tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Ankara
5 tarihî kayıt ve 5 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Ankara — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Millî Mücadele temasları · TürkiyeAnkara — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Millî Mücadele temasları
Ankara görüşmeleri 15 Kasım 1920'de Ankara'ya gelen Ahmed Şerîf, 25 Kasım'da Mustafa Kemal Paşa ile görüştü. İşaret şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten,…
Ankara — doğum ve ilk tahsil şehri · TürkiyeAnkara — doğum ve ilk tahsil şehri
Doğum ve ilk tahsil çevresi Çalık Ya‘kūb bin Bayram Efendi Ankara’da doğdu ve ilk öğrenimini burada gördü. Doğum yılı, ailesi ve Ankara’daki hocaları kaynaklarda açık biçimde verilmediği için kayıt yalnız doğrulanabilen şehir bağını gösterir. Harita kaydının sınırı Belirli bir ev, medrese veya…
Ankara — kadılık ve görevden ayrılış · TürkiyeAnkara — kadılık ve görevden ayrılış
Ankara — kadılık ve görevden ayrılış. Ankara şehir merkezi yaklaşık koordinatıdır. Biyografideki yeri Ali Behçet Efendi (1727–1822), Konya ve Afyonkarahisar’daki ilmî-Mevlevî terbiyesini Bursa’da aldığı Nakşibendî, Kâdirî, Kübrevî, Çiştî ve Şüttârî icâzetleriyle birleştiren; Üsküdar Selimiye Dergâhı’nda Nakşibendî-Müceddidî irşadı, Mesnevî ve Mektûbât dersleriyle tanınan…
Altındağ · Ankara — Şa‘bân-ı Şifâî'nin vefat çevresi · TürkiyeAnkara — Şa‘bân-ı Şifâî'nin vefat çevresi
Vefat Diyarbakır'dan dönüş yolunda Ankara'da Mart 1705'te vefat etti. Bu kayıt mezar işareti değil şehir hafızasıdır. Biyografideki yeri Şa‘bân-ı Şifâî (ö. 1705), Ayaş'tan İstanbul'a giderek saray hekimliğine ve ilmiye mesleğine giren; doğum, yenidoğan ve çocuk sağlığına dair Tedbîrü'l-mevlûd başta olmak üzere Türkçe…
Ankara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi)
Bağlı olduğu Bayramiyye'nin pîri Hacı Bayrâm-ı Velî'nin (ö. 833/1430) merkezi ve medfeni; babası Yazıcı Sâlih'in de Ankara civarından olduğu rivayet edilir. İlişkili kişi dosyası Ahmed-i Bîcân : Ahmed-i Bîcân (ö. 870/1466’dan sonra), Gelibolu’da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin irşad çevresinde yetişen; Envârü’l-âşıkīn başta olmak…
Ankara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi)
İlk bağlandığı ve şeyhlik makamına kadar yükseldiği Bayramiyye'nin merkezi; “Ankara ve çevresinde yaygın olan” yol budur. İlişkili kişi dosyası İsmâil Rusûhî Ankaravî : İsmâil Rusûhî Ankaravî (ö. 1631), Galata Mevlevîhânesi şeyhi; Mesnevî’nin en etkili Osmanlı şerhlerinden birini yazan, semâ ve Mevlevî erkânını…
Ankara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi)
Silsilesinin ulaştığı Hacı Bayrâm-ı Velî'nin medfeni; Bayramî Melâmîliği onun halifesi Dede Ömer Sikkînî ile başlamıştır. İlişkili kişi dosyası Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi : Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi (yaklaşık 1592-1655), Aksaray’daki dergâhında uzun süre irşad eden; Bayramî-Melâmî ve Hamzavî hafızada öne çıkan, Halvetî…
Ankara (Hacı Bayrâm-ı Velî) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayrâm-ı Velî)
Melâmetî tavrın Türk tasavvufundaki sürdürücüsü Hacı Bayrâm-ı Velî'nin dergâhı; Dede Ömer Sikkînî ile birlikte bu çizgiyi devam ettirmiştir. İlişkili kişi dosyası Hamdûn el-Kassâr : Ebû Sâlih Hamdûn b. Ahmed el-Kassâr (ö. 271/884), Nîşâbur’da ihlâs, nefsin ithamı ve manevî hâlleri gizleme ilkelerini keskin…
Ankara (Hacı Bayrâm-ı Velî) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayrâm-ı Velî)
Sevgi ve ilgisine mazhar olduğu Hacı Bayrâm-ı Velî'nin dergâhı; Hickman'ın Erdebîlî takipçiliği tezinde de birlikte anıldıkları isimdir. İlişkili kişi dosyası Kemâl-i Ümmî İsmâil : Kemâl-i Ümmî İsmâil (ö. 1475), Bahâeddin Erzincânî’nin müridi; Yunus Emre söyleyişini hatırlatan ilâhileri, divanı ve adına yazılan menâkıbnâme…
Ankara (Hacı Bayrâm-ı Velî) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayrâm-ı Velî)
Sevgi ve ilgisine mazhar olduğu Hacı Bayrâm-ı Velî'nin dergâhı; Hickman'ın Erdebîlî takipçiliği tezinde de birlikte anıldıkları isimdir. İlişkili kişi dosyası Kemâl Ümmî : Kemâl Ümmî, Şeyh Hâmid-i Velî ve Hoca Ali Erdebîlî çevreleriyle ilişkili XV. yüzyıl mutasavvıf şairidir. Kaynakların çoğu onu Halvetî…
Ankara (Hacı Bayrâm-ı Velî) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayrâm-ı Velî)
Silsilesinin Hızır Dede ve Akbıyık Sultan vasıtasıyla ulaştığı Hacı Bayrâm-ı Velî'nin merkezi. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Üftâde : Mehmed Muhyiddin Üftâde (ö. 1580), Bursa’da yetişen, Hızır Dede yanında sülûkünü tamamlayan ve Aziz Mahmud Hüdâyî’yi yetiştiren Celvetiyye pîridir.
Ankara Akmedrese · TürkiyeAnkara Akmedrese
Babasının müderris olduğu medrese; Kur'an'ı burada, babasının yanındayken ezberledi. İlişkili kişi dosyası Taşköprizâde Ahmed Efendi : Taşköprizâde Ahmed Efendi (1495-1561), Osmanlı âlim ve şeyh biyografilerini Şakā’iku’n-Nu‘mâniyye’de bir araya getiren; ilimler tasnifi, kelâm, mantık ve belâgat alanlarında eserler veren âlim ve kadıdır.
Ankara İstiklâl Mahkemesi · TürkiyeAnkara İstiklâl Mahkemesi
7 Aralık 1925'te tutuklanıp getirildiği yer; 26 Ocak ve 3 Şubat 1926 duruşmalarının ardından beraat etti. İlişkili kişi dosyası Tâhirülmevlevî : Tâhirülmevlevî adıyla tanınan Tâhir Olgun, Mesnevî dersleri ve şerhi, edebiyat tarihi çalışmaları, tercümeleri ve dergiciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü Cumhuriyet devrine…
Ayaş · Ayaş — Şa‘bân-ı Şifâî'nin doğum çevresi · TürkiyeAyaş — Şa‘bân-ı Şifâî'nin doğum çevresi
Doğum çevresi Şa‘bân-ı Şifâî Ayaş'ta doğdu. Kaynaklar doğum evi veya mahalle belirtmediğinden işaret ilçe merkezini gösterir. Biyografideki yeri Şa‘bân-ı Şifâî (ö. 1705), Ayaş'tan İstanbul'a giderek saray hekimliğine ve ilmiye mesleğine giren; doğum, yenidoğan ve çocuk sağlığına dair Tedbîrü'l-mevlûd başta olmak üzere Türkçe…
Bayram-ı Veli Türbesi · TürkiyeBayram-ı Veli Türbesi
Kaynakta geçen mekân Bayram-ı Veli Türbesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki defin, ziyaret ve çevresindeki kişi bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Ömer Fuâdî.
Beypazarı · TürkiyeBeypazarı
Şeyhinin yanından ayrılıp gittiği, bir mescid ve değirmen inşa ettirdiği yer; Fâtih'in kızını tedavi etmesi karşılığında buradaki pirinç mezraaları kendisine verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Akşemseddin : Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin pîri; âlim, hekim, şair…
Beypazarı · TürkiyeBeypazarı
Akşemseddin'i ziyaret edip dervişi olduğu yer; Erdebil'e gitmek üzereyken yolunu buraya çevirmişti. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Tennûrî : Akşemseddin’in halifesi İbrâhim Tennûrî (ö. 1482), Kayseri’de irşad eden; fıkıh ile tasavvuf dilini Gülzâr-ı Ma‘nevî’de birleştiren Bayramî-Şemsî şeyhidir.
Altındağ · Hacı Bayram Dergâhı — İntisap Durağı · TürkiyeHacı Bayram Dergâhı — İntisap Durağı
Akşemseddin’in coğrafi hafızası Hacı Bayrâm-ı Velî’ye intisap ederek seyrüsülûkünü tamamladığı merkez. Yapıyla ilişkili kişi Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin pîri; âlim, hekim, şair ve İstanbul’un fethinin manevî rehberlerindendir. Kayıt, Akşemseddin’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini…
Hacı Bayrâm-ı Velî Dergâhı, Ankara · TürkiyeHacı Bayrâm-ı Velî Dergâhı, Ankara
On bir yıl riyâzet ve mücâhede ile en ağır hizmetlerde çalıştığı, sonra imam ve damat olduğu dergâh; Bayramiyye icâzetini burada aldı. İlişkili kişi dosyası Eşrefoğlu Rûmî : Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469-70), Hacı Bayrâm-ı Velî ve Hüseyin Hamevî’den yetişen, Kādiriyye’nin Anadolu’daki Eşrefiyye kolunu…
Altındağ · Hacı Bayram-ı Velî Külliyesi · TürkiyeHacı Bayram-ı Velî Külliyesi
Âsitâne ve pîr makamı Hacı Bayrâm-ı Velî’nin Ankara’da kurduğu merkez, Bayramiyye’nin âsitânesi ve pîr makamıdır. İlk çekirdeğin, onun Ankara’ya dönüp irşada başladığı yıllarda halvethânelerle küçük bir mescid-tevhidhâne çevresinde teşekkül ettiği; bugünkü caminin ise kaynaklarda 828/1425 veya 831/1427-28 tarihlerine bağlandığı belirtilir. Külliyenin katmanları…
Hacı Bayrâm-ı Velî Külliyesi · TürkiyeHacı Bayrâm-ı Velî Külliyesi
Kabrinin bulunduğu ve Taşköprizâde'nin “ziyaretgâh olduğunu, burada yapılan duaların kabul edildiğini” yazdığı yer; Bayramiyye'nin merkezi. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkezli Bayramiyye yolunun pîri; medrese ilmi, sohbet, ortak emek ve topluma hizmeti birleştiren 15. yüzyıl sûfîsidir.
Hacıbayram Camii (çile hücresi) · TürkiyeHacıbayram Camii (çile hücresi)
Hacı Bayrâm-ı Velî'ye intisap edip riyâzet ve mücâhededen sonra hilâfet aldığı yer; içinde çileye girdiği hücre bugün de caminin bodrumunda mevcut olup şeyhin adıyla anılmaktadır. İlişkili kişi dosyası Akşemseddin : Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin…
Kutluhan · TürkiyeKutluhan
Sefîne-i Evliyâ'nın Hüsâmeddin-i Ankaravî'nin doğum yeri olarak kaydettiği, Ankara'ya yakın mahal. Metinde başka bir tarif verilmediği için konumu kesinleştirilememiştir. İlişkili kişi dosyası Hüsâmeddin-i Ankaravî : Hüsâmeddin-i Ankaravî, Ankara yakınındaki Kutluhan’da doğan; zâhirî ilimlerden sonra Ahmed-i Sârbân’ın terbiyesinde yetişen, Hamza Bâlî ve Hasan…
Kutluhan köyü · TürkiyeKutluhan köyü
1548'de Nahcıvan seferine giderken uğradıkları, kutub Hüsâmeddin Ankaravî'nin ikamet ettiği köy; müridliğe burada kabul edildi ve “İdris” lakabını burada aldı. İlişkili kişi dosyası İdrîs-i Muhtefî : İdrîs-i Muhtefî (1534–1615), asıl adı Hacı Ali Bey olan; Hüsâmeddin Ankaravî ve Seyyid Osman Hâşimî’nin terbiyesinde…
Solfasol (Zülfazl) köyü · TürkiyeSolfasol (Zülfazl) köyü
Lâmiî Çelebi'ye göre Çubuk suyu kenarında doğduğu köy. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkezli Bayramiyye yolunun pîri; medrese ilmi, sohbet, ortak emek ve topluma hizmeti birleştiren 15. yüzyıl sûfîsidir.
Şereflikoçhisar · TürkiyeŞereflikoçhisar
948'de (1541) doğduğu yer. İlişkili kişi dosyası Aziz Mahmud Hüdâyî : Aziz Mahmud Hüdâyî (1541-1628), Üftâde’nin irfanını Üsküdar merkezli ilim, vaaz, şiir, vakıf ve irşad ağına dönüştüren; Celvetiyye’yi teşkilâtlandırıp Anadolu ve Balkanlara taşıyan mutasavvıf, âlim ve şairdir.
Tapduk Emre Dergâhı (Emrem Sultan Zâviyesi) · TürkiyeTapduk Emre Dergâhı (Emrem Sultan Zâviyesi)
Kaynakların vardığı kanaate göre Yûnus Emre, Nallıhan'a yakın Emrem Sultan'daki zâviyede, Tapduk Emre Dergâhı'nda yaşamıştır. Sarıköy'deki arazisini bu zâviyeye bağışladığı belirtilir. İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan…
Beyoğlu · Ankaravi İsmail Rusuhi Dede el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeAnkaravi İsmail Rusuhi Dede el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “ANKARAVİ İSMAİL RUSUHİ DEDE EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi GALİP DEDE CD. NO:15, GALATA MEVLEVİHANESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1041 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle…