tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Kasımpaşa Mevlevîhânesi
Galata’dan Kasımpaşa’ya Kasımpaşa Mevlevîhânesi, Galata Mevlevîhânesi’ni ihya eden Şeyh Sırrî Abdi Dede tarafından 1623-1631 arasında kendi bostanı içinde kuruldu. Galata ve Yenikapı’dan sonra İstanbul’da açılan üçüncü mevlevîhâneydi. Yenileme evreleri İlk zâviye 1731-32’de onarıldı; Mihrişah Vâlide Sultan ile III. Selim 1796’da yapıyı yeniden…
Kasımpaşa Mevlevîhânesi · TürkiyeKasımpaşa Mevlevîhânesi
Babası Abdî Dede'nin, Kasımpaşa deresinin oluşturduğu vadinin orta kesiminde, Beyoğlu'na doğru yükselen sırttaki bostanı içinde tesis ettiği mevlevîhâne. Postnişin listesinde dördüncü sırada yer alır ve vefatından sonra buranın haziresine defnedilmiştir.
Zeytinburnu · Kemal Ahmed Dede el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeKemal Ahmed Dede el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “KEMAL AHMED DEDE EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, ZEYTİNBURNU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi YENİKAPI MEVLEVİHANESİ İÇİNDEKİ BÜYÜK SANDUKA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1 SAFER 1024 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle…
Fatih · Kocamustafapaşa Camii — Mehmed Celâleddin Dede’nin Cenaze Namazı · TürkiyeKocamustafapaşa Camii — Mehmed Celâleddin Dede’nin Cenaze Namazı
Mehmed Celâleddin Dede’nin cenaze güzergâhı Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhi Mehmed Celâleddin Dede’nin cenaze namazı 29 Mayıs 1908’de Kocamustafapaşa Camii’nde kılındı. Dua Sünbül Efendi Türbesi önünde yapıldı; cenaze ardından Yenikapı Mevlevîhânesi’nde babasının yanına defnedildi. Kayıt türü Ham OCR başlığı “Namâzı Kocamustafapaşa Câmii” biçiminde yanlış…
Eyüpsultan · Kudümzenbaşı Zekai Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeKudümzenbaşı Zekai Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “KUDÜMZENBAŞI ZEKAİ DEDE EFENDİ EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi EYÜPSULTAN KABRİSTANLIĞI'NDA, İDRİS KÖŞKÜ CD. ÜZERİNDE. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1 RECEP 1315 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki…
Lâleli Camii Türbesi · TürkiyeLâleli Camii Türbesi
28 Temmuz 1808'de şehid edilmesinin ardından, geniş bir halk kitlesinin katılımı ve esef nidâları arasında babası III. Mustafa'nın yaptırdığı caminin türbesine, babasının yanına gömüldü. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın…
Maçka Mevlevîhânesi · TürkiyeMaçka Mevlevîhânesi
29 Ocak 1870'te açılan ve fiilen meşihat görevine başlayıp ilk âyin-i şerifi idare ettiği bina; yerine askerî kışla yapılmak istenmesi üzerine 1875'te terkedilmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Fahreddin Dede : Hüseyin Fahreddin Dede (1854–1911), Bahariye Mevlevîhânesi'nde otuz dört yıl postnişinlik…
Eyüpsultan · Mehmed Emin Yazıcı Dede el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeMehmed Emin Yazıcı Dede el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “MEHMED EMİN YAZICI DEDE EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, EYÜPSULTAN/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi EYÜPSULTAN'DA NECİP FAZIL'IN KABRİNE YAKIN BİR KONUMDA. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 18 SAFER 1364 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet…
Beyoğlu · Mehmed Esad Dede el-Mevlevi (Şeyh Galip) Türbesi · TürkiyeMehmed Esad Dede el-Mevlevi (Şeyh Galip) Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “MEHMED ESAD DEDE EL-MEVLEVİ (ŞEYH GALİP)” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi GALİP DEDE CD. NO:15, GALATA MEVLEVİHANESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 27 RECEP 1213 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet…
Üsküdar · Mehmed Hüsameddin Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeMehmed Hüsameddin Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MEHMED HÜSAMEDDİN DEDE EFENDİ EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi DOĞANCILAR CD.NO:82/3, ÜSKÜDAR MEVLEVİHANESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1216 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca…
Beyoğlu · Mehmed Kudretullah Dede el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeMehmed Kudretullah Dede el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “MEHMED ATAULLAH DEDE EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi GALİP DEDE CD. NO:15, GALATA MEVLEVİHANESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 9 RAMAZAN 1328 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik…
Merkez Efendi Mezarlığı · TürkiyeMerkez Efendi Mezarlığı
6 Mart 1938'de vefatının ardından defnedildiği kabristan. Sâdık Vicdânî de aynı kabristandadır. İlişkili kişi dosyası Ahmed Avni Konuk : Ahmed Avni Konuk (1868–1938), Selânikli Mehmed Esad Dede’den Mesnevî icazeti alan; Mesnevî ve Fusûsu’l-hikem üzerine büyük Türkçe şerhler kaleme getiren, Hânende’yi hazırlayan, Mevlevî…
Üsküdar · Meydancı Mustafa Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeMeydancı Mustafa Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “MEYDANCI MUSTAFA DEDE EFENDİ EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi DOĞANCILAR CD.NO:82/3, ÜSKÜDAR MEVLEVİHANESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 3 ZİLKADE 1285 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle…
Kadıköy · Midhat Bahari Beytur Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeMidhat Bahari Beytur Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “MİDHAT BAHARİ BEYTUR DEDE EFENDİ EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, KADIKÖY/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi SAHRAYICEDİD MEZARLIĞI'NDA MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 17 CEMAZİYELEVVEL 1391 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle…
Nahîfî'nin Topkapı dışındaki kabri · TürkiyeNahîfî'nin Topkapı dışındaki kabri
Vefatından sonra Topkapı dışına, Mesnevî şârihi Sarı Abdullah Efendi'nin kabri yanına defnedildi. Kabir, günümüzde Maltepe caddesi üzerinde bulunan “Fransız Müslüman Mezarlığı” köşesindeydi; 1944 yılından sonra cadde genişletmeleri sırasında ortadan kalkmıştır. Bugün ayakta değildir.
Beyoğlu · Nayi Osman Dede el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeNayi Osman Dede el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “NAYİ OSMAN DEDE EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, BEYOĞLU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi GALİP DEDE CD. NO:15, GALATA MEVLEVİHANESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1142 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca…
Zeytinburnu · Osman Selahaddin Dede el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeOsman Selahaddin Dede el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “OSMAN SELAHADDİN DEDE EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, ZEYTİNBURNU/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi YENİKAPI MEVLEVİHANESİ'NDE MEDFUN. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 18 CEMAZİYELEVVEL 1304 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Üsküdar · Seyda Hafız Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeSeyda Hafız Dede Efendi el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ES-SEYYİD SEYDA HAFIZ DEDE EFENDİ EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi DOĞANCILAR CD.NO:82/3, ÜSKÜDAR MEVLEVİHANESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 27 MUHARREM 1215 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki…
Üsküdar · Şem'İ Şem'Ullah Efendi el-Mevlevi Türbesi · TürkiyeŞem'İ Şem'Ullah Efendi el-Mevlevi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “ŞEM'İ ŞEM'ULLAH EFENDİ EL-MEVLEVİ” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi ÇEŞME-İ CEDİT SK. NO:111 Bağlı yol Kaynak bu mekânı Mevleviyye çevresiyle ilişkilendirir. Mevlânâ'nın ilim, sohbet, şiir ve semâ çevresinden doğan; Hüsâmeddin Çelebi, Sultan Veled…
Üsküdar · Üsküdar Mevlevîhânesi · TürkiyeÜsküdar Mevlevîhânesi
Bir konaklama zâviyesi Üsküdar Mevlevîhânesi, Sultanzâde Halil Nûman Dede tarafından 1207/1792-93’te kuruldu. Nûman Dede Üsküdar’daki evini tâdil edip semâhâne ekleyerek ilk yapıyı meydana getirdi. Merkezin ayırt edici işlevi, taşradan İstanbul’a gelen veya İstanbul’dan Anadolu’ya geçen Mevlevî dervişlerini ağırlamaktı. Yenilemeler II. Mahmud mevlevîhâneyi…
Üsküdar Mevlevîhânesi · TürkiyeÜsküdar Mevlevîhânesi
Beşiktaş'ta vefat edip defnedildikten on yedi yıl sonra, 24 Zilkade 1284 (19 Mart 1868) Çarşamba günü naaşının nakledildiği yer. İlişkili kişi dosyası Şeyh Abdülkâdir Ermenâkî : Abdülkādir Ermenâkî (ö. 1851), Beşiktaş Mevlevîhânesi’nde otuz üç yıl postnişinlik yapan Mevlevî şeyhidir; naaşı 1868’de Üsküdar…
Üsküdar · Yaman Dede el-Mevlevi(Mehmed Abdulkadir Keçeoğlu) Türbesi · TürkiyeYaman Dede el-Mevlevi(Mehmed Abdulkadir Keçeoğlu) Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “YAMAN DEDE EL-MEVLEVİ(MEHMED ABDULKADİR KEÇEOĞLU)” adıyla, MEVLEVİYYE çevresinde, ÜSKÜDAR/İSTANBUL ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi KÜÇÜK SELİMİYE CAMİİ KARŞISINDAN KARACAAHMET MEZARLIĞI'NA GİRİNCE 25-30 METRE İLERİDE. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 28 ZİLKADE 1381 olarak verilir.…
Zeytinburnu · Yenikapı Mevlevîhânesi · TürkiyeYenikapı Mevlevîhânesi
Kâtip Muhammed Efendi'nin 1006/(1597-98) içinde tesis ettiği ve güşâd resmini Receb'in gurresine denk gelen Pazartesi günü (7 Şubat 1598) icra ettiği mevlevîhâne. Sefîne, Vassâf'ın bu bilgileri Muhammed Ziyâ Bey'in aynı adlı eserinden aldığını belirtir. Koordinat semt düzeyinde yaklaşıktır.
Zeytinburnu · Yenikapı Mevlevîhânesi · TürkiyeYenikapı Mevlevîhânesi
İstanbul’un bir sanat ve edebiyat muhiti olan bu mevlevîhâneden feyiz alarak yetişmiş; çilesini burada çıkarmış ve postnişini Şeyh Celâleddin Efendi hakkında bir kitap kaleme almıştır. 21 Haziran 1951’de vefat ettiğinde cenazesi vasiyeti üzerine buraya, annesi Emine Emsal Hanım’ın yanına defnedilmiştir.
Zeytinburnu · Yenikapı Mevlevîhânesi · TürkiyeYenikapı Mevlevîhânesi
Şeyh Mehmed Celâleddin Dede ile nazariyat çalıştığı, neyzenlik yaptığı ve 1922'de neyzenbaşılığına tayin edildiği dergâh; yegâh âyinini burada besteledi. Tekkeler kapatılıncaya kadar üç yıl bu görevde kaldı.
Zeytinburnu · Yenikapı Mevlevîhânesi · TürkiyeYenikapı Mevlevîhânesi
Yakınlarındaki bir evde doğdu; adını buranın şeyhleri koydu. Çilesini 1787'de burada tamamlayıp dede oldu ve Ali Nutkî Efendi'den hilâfet aldı. İlişkili kişi dosyası Şeyh Gâlib : Şeyh Gâlib (1757–1799), Mevlevî dedesi ve Galata Mevlevîhânesi şeyhi; Hüsn ü Aşk mesnevisi ve divanıyla klasik…
Zeytinburnu · Yenikapı Mevlevîhânesi · TürkiyeYenikapı Mevlevîhânesi
İntisap ettiği, 1001 günlük çilesini çıkardığı ve vasiyeti üzerine annesinin yanına defnedildiği dergâh. İlişkili kişi dosyası Tâhirülmevlevî : Tâhirülmevlevî adıyla tanınan Tâhir Olgun, Mesnevî dersleri ve şerhi, edebiyat tarihi çalışmaları, tercümeleri ve dergiciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü Cumhuriyet devrine taşıdı.
Zeytinburnu · Yenikapı Mevlevîhânesi · TürkiyeYenikapı Mevlevîhânesi
Bâb-ı Cedîd’de kuruluş Yenikapı Mevlevîhânesi, yeniçeri kâtibi Malkoç Mehmed Efendi tarafından 1006/1597’de Mevlânâkapı dışındaki bahçesinde kuruldu. İlk yapı semâhâne, mescid ve on sekiz dedegân hücresinden oluşan mütevazı bir zâviye iken kısa sürede meydân-ı şerif, matbah, şeyh köşkü ve yeni hücrelerle genişledi. Vakıf…
Zeytinburnu · Yenikapı Mevlevîhânesi · TürkiyeYenikapı Mevlevîhânesi
Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhi Toganî (Doğanî) Ahmed Dede'nin 1040 (1630) yılındaki vefatının ardından dönemin ileri gelenlerinin ısrarı üzerine III. Ârif Çelebi tarafından buraya şeyh tayin edildi. On sekiz yıla yakın süren meşihatının ardından yine burada vefat etti; mevlevîhânenin postnişinleri sırasında Doğanî Ahmed Dede…
Zeytinburnu · Yenikapı Mevlevîhânesi · TürkiyeYenikapı Mevlevîhânesi
Şeyhleri Ali Nutkî Dede ile Abdülbâki Nâsır Dede'ye teveccüh gösterdiği mevlevîhâne; terkip ettiği makamların listesi Abdülbâki Nâsır Dede'nin Tedkīk u Tahkīk'inden gelir. İlişkili kişi dosyası III. Selim : III. Selim, Nizâm-ı Cedîd ıslahatları kadar şiir, musiki ve Mevlevîhânelerle kurduğu yakın ilişkiyle de…
Yenikapı Mevlevîhânesi Hazîresi · TürkiyeYenikapı Mevlevîhânesi Hazîresi
20 Cemâziyelevvel 1236 (23 Şubat 1821) Cuma günü vefat ettiğinde buraya defnedildi; yerine oğlu Receb Hüseyin Hüsnü Dede şeyh tayin edildi. Kesin konum kaynakta tarif edilmediğinden koordinat verilmemiştir.
Beyoğlu · Galata Mevlevîhânesi · TürkiyeGalata Mevlevîhânesi
Şeyh Gâlib'in 1791'de postnişin olduğu ve Esrâr Dede'nin intisap edip kazancı dedeliğe yükseldiği dergâh; 1797'de vefat edince hazîresine, Fasîh Ahmed Dede'nin yanına defnedildi. Tezkiresinin bir nüshasını buraya vakfetmiştir.
Beyoğlu · Galata Mevlevîhânesi · TürkiyeGalata Mevlevîhânesi
11 Haziran 1791'den vefatına kadar şeyhlik yaptığı dergâh; III. Selim'in tamir ettirdiği, kapısına ve semâhâne kapısına onun tarih manzumelerinin yazıldığı yer. Kabri bahçedeki İsmâil Ankaravî Türbesi'ndedir. Bugün Divan Edebiyatı Müzesi'dir.
Nakkaştepe Mezarlığı · TürkiyeNakkaştepe Mezarlığı
8 Ocak 1935'te Beylerbeyi'nde vefatının ardından defnedildiği mezarlık. İlişkili kişi dosyası Rauf Yektâ Bey : Rauf Yektâ Bey (1871-1935), Zekâi Dede'nin talebesi; Mevlevî çevrelerde ney ve nazariyat öğrenen, tarihî repertuvarı tasnif eden ve Türk musikisini modern araştırma yöntemleriyle açıklayan öncü yazardır.
Merkez · Kastamonu Mevlevîhânesi — Ahmed Remzî postu · TürkiyeKastamonu Mevlevîhânesi — Ahmed Remzî postu
Postnişinlik Ahmed Remzî 1909'da buraya şeyh tayin edildi; dergâhın borçları ve tamiriyle ilgilendi. Yapıyla ilişkili kişi Ahmed Remzî Akyürek (1872–1944), Kayseri'de yetişip Kütahya, Kastamonu, Halep ve Üsküdar Mevlevîhânelerinde hizmet eden; Mesnevî öğretimi, üç dilde şiiri, tercümeleri ve kütüphaneciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü…
Melikgazi, Kaleönü · Kayseri Mevlevîhânesi — Ahmed Remzî'nin doğum ve ilk ders çevresi · TürkiyeKayseri Mevlevîhânesi — Ahmed Remzî'nin doğum ve ilk ders çevresi
Doğum ve yetişme çevresi Ahmed Remzî burada doğdu; ilk Mevlevî terbiyesini, Farsça ve Mesnevî derslerini bu aile postu çevresinde aldı. Yer izi Tarihî Mevlevîhâne Kaleönü-Yenikapı mevkiinde, günümüzde Bayrampaşa İşhanı çevresinde bulunuyordu.
Seyyid Burhâneddin Türbesi · TürkiyeSeyyid Burhâneddin Türbesi
638/1241 sonları veya 639/1241 başlarında vefat edip defnedildiği yer. Sâhib İsfahânî'nin türbe yaptırma teşebbüsü rüyada reddedilmiş; bugünkü türbe 1892'de Kayseri mutasarrıfı Mehmed Nâzım Paşa tarafından yaptırılmış, Farsça kitâbesi Ali Emîrî Efendi hattıyla yazılmıştır. Konum yaklaşıktır.
Seyyid Burhâneddin Türbesi · TürkiyeSeyyid Burhâneddin Türbesi
6 Kasım 1944'te vefatının ardından defnedildiği türbe; 1316/1898'de bu velî hakkında Âyîne-i Seyyid-i Sırdân adlı manzum menâkıbı yazmıştı. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmed Remzî Akyürek : Ahmed Remzî Akyürek (1872–1944), Kayseri'de yetişip Kütahya, Kastamonu, Halep ve Üsküdar Mevlevîhânelerinde hizmet eden; Mesnevî…
Melikgazi · Seyyid Burhâneddin Türbesi Hazîresi — Ahmed Remzî kabri · TürkiyeSeyyid Burhâneddin Türbesi Hazîresi — Ahmed Remzî kabri
Vefat ve defin Ahmed Remzî Dede 6 Kasım 1944'te vefat ederek ailesinin Mevlevî mezarlarının bulunduğu bu hazîreye defnedildi. Yapıyla ilişkili kişi Ahmed Remzî Akyürek (1872–1944), Kayseri'de yetişip Kütahya, Kastamonu, Halep ve Üsküdar Mevlevîhânelerinde hizmet eden; Mesnevî öğretimi, üç dilde şiiri, tercümeleri ve…
Kırşehir · TürkiyeKırşehir
Halifesi Süleyman Türkmânî'nin şehrin doğu tarafında bir Mevlevî zâviyesi kurduğu yer. İlişkili kişi dosyası Sultan Veled : Sultan Veled (1226–1312), Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin oğlu; Hüsâmeddin Çelebi’nin ardından irşad makamını üstlenen, Mevlevî çevrenin teşkilâtlanması ve yazılı hafızasının oluşmasında belirleyici mutasavvıf şairdir.
Konya · TürkiyeKonya
Mevlevîliğin âsitânesi; Münşeât 'ının bir nüshası da Konya İl Halk Kütüphanesi'ndedir (Uzluk koleksiyonu). İlişkili kişi dosyası Fasîh Ahmed Dede : İstanbullu Fasîh Ahmed Dede, Divân-ı Hümâyun ve Köprülüzâde Fâzıl Ahmed Paşa’nın hazine kâtipliğinden ayrılarak Galata Mevlevîhânesi şeyhi Gavsî Dede’ye intisap etti. Dîvân,…
Konya (Çelebilik makamı) · TürkiyeKonya (Çelebilik makamı)
Kendisine şeyhlik destarı vererek Beşiktaş Mevlevîhânesi meşihatına tayin eden Sadreddin Çelebi'nin makamı; mektuplarının büyük kısmı da buradaki Abdülvâhid Çelebi'ye yazılmıştır. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Fahreddin Dede : Hüseyin Fahreddin Dede (1854–1911), Bahariye Mevlevîhânesi'nde otuz dört yıl postnişinlik yapan; ney, beste, şiir ve…
Konya (Mevlânâ Dergâhı) · TürkiyeKonya (Mevlânâ Dergâhı)
Mevlevîliğin idare merkezi; mevlevîhâne şeyhleri ilk yıllarda buradan tayin edilmiş, sonradan meşihat babadan oğula geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Hüseyin Azmî Dede : Hüseyin Azmî Dede (1815–1892), dokuz yaşında Gelibolu Mevlevîhânesi postuna geçen, 1870'ten sonra Kahire Mevlevîhânesi'ni yöneten; Mevlevî âdâbı, şiir ve mûsiki…
Konya (Mevlânâ Dergâhı) · TürkiyeKonya (Mevlânâ Dergâhı)
Mevleviyye'nin âsitânesi; taşra mevlevîhânelerinin bağlı olduğu merkez. İlişkili kişi dosyası Birrî Mehmed Dede : Birrî Mehmed Dede (1080/1669-70–1128/1715-16), Manisa Mevlevîhânesinde bin bir günlük çilesini tamamlayan; attarlıkla geçindiği için Attâr Birrî diye anılan, Dîvân ve Bülbüliyye müellifi Mevlevî şairdir.
Konya (Sincârî Mescidi) · TürkiyeKonya (Sincârî Mescidi)
Şeyhinin vefatından bir yıl sonra ulaştığı şehirde inzivaya çekildiği mescid; Mevlânâ'yı Lârende'den buraya çağırmış, dokuz yıl ona şeyhlik yapmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Burhâneddin Muhakkık-ı Tirmizî : Seyyid Burhâneddin Muhakkık-ı Tirmizî, Bahâeddin Veled’in müridi; Mevlânâ’nın ilmî birikimini riyâzet, halvet ve…
Mevlânâ Dergâhı · TürkiyeMevlânâ Dergâhı
1784'te ailesinin itirazına rağmen gelip çileye girdiği âsitâne; Çelebi Seyyid Ebûbekir Efendi'nin sohbetlerinde bulundu, sonra çilesini tamamlamak üzere İstanbul'a gönderildi. İlişkili kişi dosyası Şeyh Gâlib : Şeyh Gâlib (1757–1799), Mevlevî dedesi ve Galata Mevlevîhânesi şeyhi; Hüsn ü Aşk mesnevisi ve divanıyla klasik…
Konya-Karatay · Mevlânâ Dergâhı ve Konya Âsitânesi · TürkiyeMevlânâ Dergâhı ve Konya Âsitânesi
Tarihî işlev Mevlânâ'nın türbesi çevresinde gelişen Konya Âsitânesi, makam çelebiliğinin ve Mevleviyye'nin idarî merkezidir. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür. Harita…
Mevlânâ Türbesi · TürkiyeMevlânâ Türbesi
8 Zilkade 670'te (6 Haziran 1272) doğduğu ve 24 Zilhicce 719'da (5 Şubat 1320) vefat ettiği şehirdeki âsitâne; dedesi Mevlânâ ve babası Sultan Veled ile aynı türbededir. İlişkili kişi dosyası Ulu Ârif Çelebi : Ulu Ârif Çelebi, Sultan Veled’den sonra çelebilik makamına…
Mevlânâ Türbesi (Kubbe-i Hadrâ), Konya · TürkiyeMevlânâ Türbesi (Kubbe-i Hadrâ), Konya
5 Cemâziyelâhir 672'de (17 Aralık 1273) vefat etti ve babası Bahâeddin Veled'in yanına defnedildi. Ölüm gecesi “şeb-i arûs” adıyla anılır ve yıl dönümleri bu adla ihya edilir. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî : Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (1207-1273), Belh'ten Konya'ya uzanan hayatında…
Mevlânâ Türbesi, Konya · TürkiyeMevlânâ Türbesi, Konya
12 Şâban 683'te (24 Ekim 1284) vefat edip Mevlânâ'nın baş ucuna defnedildiği yer. Vefatından sonra makama Sultan Veled geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Hüsâmeddin Çelebi : Hüsâmeddin Çelebi, Mevlânâ’nın en yakın müridi ve halifesi; Mesnevî’nin ortaya çıkmasını teşvik eden, beyitleri yazıya geçiren ve…
Mevlânâ Türbesi, Konya · TürkiyeMevlânâ Türbesi, Konya
10 Receb 712'de (11 Kasım 1312) vefat edip babasının sağ tarafına defnedildiği yer. Bu türbenin tarikatın âsitânesi hâline gelmesi için bizzat faaliyette bulunmuş, II. Gıyâseddin Mesud'un vakıflar tesis etmesini sağlamıştı.
Kütahya-Merkez · Kütahya Ergûniye Mevlevîhânesi · TürkiyeKütahya Ergûniye Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Kütahya'daki Ergûniye merkezi, Germiyan coğrafyasındaki erken Mevlevî yayılışı ile Mevlânâ soyundan gelen post çevresini birleştirir. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının…
Börekçiler · Kütahya Ergûniye Mevlevîhânesi — şeyh vekilliği · TürkiyeKütahya Ergûniye Mevlevîhânesi — şeyh vekilliği
Şeyh vekilliği Ahmed Remzî, Konya'daki Mesnevî derslerinden sonra Ergûniye Mevlevîhânesi'ne şeyh vekili gönderildi. Yapıyla ilişkili kişi Ahmed Remzî Akyürek (1872–1944), Kayseri'de yetişip Kütahya, Kastamonu, Halep ve Üsküdar Mevlevîhânelerinde hizmet eden; Mesnevî öğretimi, üç dilde şiiri, tercümeleri ve kütüphaneciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü…
Manisa Mevlevîhânesi · TürkiyeManisa Mevlevîhânesi
Şehrin Mevlevî muhitinin merkezi; Nakşî Ali Dede ve oğlu Lütfî Mehmed Dede'nin şeyhlik yaptığı, Birrî Mehmed Dede'nin de içinde yetiştiği çevredir. Konum şehir merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Birrî Mehmed Dede : Birrî Mehmed Dede (1080/1669-70–1128/1715-16), Manisa Mevlevîhânesinde bin bir günlük…
Manisa-Yukarı Tabakhane · Manisa Mevlevîhânesi · TürkiyeManisa Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Saruhanoğulları döneminden Osmanlı devrine uzanan Manisa Mevlevîhânesi, şehzade, musiki ve Mesnevî çevreleriyle ilişkilidir. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür.…
Merkez · Tokat Mevlevîhânesi · TürkiyeTokat Mevlevîhânesi
Tokat’taki eski Mevlevî hafıza Tokat’ta Mevlevî varlığı XIII-XIV. yüzyıllara kadar izlenir. Muînüddin Süleyman Pervâne’nin Fahreddîn-i Irâkī için hankah yaptırdığı, Sultan Veled ve Ulu Ârif Çelebi’nin şehre halifeler gönderdiği aktarılır. 1455 tahriri bir Mevlevî hankahı ve otuz iki hânelik Mevlevîhâne mahallesini kaydeder. Muslu…
Selânik Mevlevîhânesi · YunanistanSelânik Mevlevîhânesi
Ahmed Dede'nin baba mesleğini bırakıp intisap ettiği ilk kapı. Şeyhi Mehmed Efendi'nin yanında hem öğrenim gördü hem şeyhinin yazdıklarını temize çekerek Mevlevî tarikatının âdâbını öğrendi. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık) : Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî terbiyesiyle…