tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Ahmed-i Bîcân Türbesi
Gelibolu’daki türbe XV. yüzyıla tarihlenen türbe Ahmed-i Bîcân adına yapılmış kabul edilir. Ağabeyi Yazıcızâde Mehmed’in kabri ve Yazıcızâde Camii ile aynı tarihî ziyaret çevresindedir. Sofya rivayeti Evliya Çelebi’ye Sofya’da Ahmed Bîcân’a ait olduğu söylenen bir mezar gösterilmiştir; araştırmalarda bu rivayet kabul edilmemiş,…
Kilitbahir / Eceabat · Câhidî Ahmed Efendi Tekkesi · TürkiyeCâhidî Ahmed Efendi Tekkesi
Hilâfet aldıktan sonra Çanakkale'ye giderek Kilitbahir'de bir tekke kurdu ve irşad faaliyetini burada sürdürdü. Kaynak tekkenin Kilitbahir'de bulunduğunu söyler, mevkiini tarif etmez. İlişkili kişi dosyası Edirneli Câhidî Ahmed Efendi : Câhidî Ahmed Efendi (ö. 1070/1659-60), Kilitbahir'de kurduğu tekke çevresinde irşad eden, Câhidiyye'ye…
Kilitbahir / Eceabat · Câhidî Ahmed Efendi Türbesi · TürkiyeCâhidî Ahmed Efendi Türbesi
Türbesi Çanakkale'nin önemli ziyaret yerlerindendir ve kendi adıyla anılan mescidin ön tarafında yer alır. Kaynak, halk arasında yanlışlıkla “Câhide Sultan” diye anıldığını da kaydeder. İlişkili kişi dosyası Edirneli Câhidî Ahmed Efendi : Câhidî Ahmed Efendi (ö. 1070/1659-60), Kilitbahir'de kurduğu tekke çevresinde irşad…
Eceabat Kilitbahir (Tâlib-i İrşâdî Dergâhı) · TürkiyeEceabat Kilitbahir (Tâlib-i İrşâdî Dergâhı)
Bölgede günümüze ulaşan üçüncü tarikat yapısı; harap durumdadır. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve mûsiki alanlarında eser veren şeyhtir.
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Edirne yolculuğunda Muhammediyye müellifi Yazıcızâde Mehmed'in kendisine intisap ettiği yer. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkezli Bayramiyye yolunun pîri; medrese ilmi, sohbet, ortak emek ve topluma hizmeti birleştiren 15. yüzyıl sûfîsidir.
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Çanakkale'deki tasavvufî ortamın en yoğunlaştığı yer; on üçten fazla tarikatın etkin olduğu bölgenin merkezi. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve mûsiki alanlarında…
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Kendi ifadesiyle “deniz kenarında gaziler şehri”; ailesinin yerleştiği, bütün eserlerini yazdığı ve gazâlara katıldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ahmed-i Bîcân : Ahmed-i Bîcân (ö. 870/1466’dan sonra), Gelibolu’da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin irşad çevresinde yetişen; Envârü’l-âşıkīn başta olmak üzere Türkçe dinî, tasavvufî ve ansiklopedik…
Gelibolu · TürkiyeGelibolu
Mensuplarının Rumeli yakasına geçip mürşidlerinin âdet ve menkıbelerini sınır boylarına taşımaya başladığı nokta. İlişkili kişi dosyası Emîr Sultan : Emîr Sultan (ö. 833/1429 [?]), Buhara’dan Hicaz ve Irak üzerinden Anadolu’ya gelen, Bursa’ya yerleşen, Yıldırım Bayezid’in kızı Hundi Hatun’la evlenen; Kübrevî irşad hattı,…
Gelibolu Mevlevîhânesi · TürkiyeGelibolu Mevlevîhânesi
Çanakkale'de günümüze nispeten iyi durumda ulaşabilen iki tarikat yapısından biri; bölgenin tasavvufî hayatının merkezidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve…
Çanakkale-Gelibolu · Gelibolu Mevlevîhânesi · TürkiyeGelibolu Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Gelibolu Mevlevîhânesi, İstanbul ile Balkanlar arasındaki geçiş hattında büyük semâhânesi ve edebî-musiki çevresiyle öne çıktı. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının…
Kilitbahir Dergâhı · TürkiyeKilitbahir Dergâhı
Sefîne'ye göre Üftâde Hüseyin Hüsnü Efendi'nin otuz kırk seneden beri inzivâî bir hayat sürdüğü dergâh. Cemâziyelevvel 1343/(Aralık 1925) tarihinde burada vefat etmiş ve dergâha defnedilmiştir. Koordinat Kilitbahir yerleşimi için yaklaşık değerdir; dergâhın kesin yeri metinde tarif edilmez.
Lapseki · TürkiyeLapseki
Ezine, Eceabat, Bayramiç ve Biga ile birlikte bölgede tarikatların etkin olduğu ilçelerden. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve mûsiki alanlarında eser veren…
Yazıcızâde Çilehânesi · TürkiyeYazıcızâde Çilehânesi
Gelibolu Mevlevîhânesi ile birlikte bölgede ayakta kalabilen ikinci tarikat yapısı; Muhammediyye müellifi Yazıcıoğlu Mehmed'in çilehânesidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir…
Hamzakoyu çilehânesi (Namazgâh) · TürkiyeHamzakoyu çilehânesi (Namazgâh)
Büyük bir kaya blokuna oyulmuş, birbiri içinden geçilen iki küçük hücrenin üzerindeki hücre. Ağabeyinin hücreleri alttadır; kendisininki bugün mevcut değildir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmed-i Bîcân : Ahmed-i Bîcân (ö. 870/1466’dan sonra), Gelibolu’da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin irşad çevresinde yetişen; Envârü’l-âşıkīn başta…
Yazıcıoğlu Çeşmesi · TürkiyeYazıcıoğlu Çeşmesi
Kabrin biraz aşağısında, İstanbul yolu kenarında; biri 807 (1404) ve diğeri daha sonraki yıllara ait iki kitâbesi vardır. İlk kitâbesi ve muhtemelen kurna taşı eski olup diğer kısımları yakın devirlerde inşa edilmiştir. Konum yaklaşıktır.
Yazıcıoğlu Mezarlığı (bugün park) · TürkiyeYazıcıoğlu Mezarlığı (bugün park)
Kabri, eskiden Yazıcıoğlu Mezarlığı adını taşıyan, bugün aynı isimle park haline getirilmiş alanda, ağabeyi Yazıcıoğlu Mehmed'in kabrinin takriben 150 adım ilerisindedir. Evliya Çelebi'nin Sofya iddiası ve Ayverdi'nin kapalı türbe teşhisi kaynakça yanlış bulunmuştur. Konum yaklaşıktır.