tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı
907'de (1501) II. Bayezid tarafından başına getirildiği dergâh; Bektaşîliğin yeniden düzenlenmesi buradan yürütüldü. İlişkili kişi dosyası Balım Sultan : Balım Sultan (Hızır Balı, ö. 922/1516 [?]), Dimetoka’daki Kızıldeli çevresinden Hacıbektaş pîr evine gelen; Bektaşiyye’nin merkezî teşkilâtını, mücerredlik ve on iki post erkânını…
Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî Dergâhı
1863'te Hacı Türâbî Ali Dedebaba'nın rehberliğiyle mücerred olduğu, 1869'da Selânikli Hacı Hasan Dedebaba'dan hilâfet aldığı ve sonradan üç yıl dedebabalık yaptığı pîr evi. İlişkili kişi dosyası Mehmed Ali Hilmi Dedebaba : Mehmed Ali Hilmi Dedebaba, Şahkulu Sultan Dergâhı'nı XIX. yüzyılda yeniden kuran;…
Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî Dergâhı
XIV. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra şeyhi olduğu ve Hacı Bektaş kültünü buradan Osmanlı topraklarına taşıdığı dergâh. İlişkili kişi dosyası Abdal Mûsâ : Abdal Mûsâ, tarihî şahsiyeti menkıbelerle iç içe geçen; Bursa ve Teke çevresindeki hatırası, Kaygusuz Abdal ile irşad bağı ve Elmalı'da…
Hacı Bektâş-ı Velî Dergâhı, Hacıbektaş · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî Dergâhı, Hacıbektaş
Eski adıyla Sulucakarahöyük (Karayol). O zamanlar çok muhtemel olarak bir Haydarî zâviyesi olan bu mütevazi dergâhta ömrünü tamamladı; kültün esas kaynağı da burasıdır. Vilâyetnâme 'ye göre ilk inzivâ mahalli Kızılca Halvet bugünkü dergâhın yerindedir.
Hacı Bektâş-ı Velî Külliyesi · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî Külliyesi
Bektaşîliğin pîr evi; Kadıncık Ana Evi ile birlikte ilçedeki ziyaret yerlerinin merkezini teşkil eder. İlişkili kişi dosyası Kadıncık Ana : Kadıncık Ana, Hacı Bektâş'ın Sulucakarahöyük çevresindeki yerleşme ve keramet anlatılarında; Çelebiler soy iddiasında ve emanet aktarımında merkezî konumdadır.
Nevşehir-Hacıbektaş · Hacı Bektâş-ı Velî Pîr Evi ve Külliyesi · TürkiyeHacı Bektâş-ı Velî Pîr Evi ve Külliyesi
Tarihî ve geleneksel işlev Hacı Bektâş türbesi, Kızılca Halvet, Kırklar Meydanı, Balım Sultan Türbesi, aşevi, mihman evi ve hizmet birimleriyle Bektaşiyye'nin merkez külliyesidir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı…
Hacıbektaş · TürkiyeHacıbektaş
Bektaşîlerin dört halife makamından biri; Kaygusuz'un Kahire tekkesiyle birlikte anılır. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.
Hacıbektaş (Hacı Bektaş ocağı) · TürkiyeHacıbektaş (Hacı Bektaş ocağı)
Kaynak, Kalender'in hayatı hakkında “Hacı Bektaş ocağı şeyhi olması dışında bilgi mevcut değildir” der. Ocak şeyhliği, isyan öncesindeki tek sabit görev kaydıdır. İlişkili kişi dosyası Kalender Çelebi (Kalender Şah) : Kalender Çelebi, Hacıbektaş pîr evi ve Çelebiler soy hafızasıyla ilişkilendirilen; 1526–1527'de malî,…
Kadıncık Ana Evi (Balım Evi) · TürkiyeKadıncık Ana Evi (Balım Evi)
Hacıbektaş ilçesindeki, Hacı Bektâş-ı Velî'nin kaldığı düşünülen ev. Moloz ve kesme taş, dikdörtgen planlı, yan yana üç odalı (Sır Odası, Konuk Odası, Cem Odası); bahçesinde iki mezar taşı şahidesi vardır. 1896-97 ve 1974'te onarılmıştır. Konum ilçe merkezine göre yaklaşıktır.
Nevşehir — Mehmed Aziz'in doğum yeri · TürkiyeNevşehir — Mehmed Aziz'in doğum yeri
1091/1680-81'de burada doğduğu, babası Abdurrahman Efendi'nin de Nevşehir müftülüğünde bulunduğu kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Nefeszâde Seyyid Mehmed Aziz (Hâzım) : Nefeszâde Seyyid Mehmed Aziz (1091/1680-81–1131/1719), ilmiye basamaklarından Medine ve İzmir kadılıklarına yükselen; ta‘lik hattı, divanı, Sâkīnâme'si ve mi‘râciyye na‘tıyla tanınan Osmanlı âlim…
Sulucakarahöyük (Hacıbektaş) · TürkiyeSulucakarahöyük (Hacıbektaş)
Hacı Bektâş-ı Velî'nin yerleştiği ve adını ondan alan kasaba; Kadıncık Ana'nın adı bu yerle birlikte anılır. İlişkili kişi dosyası Kadıncık Ana : Kadıncık Ana, Hacı Bektâş'ın Sulucakarahöyük çevresindeki yerleşme ve keramet anlatılarında; Çelebiler soy iddiasında ve emanet aktarımında merkezî konumdadır.
Sulucakarahöyük çevresindeki mağara · TürkiyeSulucakarahöyük çevresindeki mağara
Vilâyetnâme 'ye göre zaman zaman inzivaya çekildiği, bugün ziyaret yeri olan yakındaki mağara. Konum yaklaşık verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Hacı Bektâş-ı Velî : XIII. yüzyılda Sulucakarahöyük’te yaşayan Hacı Bektâş-ı Velî’nin tarihî şahsiyeti Baba İlyas çevresiyle; asırlar süren tesiri ise Vilâyetnâme, Rum abdalları…
Ürgüp · TürkiyeÜrgüp
Babası Hacı Osman Efendi'nin memleketi; “Osmanzâde” nisbesi ondan gelir. İlişkili kişi dosyası Osmânzâde Hüseyin Vassâf : Osmânzâde Hüseyin Vassâf, beş ciltlik Sefîne-i Evliyâ’sıyla geç Osmanlı tasavvuf, tekke, kişi ve edebiyat tarihinin en geniş biyografi kaynaklarından birini bırakan müelliftir.
Ürgüp yöresi · TürkiyeÜrgüp yöresi
Hıristiyanlarla sıkı ilişkiler geliştirip ihtidâlarına zemin hazırladığı bölge; bölge hıristiyanları onu Aziz Charalambos adıyla takdis etmiştir. İlişkili kişi dosyası Hacı Bektâş-ı Velî : XIII. yüzyılda Sulucakarahöyük’te yaşayan Hacı Bektâş-ı Velî’nin tarihî şahsiyeti Baba İlyas çevresiyle; asırlar süren tesiri ise Vilâyetnâme, Rum abdalları…
Niğde Mevlevîhânesi · TürkiyeNiğde Mevlevîhânesi
Gölpınarlı ve Nihad Sâmi Banarlı'nın temas ettiği, gömülü bulunduğu yolundaki bir başka rivayetin yeri. İlişkili kişi dosyası Kemâl-i Ümmî İsmâil : Kemâl-i Ümmî İsmâil (ö. 1475), Bahâeddin Erzincânî’nin müridi; Yunus Emre söyleyişini hatırlatan ilâhileri, divanı ve adına yazılan menâkıbnâme ile tanınan Halvetî…
Niğde Mevlevîhânesi · TürkiyeNiğde Mevlevîhânesi
Gölpınarlı ve Nihad Sâmi Banarlı'nın temas ettiği, gömülü bulunduğu yolundaki bir başka rivayetin yeri. İlişkili kişi dosyası Kemâl Ümmî : Kemâl Ümmî, Şeyh Hâmid-i Velî ve Hoca Ali Erdebîlî çevreleriyle ilişkili XV. yüzyıl mutasavvıf şairidir. Kaynakların çoğu onu Halvetî kabul eder; erken…
Tepeviran (Ahî Yûsuf Zâviyesi) · TürkiyeTepeviran (Ahî Yûsuf Zâviyesi)
Halifesi Ahî Yûsuf'un zâviye inşa ettirip irşada devam ettiği ve vefat ettiği yer; Zâhidiyye'nin Anadolu'daki tek somut izidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Zâhid Geylânî : İbrâhim Zâhid Geylânî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin halvetî öncesi halkalarındandır. Kayıtları Lâhîcân çevresiyle ilişkilendirilir. Kişi dosyasında…
Keşfî Osman Efendi Türbesi (Niksar) · TürkiyeKeşfî Osman Efendi Türbesi (Niksar)
Sefîne'ye göre 1127/1715'te vefat etmiş ve Niksar'daki türbesi ziyaret olunagelmiştir. Metin türbenin şehir içindeki yerini tarif etmez. İlişkili kişi dosyası Keşfî Osman Efendi : Keşfî Osman Efendi (ö. 1127/1715), Erzurum’dan Niksar ve İstanbul’a uzanan hayatında Fenâyî Mehmed Cennet Efendi’den hilâfet alan; Niksar,…
Niksar'da yaptırdığı cami ve tekke · TürkiyeNiksar'da yaptırdığı cami ve tekke
Sefîne'ye göre Erzurum'dan hicret ettiği Niksar'da bir cami ve bir tekke yaptırmıştır. Yapıların adı metinde geçmez. İlişkili kişi dosyası Keşfî Osman Efendi : Keşfî Osman Efendi (ö. 1127/1715), Erzurum’dan Niksar ve İstanbul’a uzanan hayatında Fenâyî Mehmed Cennet Efendi’den hilâfet alan; Niksar, Edirne…
Yûnus Emre Makamı (Ünye) · TürkiyeYûnus Emre Makamı (Ünye)
İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan anlayışını Anadolu Türkçesinin kalıcı şiir diline dönüştüren mutasavvıftır.
Şeyh Ali Sebtî Türbesi · TürkiyeŞeyh Ali Sebtî Türbesi
Şeyh Ali Sebtî’nin türbesi Murat Nehri’ne bakan bir yükseltide, eski Palu yerleşmesinin karşısındadır. Birbirine geçişli üç bölümden oluşan yapıda Ali es-Sebtî ile yakınlarının kabirleri bulunur; yakınında bir mescit yer alır.
Pazarköy Dergâhı · TürkiyePazarköy Dergâhı
Pazarköy’de kurduğu Eşrefî dergâhıdır. Eşref-i Sânî’nin oğlu Muhyiddin Efendi’nin Gemlik Küçükkumla’da açtığı zâviye ile birlikte Eşrefiyye’nin bu bölgelerdeki en önemli faaliyet alanlarından sayılmıştır.
Zora köyü · TürkiyeZora köyü
İntisap edip hilâfet aldığı Halvetî-Şâbânî şeyhi Mehmed Efendi'nin yetiştiği köy. İlişkili kişi dosyası Çerkeşî Mustafa Efendi : Çerkeşî Mustafa Efendi (1743-1814), Zoralı Şeyh Mehmed Efendi’den hilâfet alan; Şâbâniyye’nin Çerkeşiyye kolunu geniş bir coğrafyaya taşıdığı için pîr-i sânî anılan ve şeriat-tarikat bütünlüğünü savunan…
Kavak · TürkiyeKavak
Yedi yaşlarında babasıyla Anadolu'ya gelip yerleştikleri, o zaman Amasya'ya bağlı olan ilçe (799/1396-97). İlişkili kişi dosyası Akşemseddin : Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin pîri; âlim, hekim, şair ve İstanbul’un fethinin manevî rehberlerindendir.
Rumelihisarı Kabristanı · TürkiyeRumelihisarı Kabristanı
21 Ekim 1929'da Arnavutköy'deki evinde vefat ettikten sonra vasiyeti üzerine defnedildiği kabristan. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Osmânzâde Hüseyin Vassâf : Osmânzâde Hüseyin Vassâf, beş ciltlik Sefîne-i Evliyâ’sıyla geç Osmanlı tasavvuf, tekke, kişi ve edebiyat tarihinin en geniş biyografi kaynaklarından birini bırakan…
Çavuş köyü · TürkiyeÇavuş köyü
Kaynak: 1852 (H.1269) Muharrem ayının on üçünde, Salı günü, yetmiş bir yaşında iken Seydişehir yakınlarında Çavuş köyünde vefat etti; cenaze namazı bu köyde kılındı ve aynı köyde defnedildi. Türbesi bu köyde olup ziyaret edilmektedir; halifelerinden Mûsâ Efendi burada türbedârlık yapmıştır. Köyün tam…
Seydişehir · TürkiyeSeydişehir
Üçpınar'dan sonra hicret ettiği ve irşad faaliyetini sürdürdüğü yer. Kaynak burayı “Seyyid Hârun Velî hazretlerinin şehri” diye anar. Halifelerinden Hacı Abdullah Efendi de Seydişehir'de bulunmuştur.
İlçe merkezi · Seyitgazi — başlayamadığı son fetva görevi · TürkiyeSeyitgazi — başlayamadığı son fetva görevi
978/1570’te Seyitgazi fetva hizmetine tayin edildi; ancak haber kendisine ulaşmadan vefat ettiği için burada fiilen göreve başlamadı. Biyografideki yeri Ali-i Dânî Efendi (ö. 978/1570), Muhyiddin el-Fenârî’den mülâzemet alan; Manastır ve Filibe medreselerinden Halep’te tedris ve fetva hizmetine yükselen Osmanlı âlimidir. Bu mekân…
Küfra (Şirvan) · TürkiyeKüfra (Şirvan)
1191/1777'de doğduğu ve babasının medresesinde tahsil görüp müderrislik yaptığı kasaba; nisbesini buradan alır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Küfrevî : Muhammed Küfrevî (ö. 1898), Seyyid Tâhâ Nehrî'den hilâfet alarak Bitlis'te tekke kuran; Doğu Anadolu, Kafkasya ve İran'a uzanan geniş halife ağıyla Küfrevî kolunu…
Siirt · TürkiyeSiirt
Bölgenin meşhur âlimlerinden Molla Halil Siirdî'den icâzet aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Küfrevî : Muhammed Küfrevî (ö. 1898), Seyyid Tâhâ Nehrî'den hilâfet alarak Bitlis'te tekke kuran; Doğu Anadolu, Kafkasya ve İran'a uzanan geniş halife ağıyla Küfrevî kolunu meydana getiren âlim ve…
Şirvan · TürkiyeŞirvan
Şeyhi Abdurrahmân Tâgî'nin 1831'de doğduğu yer; Verkanis köyü de aynı havzadadır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Fethullah Verkânisî : Fethullah Verkânisî (1846-1899), Abdurrahman Tâğî'nin halifesi; Norşin postunu Muhammed Ziyâeddin'e bıraktıktan sonra Ohin ve Bitlis'te medrese-tekke hizmeti kuran âlim ve müelliftir.
Tillo (Aydınlar) · TürkiyeTillo (Aydınlar)
İsmâil Fakirullah'ın yaşadığı, irşad ettiği ve kabrinin bulunduğu yer. Sefîne-i Evliyâ neşrindeki hazırlayan notu, Tillo'nun bugünkü adının Aydınlar olduğunu ve Siirt'e bağlı bir ilçe merkezi olduğunu belirtir. Koordinat ilçe merkezi seviyesinde yaklaşıktır.
Verkanis köyü, Minar · TürkiyeVerkanis köyü, Minar
Doğduğu ve nisbesini aldığı köy; doğum tarihi kaynakta bilinmiyor olarak kaydedilir (CMS kaydında 1846 verilmektedir). Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Fethullah Verkânisî : Fethullah Verkânisî (1846-1899), Abdurrahman Tâğî'nin halifesi; Norşin postunu Muhammed Ziyâeddin'e bıraktıktan sonra Ohin ve Bitlis'te medrese-tekke hizmeti kuran…
Pîrî Mehmed Paşa Medresesi · TürkiyePîrî Mehmed Paşa Medresesi
İlk müderrislik görevi. 1564'te, Rumeli Kazaskeri Hâmid Efendi'nin itirazına rağmen padişahın kesin fermanıyla otuz akçe ile buraya tayin edilmiş, birkaç ay sonra ayrılmıştır. İlişkili kişi dosyası Bâkî (Mahmud Abdülbâkî Efendi) : Bâkî (933/1526-27–1008/1600), İstanbul’da medrese tahsiliyle yükselen; gazelleri, Kanûnî Mersiyesi, siyer ve…
Simav · TürkiyeSimav
Kaynak onu “Simav kasabasından bir şeyhin soyundan” diye tanıtır. İlişkili kişi dosyası Sinâneddin Yûsuf Ümmî Sinan b. Cafer : Sinâneddin Yûsuf Ümmî Sinan b. Cafer (ö. 1006/1598), Simavlı bir şeyhin oğlu; kadılık ve müderrislik yapmış, hac menâsiki üzerine Türkçe risale yazmıştır.
Sinop · TürkiyeSinop
Bağdat'tan ayrılan Cendî'nin gittiği, o sırada Pervâneoğulları'nın hâkimiyeti altındaki şehir. Farsça Nefhatü'r-rûh ve tuhfetü'l-fütûh 'u, Farsça bilen ve tasavvufa ilgi duyan itibarlı bir hanımın ricası üzerine burada yazdı. Vefat tarihi ve yeri kesin olarak bilinmemektedir.
Gani Baba Tekkesi, Anzahar köyü · TürkiyeGani Baba Tekkesi, Anzahar köyü
İmranlı'nın Söğütlü köyünden, asıl adı Hatice olan ve “Hacik Kız” diye anılan ikinci Kul Himmet Üstadım'ın mezarının bulunduğu hazîre. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kul Himmet : Kul Himmet, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı kabul edilen; Tokat-Almus…
Örenik köyü (Karageban) · TürkiyeÖrenik köyü (Karageban)
Aynı mahlası kullanan Kul Himmet Üstadım'ın (asıl adı İbrâhim) doğduğu köy; soyundan gelenler Öksüzoğulları adıyla tanınır ve şiirleri uzun süre Kul Himmet'e mal edilmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kul Himmet : Kul Himmet, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk…
Çorapçı Hanı · TürkiyeÇorapçı Hanı
1950 yılından vefatına kadar irşad faaliyetlerini bu hanın üst katında, han sahibinin kendisine ayırdığı bir odada sürdürmüştür. İlişkili kişi dosyası İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak : İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak (1880–1969), Mustafa Hâki ve Mustafa Takî çevresinde yetişen; Hacı Ahmed Niksârî’nin müridlerini devralan,…
Örtülüpınar’daki tekke ev · TürkiyeÖrtülüpınar’daki tekke ev
Örtülüpınar mahallesinde bulunan iki katlı büyük evini tekke halinde kullanmıştır. İlişkili kişi dosyası İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak : İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak (1880–1969), Mustafa Hâki ve Mustafa Takî çevresinde yetişen; Hacı Ahmed Niksârî’nin müridlerini devralan, Sivas’taki irşadı cami, okul, su ve köprü…
Sivas · TürkiyeSivas
7 tarihî kayıt ve 7 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Sivas (Pîr Sultan Abdal çevresi) · TürkiyeSivas (Pîr Sultan Abdal çevresi)
Şair ve şahsiyet olarak etkilendiği Pîr Sultan Abdal'ın muhiti; ona müridlik ettiği iddiası ise yanlış bir mısra okumasından doğmuştur. İlişkili kişi dosyası Kul Himmet : Kul Himmet, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı kabul edilen; Tokat-Almus çevresinden yetişmiş…
Sivas Şemsiyye Dergâhı · TürkiyeSivas Şemsiyye Dergâhı
Şemseddin Sivâsî’nin vefatından sonra sırasıyla oğlu Pîr Mehmed Efendi ve damadı Receb Sivâsî postnişin olmuş; onların da vefatı üzerine diğer halifelerin daveti üzerine Abdülmecid Sivâsî Zile’den Sivas’a gelip meşihat makamına oturmuştur. Şemsîliğin Sivas ve çevresinde yayılmasında etkili olmuş; İstanbul’a gidişinden sonra dergâh…
Sivas Ulu Camii — Büyük İslâm Kongresi · TürkiyeSivas Ulu Camii — Büyük İslâm Kongresi
Millî Mücadele konuşması Ahmed Şerîf, 18 Şubat 1921'de burada toplanan Büyük İslâm Kongresi'ne başkanlık etti. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî Mücadele'yi…
Sivas Ulucamii · TürkiyeSivas Ulucamii
Tamirine öncülük ettiği camidir. 2 Ağustos 1969’daki vefatının ardından cenaze namazı Sivas Paşa Camii’nde kılınmış, kendisi ulucami hazîresine defnedilmiştir; mezarı buradadır. İlişkili kişi dosyası İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak : İhramcızâde İsmail Hakkı Toprak (1880–1969), Mustafa Hâki ve Mustafa Takî çevresinde yetişen; Hacı…
Şemseddin Sivâsî Türbesi, Meydan Camii hazîresi · TürkiyeŞemseddin Sivâsî Türbesi, Meydan Camii hazîresi
Rebîülevvel 1006'da (Ekim 1597) vefat edip defnedildiği yer; Sivas Valisi Hasan Paşa'nın yaptırdığı ve kendisinin vâizlik ettiği Meydan Camii'nin (Yenicami) hazîresidir. Türbe ölümünden üç yıl sonra inşa edilmiştir ve şehrin önemli ziyaretgâhlarındandır. Konum yaklaşıktır.
Şemsî Dergâhı · TürkiyeŞemsî Dergâhı
Sivas valisi Hasan Paşa'nın yaptırdığı cami ile tekkenin imamlık ve şeyhliğini üstlenmesi için Şemseddin Sivâsî davet edilmiş, o da bu davet üzerine Sivas'a gelip yerleşmiş ve vefatına kadar burada hizmet etmiştir. Tekke sonraki yüzyıllarda Şemsî Dergâhı adıyla anılmış, soyundan gelenler burada postnişinlik…
Şemsiyye Dergâhı · TürkiyeŞemsiyye Dergâhı
Şemseddin Sivâsî'nin Sivas'ta açtığı ve Şemsiyye'nin merkezi olan dergâh. Şemseddin Sivâsî'den sonra oğlu Pîr Mehmed Efendi, onun ardından da Receb Sivâsî bu dergâhın postuna oturmuştur. İlişkili kişi dosyası Receb Sivâsî : Receb Sivâsî, Şemsiyye-Sivâsiyye irşad hattını XVIII. yüzyıl başına taşıyan ve kendi…
Yûnus Emre Makamı (Sivas) · TürkiyeYûnus Emre Makamı (Sivas)
İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan anlayışını Anadolu Türkçesinin kalıcı şiir diline dönüştüren mutasavvıftır.
Kelâmî Dergâhı (Odabaşı) · TürkiyeKelâmî Dergâhı (Odabaşı)
1883'te şeyhliğine tayin edildiği ve Kādirî-Hâlidî âdâb üzere irşad ettiği dergâh; 1908 dönüşünde genişletilerek yeniden inşa edilmiştir. Cem'iyyet-i Sûfiyye'nin kuruluş çalışmaları da burada yürütülmüştür. Konum yaklaşıktır.
Nehrî · TürkiyeNehrî
Amcası Seyyid Abdullah’ın vefatından sonra Berdesur’dan gelip irşada başladığı kasaba. Kaynak burada kırk iki sene ilim talebesine ve Hak yolcularına ders, feyiz ve sohbet verdiğini kaydeder; halk arasında Seyyid-i Büzürk (Büyük Efendi) diye anılmıştır. Nehrî’nin kendi konumu ayrıca doğrulanmadığı için harita işareti…
Nehrî Kabristanı · TürkiyeNehrî Kabristanı
Kabri Nehrî’dedir; kaynak ziyaret edildiğini ve ziyaretçilerin buradan istifade ettiğini kaydeder. Vasiyeti gereği kabri kabristanın en üst tarafına yapılmış, girişte bulunan amcası Seyyid Abdullah’ın kabri ziyaret güzergâhının üzerinde kalmıştır. Kesin parsel bilinmediğinden koordinat verilmemiştir.
Nehrî · TürkiyeNehrî
Seyyid Tâhâ-i Hakkârî'nin Molla Murâd Hurûsî ile gönderdiği “Kendi yuvana dön!” haberi üzerine onun hizmetine koştu ve asıl terbiyesini burada gördü. Mürşidinin vefatından sonra yerine geçen Seyyid Sâlih'in sohbetlerine devam etti. Kaynak yer adını Nehrî olarak açıkça vermez, Seyyid Tâhâ'nın yanına gidildiğini…
Nehrî · TürkiyeNehrî
Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî tarafından Şemdinli'ye gönderilince Nehrî kasabasına yerleşti. Burada medrese, tekke ve zâviyeler yaptırarak ders ve irşadı bir arada yürüttü; Türkiye, İran ve Irak'ın çeşitli yerlerinden gelenleri yetiştirdi. Kaynak, bölgedeki aşiretler üzerindeki tesirini özellikle vurgular. Kasabanın konumu kaynakta tarif edilmediği için…
Nehrî Kabristanı · TürkiyeNehrî Kabristanı
Nehrî'de vefat eden Seyyid Abdullah, kaynağa göre Nehrî kabristanının girişine defnedildi; kabrinin üzerinde sade bir türbe bulunduğu ve ziyaret edildiği kaydedilir. Kabristanın konumu kaynakta tarif edilmediği için koordinat verilmemiştir.
Beytüşşebap · TürkiyeBeytüşşebap
İran'daki Rızâiye bölgesinden gelen Geylânîlerin umumiyetle yerleştiği ilçe; buradaki Geylânî seyyidleri 1925'e kadar vakıflarından geçinmiş, tarikat temsilcisi ve müderris olarak görev yapmışlardır. İlişkili kişi dosyası Abdülkādir-i Geylânî : Abdülkādir-i Geylânî (1077-1166), Gîlân’dan Bağdat’a gelerek hadis, fıkıh ve tasavvufta yetişen; medrese, ribat ve…
Cezîre (Cizre) · TürkiyeCezîre (Cizre)
Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî'nin talebelerinden Şeyh Hâlid-i Gezerî'nin derslerine devam ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Fehim Arvâsî : Seyyid Fehim Arvâsî (1826/27-1895), Seyyid Tâhâ Nehrî'nin halifesi; Arvâs Medresesi'ni yeniden imar edip ilmî tahsil ile tasavvuf terbiyesini birleştiren âlim ve mürşiddir.
Taşköprü · TürkiyeTaşköprü
Ünsî Hasan Efendi'nin doğduğu kasaba (1055/1645). Önce Bayramiyye yolu büyüklerinden olan babası Recep Efendi'den okudu, ilim ve edeb üzere yetişti. Mürşidi Karabaş Ali Efendi de Kastamonulu olup kaynakta hemşehrisi olarak anılır.
Hikmetîoğlu Dergâhı · TürkiyeHikmetîoğlu Dergâhı
1716 tarihli halvethâne İsmâil Hakkı Bursevî’nin yetiştirdiği Hikmetî Muhammed Efendi, Tekirdağ’da Sâlihiyye Camii civarında bir halvethâne kurdu. Sefîne-i Evliyâ yapının 1128/1716 tarihini Bursevî’ye nispet edilen tarih beytiyle kaydeder ve merkezin Hikmetîoğlu Dergâhı adıyla da anıldığını bildirir. Celvetî irşad zinciri Hikmetî Muhammed Efendi,…
Malkara · TürkiyeMalkara
Ailenin Gelibolu'ya gelmeden önce bulunduğu yer; doğum yeri olarak Malkara veya ona bağlı Kadıköyü de ihtimal dahilindedir. İlişkili kişi dosyası Ahmed-i Bîcân : Ahmed-i Bîcân (ö. 870/1466’dan sonra), Gelibolu’da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin irşad çevresinde yetişen; Envârü’l-âşıkīn başta olmak üzere Türkçe dinî, tasavvufî…