tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Tekfurdağı (Tekirdağ)
Selânik kadılığına giderken bu kasabaya vardığında rahatsızlandı; 1140 Saferinin dördüncü Cumartesi gecesi vefat etti ve aynı kasabada defnedildi. İlişkili kişi dosyası Babadağlı Hoca İsmail Efendi : Babadağlı Hoca İsmail Efendi (ö. 20 Eylül 1727), medrese öğretiminden Sultan Bayezid ders vekilliğine, Eski Saray…
Tekirdağ · TürkiyeTekirdağ
3 tarihî kayıt ve 3 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Tekirdağ Musallâ Kabristanı · TürkiyeTekirdağ Musallâ Kabristanı
Kaynakta açık şehir ve defin kaydı Sefîne-i Evliyâ, Şeyh Kâtip Muhammed Efendi’nin Tekirdağ’daki Musallâ Kabristanı’na defnedildiğini bildirir. Şehir adı OCR bozulması giderilerek kayda açık biçimde işlendi. Şahsiyet kaydındaki ihtilaf Bağlı kişi dosyasında yeniçeri kâtibi ve Yenikapı Mevlevîhânesi’nin bânisi Kâtip Muhammed Efendi bilgisi…
Molla Arab Medresesi · TürkiyeMolla Arab Medresesi
944 (1537) yılında pâdişah fermanıyla doğum yeri Tire'deki Molla Arab Medresesi müderrisliğine getirildi. Bu tayin, merkezdeki görevler yerine memleketine dönüşünü belgeleyen kayıttır. İlişkili kişi dosyası Bostan Mustafa Efendi : Bostan Mustafa Efendi (904/1498-99–27 Ramazan 977/5 Mart 1570), Tireli kıraat âlimi, müfessir ve…
Molla Arap Medresesi · TürkiyeMolla Arap Medresesi
Tire'de 40 akçe ile müderrislik yaptığı medrese; taşra basamağının son durağı. İlişkili kişi dosyası Pepegî Latif Efendi : Pepegî Latif Efendi (ö. 978/1570), ilmiye ailesinde yetişmiş; Tire, İstanbul ve Edirne medreselerinden sonra İzmir kadılığına tayin edilmiş Osmanlı âlimidir.
Tire · TürkiyeTire
Kaynak, Bostan Efendi'nin 904 (1498) yılında İzmir yakınlarındaki Tire kazasında, Tireli tüccar Muhammed Ali'nin oğlu olarak dünyaya geldiğini kaydeder. İlk hocası Sâdık Efendi'nin yanında Kur'an'ı ezberlemesi ve Tireli Molla Efendi'nin sohbetlerinde bulunması da bu şehirde geçmiştir.
Kul Himmet Türbesi, Görümlü · TürkiyeKul Himmet Türbesi, Görümlü
Eski adı Varzıl olan köyde bulunan türbesi; torunları hâlen aynı köyde yaşamakta ve Kul Himmetliler diye anılmaktadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kul Himmet : Kul Himmet, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı kabul edilen; Tokat-Almus çevresinden yetişmiş…
Muînüddin Süleyman Pervâne Hankahı · TürkiyeMuînüddin Süleyman Pervâne Hankahı
Konya'da Irâkī'yi koruyan ve kendisine intisap eden Selçuklu devlet adamı Muînüddin Süleyman Pervâne'nin onun için Tokat'ta yaptırdığı hankah. Pervâne'nin 676'da (1277) öldürülmesinin ardından Irâkī buradan Sinop'a, ardından Mısır'a geçti. Koordinat Tokat şehir merkezine göre verilmiştir; yapının yeri ayrıca tesbit edilmelidir.
Tokat · TürkiyeTokat
4 tarihî kayıt ve 4 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Tokat — İbn Tâhir yanında halvet · TürkiyeTokat — İbn Tâhir yanında halvet
İbn Tâhir’in yanında ağır riyâzet ve halvet devresini Tokat’ta geçirdi. Kesin tekke yapısı bilinmemektedir. Biyografideki yeri Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti, Koca Mustafa Paşa Âsitânesi ve Sünbül Sinân başta…
Merkez · Tokat Mevlevîhânesi · TürkiyeTokat Mevlevîhânesi
Tokat’taki eski Mevlevî hafıza Tokat’ta Mevlevî varlığı XIII-XIV. yüzyıllara kadar izlenir. Muînüddin Süleyman Pervâne’nin Fahreddîn-i Irâkī için hankah yaptırdığı, Sultan Veled ve Ulu Ârif Çelebi’nin şehre halifeler gönderdiği aktarılır. 1455 tahriri bir Mevlevî hankahı ve otuz iki hânelik Mevlevîhâne mahallesini kaydeder. Muslu…
Zile · TürkiyeZile
926/1520'de doğduğu kaza; babası Ebü'l-Berekât Muhammed Efendi Horasan'dan buraya göç etmiştir. Hac dönüşü vâizliğe burada başlamış, hilâfet aldıktan sonra da buraya dönmüştür. İlişkili kişi dosyası Şemseddin Ahmed Sivâsî : Şemseddin Ahmed Sivâsî (1520–1597), Kara Şems diye tanınan; Halvetiyye’nin Şemsiyye kolunu Sivas merkezli…
Kādirîhâne · TürkiyeKādirîhâne
1950'de şeyhi Gavsi Efendi'nin sohbetlerine katıldığı dergâh; İsmâil Rûmî'nin kurduğu Kādiriyye merkez tekkesidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sefer Dal : Safer Dal (1926–1999), Fahreddin Erenden ve Muzaffer Ozak halkasında yetişen; Cerrâhî Âsitânesi postnişinliği, tekke mûsikisi arşivi ve eserleriyle yakın dönem irşad…
Kādirîhâne Tekkesi ve hazîresi · TürkiyeKādirîhâne Tekkesi ve hazîresi
Tophane'de Hacı Pîrî adlı bir kişiye ait arsa üzerinde inşa ettirdiği, Kādiriyye'nin merkez tekkesi olan dergâh; vefatında hazîresine defnedilmiştir. Anadolu ve Rumeli'deki Kādirî icâzetnâmeleri buradan tasdik edilirdi. Konum yaklaşıktır.
Tosya · TürkiyeTosya
Anadolu vilâyetindeki Tosya kasabasından çıkmış olduğu için “Tosyevî” diye anılır; 1050 tarihinde burada dünyaya geldi. İlişkili kişi dosyası Tosyevî Mustafa Efendi : Tosyevî Mustafa Efendi (1640-1723), İstanbul, Kahire ve Medine'de tahsil gören; Tokat, Bağdat, Kudüs, Mısır, Edirne ve İstanbul kadılıklarının ardından Anadolu…
Bansa köyü · TürkiyeBansa köyü
Doğduğu köy; babası Çoban Ali, oğlunun daha iyi yetişmesi için buradan Tosya'ya taşınmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İsmâil Rûmî : Kādiriyye’nin Rûmiyye kolunu İstanbul ve Osmanlı coğrafyasında teşkilâtlandıran pîr.
Trabzon · TürkiyeTrabzon
3 tarihî kayıt ve 3 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Trabzon Sultâniyesi · TürkiyeTrabzon Sultâniyesi
944'te Burusavî Şeyhî Çelebi'nin yerine müderris ve müftü olarak tayin edildiği medrese. İlişkili kişi dosyası Nimetullah bin Ali Rûşenîzâde : Nimetullah bin Ali Rûşenîzâde (ö. Şâban 969/1562), Bursa, Trabzon, Bağdat, Halep ve İstanbul ilmiye çevrelerinde görev yapan; son olarak Medine kadılığına getirilen…
Ortahisar · Trabzon Sultâniyesi · TürkiyeTrabzon Sultâniyesi
Alâeddin Ali el-Manavî’nin coğrafi hafızası 949/1542-43 dolaylarında müderrislik yaptığı Trabzon ilim çevresi; medresenin kesin yapı noktası ayrıca araştırılmaktadır. Biyografideki yeri Alâeddin Ali el-Manavî (ö. 974/1566-67), Kemalpaşazâde’den mülâzemet alan; İnegöl, İstanbul, Trabzon ve Manisa medreselerinden Bağdat kadılığına yükselen Osmanlı âlimidir. Bu mekân dosyası,…
Urfa Halvetî Dergâhı · TürkiyeUrfa Halvetî Dergâhı
Dârü'l-hikmeti'l-İslâmiyye'nin 1922 ekiminde faaliyetine son vermesinin ardından, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin ikinci dönem seçimlerine katılıncaya kadar postnişinliğinde bulunduğu dergâh. İlişkili kişi dosyası Mustafa Safvet Efendi : Mustafa Safvet Efendi, II. Meşrutiyet sonrasında Urfa mebusluğu yapan; Tasavvuf gazetesini çıkaran, Olanlar Dergâhı meşîhatinde bulunan…
Kabaklar Köyü · Alâeddin Uşşâkî Türbesi ve Kabaklar Camii · TürkiyeAlâeddin Uşşâkî Türbesi ve Kabaklar Camii
Kabaklar’daki irşad ve kabir hafızası Alâeddin Uşşâkî 890/1484-85’te Kabaklar’da vefat etti ve burada defnedildi. Türbesi köy camisinin bitişiğindedir; ikinci kabrin eşine ait olduğu düşüncesi yerel rivayettir. Koordinatın sınırı İşaret Kabaklar köy merkezini gösterir. Türbe yapısının kesin parsel koordinatı ayrıca yerinde doğrulanmalıdır.
Hacım Sultan Türbesi, Hacımköy · TürkiyeHacım Sultan Türbesi, Hacımköy
Uşak'a üç saat mesafede bulunan Hacımköy'de yattığı kabul edilir; Vilâyetnâme 'ye göre âsitânesini kurduğu Susuz da bu çevrededir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hacım Sultan : Hacım Sultan, XIV. yüzyılda Germiyan sahasında yaşadığı anlaşılan; 1321 tarihli Susuz zâviyesi, konar göçer Türkmen çevresi…
Kabaklı köyü · TürkiyeKabaklı köyü
Şeyhi Alâeddin Uşşâkī'nin irşad faaliyetinde bulunduğu ve kendisinin feyiz aldığı köy; vefatından sonra yerine geçmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî : Ahmediyye'nin teşekkülü Pîr Muhammed Erzincânî, Tâceddin İbrahim Kayserî ve Alâeddin Uşşâkî hattından gelen Yiğitbaşı Ahmed Şemseddin Marmaravî,…
Kabaklı köyü · TürkiyeKabaklı köyü
Kendisinden sonraki halka Alâeddin Uşşâkī'nin irşad ettiği köy. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Tâceddin İbrâhim Kayserî : Tâceddin İbrâhim Kayserî (ö. 1455–56), ticaret hayatından tasavvuf yoluna yönelen; Erzincan’daki terbiyesinin ardından Kayseri’de irşadla görevlendirilen Halvetî şeyhidir.
Uşak · TürkiyeUşak
5 tarihî kayıt ve 5 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Uzunköprü · TürkiyeUzunköprü
Kaynak doğum yerini “Edirne yakınında Ergeneköprüsü adlı kasaba” diye verir; neşrin dayandığı bir nüshada aynı yerde doğrudan “Uzunköprü” yazılıdır. Şeyhinin vefatından sonra irşad postuna burada oturdu, Kazak akınları üzerine burayı terk etti.
Alaca Minare Tekkesi · TürkiyeAlaca Minare Tekkesi
1845'te Abdülfettâh el-Akrî ile tanıştığı ve daha sonra Ahmed el-Ervâdî'ye intisap ettiği tekke; İstanbul'daki Hâlidî faaliyetinin merkezlerindendir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî : Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî (1813–1894), hadis öğretimini Hâlidî-Nakşibendî irşadıyla birleştiren; Fatma Sultan Camii çevresinde tekke, matbaa, yardımlaşma…
Ârif Dede Tekkesi · TürkiyeÂrif Dede Tekkesi
Bandırmalızâde'nin Cerrâhî tekkeleri arasında saydığı, Üsküdar'daki tekke. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mehmed Ârif Dede Efendi : Mehmed Ârif Dede (1752–1823), Anabolu’daki Cerrâhî çevresinde doğup İstanbul’da yetişen; devlet hizmeti, Mora’daki tekke vakıfları ve Cerrâhî Âsitânesi postnişinliğini bir arada yürüten şeyhtir.
Üsküdar · Aziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi · TürkiyeAziz Mahmud Hüdâyî Âsitânesi
1143/1730'da vefat ettiğinde cenazesinin büyük bir cemaatin iştirakiyle kaldırıldığı âsitâne. İlişkili kişi dosyası Ali Alâeddin Köstendilli : Ali Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî Ali tekkelerinde irşad eden; Nûreddin Cerrâhî ile Ahmed Raûfî’yi yetiştiren Halvetî-Ramazânî…
Köstendilli Ali Alâeddin Türbesi (açık türbe) · TürkiyeKöstendilli Ali Alâeddin Türbesi (açık türbe)
Toygar tepesi Selâmi Ali mahallesindeki yıkık tekkenin yan tarafında, Kâtibim Aziz Bey sokağı ile Ethem Ağa sokağının birleştiği yerdedir. Sol yanında zevcesi Havva Bacı Hatun, onun solunda oğlu Ömer Efendi (ö. 1194/1780) medfundur. Konum yaklaşıktır.
Selâmi Ali Efendi Dergâhı · TürkiyeSelâmi Ali Efendi Dergâhı
Halifesinin padişah iradesiyle tayin edildiği ve tekkenin Ramazâniyye'ye intikal ettiği dergâh. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ali Fâzıl Lofçavî : Ali Fâzıl Lofçavî (ö. 1095/1683-84), Debbâğ Ali er-Rûmî’den aldığı Ramazânî terbiyeyi Lofça’da temsil eden ve Ali Alâeddin Köstendilli’ye irşad icâzeti veren Rumeli…
Selâmi Ali Efendi Dergâhı · TürkiyeSelâmi Ali Efendi Dergâhı
Şeyhleri Köstendilli Ali Alâeddin'in postnişini olduğu dergâh; Nûreddin Cerrâhî de buraya intisap etmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Süleyman Veliyyüddin Efendi : Süleyman Veliyyüddin Efendi (1673–1745), Köstendilli Ali Efendi’ye intisap edip Nûreddin Cerrâhî tarafından yetiştirilen; 1721’den itibaren yirmi beş yıl Cerrâhî Âsitânesi…
Selâmi Ali Efendi Dergâhı · TürkiyeSelâmi Ali Efendi Dergâhı
İlk şeyhi Köstendilli Ali Alâeddin'in postnişini olduğu dergâh. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İğci Mehmed Hüsâmeddin Efendi : İğci Mehmed Hüsâmeddin Efendi (ö. 1755), Nûreddin Cerrâhî'nin yedi halifesinden biri; Fatih Otlukçu Yokuşu'ndaki Hâcegî Mescidi Tekkesi'nin kurucusu ve Cerrâhîliğin günümüze ulaşan ana irşad…
Selimiye Dergâhı (Çiçekçi) · TürkiyeSelimiye Dergâhı (Çiçekçi)
Meşihatını üzerine alıp oğlu Mehmed Ali Efendi'yi vekâleten şeyhliğine tayin ettirdiği dergâh; 1925'e kadar zaman zaman buraya da gitmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Esad Erbîlî : Muhammed Esad Erbîlî (1847–1931), Erbil Hâlidî çevresinden İstanbul’a gelerek Kelâmî ve Selimiye dergâhlarında irşad…
Arvas köyü · TürkiyeArvas köyü
1241/1825'te doğduğu, ecdadının kurduğu medresede okuduğu, irşad ettiği ve 1313/1895'te vefat edip defnedildiği köy; Van'ın Müküs (Bahçesaray) ilçesine bağlıdır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Fehim Arvâsî : Seyyid Fehim Arvâsî (1826/27-1895), Seyyid Tâhâ Nehrî'nin halifesi; Arvâs Medresesi'ni yeniden imar edip ilmî…
Hoşab (Güzelsu) · TürkiyeHoşab (Güzelsu)
Ailesinin asıl memleketi olan kasaba; babası Vanî Bistâm Efendi buralıdır. Doğum tarihi bilinmemektedir. İlişkili kişi dosyası Vânî Mehmed Efendi : Vânî Mehmed Efendi (ö. 1096/1685), Hoşap'tan Van, Tebriz, Karabağ ve Erzurum'a uzanan tahsil güzergâhından sonra IV. Mehmed'in hocalığına yükselen; vaaz, tefsir, siyaset…
Van · TürkiyeVan
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Şeyh Vefâ Tekkesi · TürkiyeŞeyh Vefâ Tekkesi
İstanbul'a geldiğinde arayıp bulduğu ilk yer; Şeyh Vefâ ile görüşüp bir süre misafiri olmuştur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ahmed-i Buhârî : Seyyid Ahmed-i Buhârî (ö. 994/1586), XVI. yüzyıl ortalarında Buhara’dan İstanbul’a gelerek Unkapanı-Yeşil Tulumba çevresine yerleşen; türbesi II. Mahmud döneminde…
Vize Sarayı kasabası · TürkiyeVize Sarayı kasabası
Babası bu kasabada fetva vermeye yetkili bulunduğu sırada burada doğdu. Kaynak kasabayı "Vize Sarayı" diye anar, bugünkü idarî karşılığını vermez. İlişkili kişi dosyası Vizevî Mektûbî Seyyid Mehmed Efendi : Vizevî Mektûbî Seyyid Mehmed Efendi (ö. 1727), Solakbaşı Hacı Mustafa Medresesi'nin ilk müderrisi,…
Saçlı Mustafa Efendi Tekkesi · TürkiyeSaçlı Mustafa Efendi Tekkesi
Müridi Şeyh Saçlı Mustafa'nın (ö. 1173/1759-60) kurduğu tekke; onun vefatından sonra Rifâiyye'ye geçmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Süleyman Veliyyüddin Efendi : Süleyman Veliyyüddin Efendi (1673–1745), Köstendilli Ali Efendi’ye intisap edip Nûreddin Cerrâhî tarafından yetiştirilen; 1721’den itibaren yirmi beş yıl Cerrâhî Âsitânesi…
Hacı Evhad Dergâhı · TürkiyeHacı Evhad Dergâhı
İstanbul'a ilk gelişinde postnişinlik yaptığı, Halvetiyye'nin Sünbüliyye koluna ait dergâh; Köstendil müftülüğüne tayin edilince postu Kutub Hüseyin Efendi'ye bırakmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ali Alâeddin Köstendilli : Ali Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî…
Pîrî Paşa (Soğukkuyu) Camii hazîresi · TürkiyePîrî Paşa (Soğukkuyu) Camii hazîresi
10 Şevval 1202'de (14 Temmuz 1788) vefat edip şeyhi Mehmed Emin Tokadî'nin kabri yanına defnedildiği hazîre. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin Efendi : Müstakimzâde Süleyman Sa‘deddin (1719–1788), Mehmed Emin Tokadî'nin müridi; hat, biyografi, tasavvuf ve lügat alanlarında elliyi aşkın…
Zile · TürkiyeZile
Abdülmecid Sivâsî 971’de (1563) Zile’de doğdu. Babası Muharrem Efendi, Horasan’dan gelip Zile’ye yerleşen Muhammed b. Hacı İlyas Halvetî’nin dört oğlunun en büyüğüdür; ilk tahsilini Halvetî meşâyihinden Abdülmecid Şirvânî’nin halifesi olan babasından almıştır.
Zile Halvetî-Şemsî Dergâhı · TürkiyeZile Halvetî-Şemsî Dergâhı
Merzifon’un ardından, Pîrzâde Şeyh Veliyyüddin’in yerine 1005’te (1596) halife olarak görevlendirildiği dergâh. Yapının kesin konumu kaynakta tarif edilmediğinden koordinat verilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Abdülmecid Sivâsî : Abdülmecid Sivâsî (1563-1639), Şemseddin Sivâsî’nin yeğeni ve halifesi; Şemsiyye’yi Sivas’tan İstanbul’a taşıyan, Ayasofya ve Sultan Ahmed…
Gürgenç (Köhne Ürgenç) · TürkmenistanGürgenç (Köhne Ürgenç)
618'de (1221) Moğol katliamı sırasında öldüğü Hârizm merkezi. Cesedinin bulunamadığı (Reşîdüddin) veya enkaz hâline gelen hankahına defnedildiği (Yâfiî) rivayet edilir; türbe ve zâviye günümüze ulaşmıştır.
Hârizm · TürkmenistanHârizm
Şeyhi Hakîm Ata'nın vefat ettiği ve tâziye için gidip Anber Ana ile evlendiği bölge; ikinci halifesi Seyyid Ata da buraya yerleşip irşadla meşgul olmuştur. İlişkili kişi dosyası Zengi Ata : Asıl adının Ay Hoca olduğu nakledilen Zengi Ata, Hakîm Ata'nın halifesi; Taşkent…
Hârizm (Ürgenç) · TürkmenistanHârizm (Ürgenç)
Necmeddîn-i Kübrâ'nın halkasına katılmak için gittiği ve Mecdüddin el-Bağdâdî'nin gözetiminde eğitildiği yer; Moğol istilâsı veya Mecdüddin'in öldürülmesi üzerine terketti. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Dâye : Rey'den Hârizm'e, Anadolu'dan Bağdat'a uzanan hayatı ve Mirṣâdü'l-ibâd başta olmak üzere eserleriyle Kübrevî düşünceyi Moğol istilası sonrasında…
Necmeddîn-i Kübrâ Türbesi · TürkmenistanNecmeddîn-i Kübrâ Türbesi
Necmeddîn-i Kübrâ’nın Harezm’deki hayatı, Moğol istilası sırasında ölümü ve Kübrevî halife ağının başlangıcı Köhne Ürgenç coğrafyasıyla bağlantılıdır. Mekân kaydı, Kübreviyye’nin nurlar ve renkler öğretisi kadar Harezm, Horasan, Keşmir ve Anadolu’ya uzanan tarihî hareketini de görünür kılar.
Ürgenç (Hârizm) · TürkmenistanÜrgenç (Hârizm)
Hârizmşah Tekiş'in kendisi için tekke yaptırdığı, on beş yıllık hizmetten sonra hilâfet alıp irşad ettiği ve Alâeddin Muhammed'in emriyle nehirde boğdurulduğu bölge. Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ da burada 618/1221'de Moğollar tarafından öldürülmüştür. Konum yaklaşıktır.
Ürgenç (Hârizm) · TürkmenistanÜrgenç (Hârizm)
Bağlı olduğu Kübreviyye'nin doğduğu ve pîri Necmeddîn-i Kübrâ'nın 618/1221'de şehid düştüğü yer; Risâle-i Dih Kāide onun el-Usûlü'l-aşere 'sinin tercümesidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve…
Ürgenç (Hârizm) · TürkmenistanÜrgenç (Hârizm)
Şeyhi Necmeddîn-i Kübrâ'nın merkezi ve 618/1221'de Moğollar tarafından öldürüldüğü yer; Kübreviyye buradan bütün İslâm dünyasına dağılmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyfeddin Bâharzî : Necmeddîn-i Kübrâ'nın halifesi Seyfeddin Bâharzî, Moğol istilası sonrasında Buhara-Fethâbâd merkezli öğretim, vaaz ve irşad ağı kurdu.
Merv · TürkmenistanMerv
Sem'ânî'nin Yûsuf el-Hemedânî'den hadis dinlediği şehir; Madelung'un itirazı bu kaynaktaki bilgilere dayanır. İlişkili kişi dosyası Hâce Abdülhâlik Gucdüvânî : Abdülhâlik Gucdüvânî, Yûsuf el-Hemedânî’nin halifesi; hafî zikir, sekiz Hâcegân ilkesi, ilim ve toplum içinde mânevî dikkat anlayışıyla Nakşibendiyye öncesi usulün kurucu şahsiyetidir.
Merv · TürkmenistanMerv
Büyük Selçuklu Veziri Nizâmülmülk ile görüşüp itibar gördüğü şehir. İlişkili kişi dosyası Ebû Ali el-Fârmedî : Ebû Ali Fazl b. Muhammed el-Fârmedî (1010/11–1084), Kuşeyrî’nin öğrencisi, Ebû Saîd-i Ebü’l-Hayr ve Ebü’l-Kāsım el-Cürcânî çevrelerinden faydalanan; Yûsuf el-Hemedânî’nin mürşidi Horasanlı sûfîdir.
Hâce Yûsuf Ziyaretgâhı · TürkmenistanHâce Yûsuf Ziyaretgâhı
Bâmeîn'de defnedildikten sonra İbnü'n-Neccâr adlı bir müridi tarafından Merv'e nakledilen kabrinin bulunduğu yer. Bugün Türkmenistan sınırları içinde, Merv yakınlarındaki Bayramali denilen mevkide Hâce Yûsuf adıyla bir ziyaretgâhtır.
Merv · TürkmenistanMerv
816'da Me'mûn'un davetiyle geldiği ve 817'de 33.000 kişilik bir toplantıda veliaht ilân edildiği şehir. İlişkili kişi dosyası Ali er-Rızâ : Ebü’l-Hasen Ali er-Rızâ b. Mûsâ el-Kâzım (ö. 203/818), Medine’de hadis ve fıkıh öğreten; Me’mûn’un veliaht ilânıyla Horasan’a geçen, ilmi, zühdü ve Ehl-i…
Merv Hankahı · TürkmenistanMerv Hankahı
Yûsuf el-Hemedânî’nin Merv’deki irşad merkezi olan hankahtır; Hâcegân geleneğinde bu hankah “Horasan Kâbesi” olarak anılır. İlişkili kişi dosyası Hâce Yûsuf el-Hemedânî : Yûsuf el-Hemedânî (440/1048–535/1140-41), Bağdat, İsfahan, Buhara, Semerkant, Merv ve Herat'ta ilim ve irşadla meşgul olan; Ahmed Yesevî ile Abdülhâlik Gucdüvânî'yi…
Mihne (Ebû Saîd-i Ebü'l-Hayr) · TürkmenistanMihne (Ebû Saîd-i Ebü'l-Hayr)
Ruhaniyetinden terbiye aldığını söylediği, kendisinden bir asır önce vefat etmiş Ebû Saîd-i Ebü'l-Hayr'ın (ö. 440/1049) memleketi ve medfeni. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ferîdüddin Attâr : Ferîdüddin Attâr (ö. 618/1221), Nîşâbur’da eczacılık ile telifi birlikte yürüten; aşk, hayret ve fenâ yolculuğunu Mantıku’t-tayr,…
Mihne (Ebû Saîd) · TürkmenistanMihne (Ebû Saîd)
Meclisine gelip “bir hususta iki tercümana gerek yok” diyen Ebû Saîd-i Ebü'l-Hayr'ın memleketi; semâ ve hırkaya verdiği önemle Harakānî'den ayrılır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan el-Harakānî : Ebü’l-Hasan Ali b. Ahmed el-Harakānî (352/963-425/1033), Bistâm yakınındaki Harakan’da yaşayan; Bâyezîd-i Bistâmî’ye mânevî nispeti,…
Mihne (Ebû Saîd) · TürkmenistanMihne (Ebû Saîd)
Nîşâbur ve Tûs'ta iki defa görüştüğü, sohbet ve semâ meclislerine katıldığı Ebû Saîd-i Ebü'l-Hayr'ın memleketi. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebû Ali el-Fârmedî : Ebû Ali Fazl b. Muhammed el-Fârmedî (1010/11–1084), Kuşeyrî’nin öğrencisi, Ebû Saîd-i Ebü’l-Hayr ve Ebü’l-Kāsım el-Cürcânî çevrelerinden faydalanan; Yûsuf…
Serahs · TürkmenistanSerahs
Merv'e varmadan önceki son duraklardan. İlişkili kişi dosyası Ali er-Rızâ : Ebü’l-Hasen Ali er-Rızâ b. Mûsâ el-Kâzım (ö. 203/818), Medine’de hadis ve fıkıh öğreten; Me’mûn’un veliaht ilânıyla Horasan’a geçen, ilmi, zühdü ve Ehl-i beyt içindeki yeriyle tanınan âlimdir.