiren kişilerle tartışması ve sonrasında yaşandığı söylenen hadiseler Atâyî'nin taraflı keramet diliyle aktarılır.

Düzeltilmiş okuma

Ayrı bir düzeltilmiş okuma kaydı henüz yok. Gösterilen kaynak aktarımı onaylanmış düzeltme değildir.

Özgün dijital aktarım / ham OCR

CMS’deki metin burada değiştirilmeden saklanır; etiketler ve olası OCR hataları özgün aktarımın parçasıdır. Basılı nüsha ile karşılaştırma durumu yukarıdadır.

<h3>Tire'deki zikir meclisi</h3><p>Uzun Şemseddin Ahmed'in Tire'de cehrî zikir ve devrân yaptırması bazı âlimlerin itirazına yol açtı. Tire kadısı Defterdarzâde Mehmed, Birgi kadısı Nureddin, Bilalzâde ve dârülkurrâ şeyhi Mehmed bir zikir meclisine katılarak uygulamanın hükmünü tartıştılar.</p><h3>Hareketin kaynağı üzerine cevap</h3><p>Uzun Şems, nefsin arzusuyla yapılan oyunun yasak; ilâhî muhabbetin tesiriyle meydana gelen devrânın ise aynı hükümde olmadığını savundu. Atâyî, karşı çıkanların tartışma sırasında söz hatalarına düştüğünü ve meclisin gergin biçimde bittiğini bildirir.</p><h3>Kaynağın keramet dili</h3><p>Kaynak daha sonra Nureddin'in o gece boğazında şiddetli bir sıkışma hissettiğini, özür dileyince iyileştiğini; dârülkurrâ şeyhinin de geçirdiği nöbetten dua ile kurtulduğunu anlatır. Defterdarzâde'nin attan düşerek, Bilalzâde'ninse ansızın öldüğünü bu tartışmanın devamında sıralar. Bu ardışıklık Atâyî'nin Uzun Şems'i savunan menkıbevî yorumudur; ölümlerle tartışma arasında doğrulanmış tarihî nedensellik kurmaz.</p>

Tire'deki zikir meclisi

Uzun Şemseddin Ahmed'in Tire'de cehrî zikir ve devrân yaptırması bazı âlimlerin itirazına yol açtı. Tire kadısı Defterdarzâde Mehmed, Birgi kadısı Nureddin, Bilalzâde ve dârülkurrâ şeyhi Mehmed bir zikir meclisine katılarak uygulamanın hükmünü tartıştılar.

Hareketin kaynağı üzerine cevap

Uzun Şems, nefsin arzusuyla yapılan oyunun yasak; ilâhî muhabbetin tesiriyle meydana gelen devrânın ise aynı hükümde olmadığını savundu. Atâyî, karşı çıkanların tartışma sırasında söz hatalarına düştüğünü ve meclisin gergin biçimde bittiğini bildirir.

Kaynağın keramet dili

Kaynak daha sonra Nureddin'in o gece boğazında şiddetli bir sıkışma hissettiğini, özür dileyince iyileştiğini; dârülkurrâ şeyhinin de geçirdiği nöbetten dua ile kurtulduğunu anlatır. Defterdarzâde'nin attan düşerek, Bilalzâde'ninse ansızın öldüğünü bu tartışmanın devamında sıralar. Bu ardışıklık Atâyî'nin Uzun Şems'i savunan menkıbevî yorumudur; ölümlerle tartışma arasında doğrulanmış tarihî nedensellik kurmaz.

Okuma notu

Bu metin gelenek içinde aktarılan bir menkıbedir. Tarihî bir tutanak gibi değil; yolun hafızasını, değerlerini ve anlatı dilini taşıyan bir rivayet olarak okunmalıdır.