Ara
Menü
2 dakikalık okuma

Rüyadaki kapıdan çocukların duasına

Merkez Efendi’nin Sünbül Sinan’a intisabını hazırlayan rüya, Balıkesir vaazı, çocuklardan dua istemesi ve Kâtib Mehmed Çelebi anlatısı.

Merkez Muslihuddin EfendiMenâkıb-i Şerîf ve Tarîkatnâme-i Pîrân ve Meşâyih-i Tarîkat-i Aliyye-i Halvetiyye · s. 90

Rüyada açılan kapı

Merkez Efendi İstanbul’daki şeyhlerin sohbetlerine katılmakla birlikte, devran yaptırdığı ve vahdet-i vücûddan söz ettiği gerekçesiyle başlangıçta Sünbül Sinan’a karşı mesafeliydi. Bir gece gördüğü önemli bir rüyayı farklı şeyhlere tabir ettirdi; fakat hiçbir açıklama onu tatmin etmedi. Sünbül Sinan’a gitmek istemediği için rüyasının cevabını yine bulamamıştı.

Ardından başka bir rüya gördü: Sünbül Sinan hücresine girmek istiyor, o da kapıyı kapatıp arkasına dayanarak girişini engellemeye çalışıyordu. Sünbül Sinan kapıyı zorlayıp içeri girdi ve önceki rüyasını eksiksiz biçimde tabir etti. Merkez Efendi uyandığında doğru yorumun bu olduğunu anladı ve Sünbül Sinan’ın huzuruna gitti. Şeyh onu görünce, rüyadaki sahneye işaret ederek “Ne oldu Muslihuddin, kapıya dayanamadın mı?” diye sordu. Bunun üzerine inkârı bütünüyle kalktı ve kendisine biat etti.

Boş camide ikindiye kadar vaaz

Bir cuma günü Balıkesir’de minbere çıkıp nasihate başladı. Bağ mevsimi olduğu için cemaat yavaş yavaş camiden ayrıldı; sonunda kayyım da anahtarları bırakıp gitmek istedi. Merkez Efendi gözlerini açınca içeride kimsenin kalmadığını gördü. Kayyıma gitmesini, ilim meclisine meleklerin rağbet ettiğini söyleyip gözlerini yeniden kapattı ve ikindi vaktine kadar vaazını sürdürdü. Menâkıbnâme bu sahneyi, dinleyici sayısına bakmadan sözü hakkı için söylemenin örneği olarak aktarır.

Çocuklardan istenen dua

Yolculuklarında yanında meyve taşır, rastladığı çocuklara dağıtırdı. Bir mektebe uğradığında çocukların derslerini tamamladıklarını görürse öğretmenden izin isteyip onları sevindirirdi. Sonra, henüz mükellef olmadıkları için dualarının kabul edileceğini söyleyerek kendisi için dua etmelerini ister; “Bu yüzü kara, sakalı ak ihtiyar için dua edin; ola ki kıyamette yüzü ak olsun” diyerek ağlardı.

Kâtib Mehmed Çelebi’nin rüyası

Sünbül Sinan’ın muhiblerinden Kâtib Mehmed Çelebi, Merkez Efendi’ye üç yıl hiç uğramadığını anlatır. Bir gece rüyasında Sünbül Sinan’ı görür; şeyhi ona Merkez’den gafil olmamasını ve hemen yanına gitmesini söyler. Ertesi gün Merkez Efendi’ye vardığında, daha kendisi konuşmadan “Ismarlanmayınca gelmedin” hitabıyla karşılaşır. Ardından Merkez Efendi, rüyadaki övgünün yalnız onun inkârını gidermek için söylendiğini, Sünbül Sinan’ın makamının yüce olduğunu belirtir. Mehmed Çelebi bu karşılaşmanın ardından kendisine bağlanır.

Okuma notu

Bu metin gelenek içinde aktarılan bir menkıbedir. Tarihî bir tutanak gibi değil; yolun hafızasını, değerlerini ve anlatı dilini taşıyan bir rivayet olarak okunmalıdır.