Ara
Menü
1 dakikalık okuma

Şeyhlerin imtihan edildiği meclise reislik

Sahte şeyhlerin çoğaldığı bir dönemde II. Bayezid onu Manisa'dan İstanbul'a çağırmış, padişahın da hazır bulunduğu imtihan heyetine o başkanlık etmiştir.

Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin MarmaravîKaynak kaydı

Şah İsmâil'in Anadolu'ya «dâî» adı verilen halifeler gönderip sahte şeyhler eliyle bozuk tarikatlar kurdurduğu, Antalya'dan Bursa'ya kadar isyanların çıkarıldığı bir dönemdi. Karışıklık öyle bir noktaya vardı ki sahte şeyhler Osmanlı merkezine kadar sızdı, İstanbul onlarla doldu ve halk kime inanacağını şaşırdı.

II. Bayezid, sahte tarikatların ayıklanıp kapatılması için şeyhlerin bir mecliste imtihana tâbi tutulmasını istedi ve bu düğümü çözmek üzere onu Manisa'dan İstanbul'a davet etti. Görevi derhal kabul edip padişahın huzuruna çıktı ve sultanın da hazır bulunduğu imtihan heyetine reislik etti. O gün tuttuğu şeriat süzgecinden hak yolda bulunan şeyhler rahatlıkla geçerken sahteleri tutuldu; tekkeleri kapatıldı ve yaptıkları işten men edildiler.

Padişah kendisini hediyelerle taltif etti; o ise hediyelerin tamamını fakirlere dağıttı. İstanbul'da kalması tekliflerini de kabul etmeyip Manisa'ya döndü. Hâdise dilden dile, şehirden şehre yayıldı; sohbetine kavuşmak isteyenler Manisa'ya akın edip çevresinde geniş bir sohbet halkası meydana getirdiler.

Okuma notu

Bu metin gelenek içinde aktarılan bir menkıbedir. Tarihî bir tutanak gibi değil; yolun hafızasını, değerlerini ve anlatı dilini taşıyan bir rivayet olarak okunmalıdır.