tarikat.orgTARİHİ VE İLİŞKİLERİ
Tarihî adı: Sergios ve Bakkhos Kilisesi / Küçük Ayasofya Camii
Bizans yapısından Osmanlı külliyesine
Iustinianos tarafından yaklaşık 530’da Sergios ve Bakkhos adına yaptırılan kilise, II. Bayezid döneminde Kapıağası Hüseyin Ağa tarafından camiye çevrildi. Yakınına zâviye, türbe, mektep ve hamam eklenerek vakıf külliyesi kuruldu.
Küçük Ayasofya adı
Merkezî planı ve galeri düzeninin Ayasofya ile kurduğu biçimsel yakınlık sebebiyle yapı Türk döneminde Küçük Ayasofya adıyla anıldı. Camiye dönüşüm sırasında son cemaat revakı, mihrap, minber, mahfil ve Osmanlı pencere düzeni eklendi.
Deprem, demiryolu ve onarımlar
1648 ve 1766 depremleri yapıya zarar verdi. 1860’larda kıyı demiryolunun geçirilmesi külliyeyi değişen zemin seviyesinin altında bıraktı. 1936’da yıktırılan barok minarenin yerine 1955’te yeni minare yapıldı; aynı dönemde cephe ve iç mekân onarıldı.
Aynı külliyedeki zâviye
Cami kaydı, aynı avludaki zâviye-medrese dosyasıyla birlikte okunmalıdır. İki kayıt aynı tarihî yerleşkenin ibadet ve tarikat işlevlerini ayrı ayrı görünür kılar.
- Mekân türü
- kulliye
- Dönem
- VI. yüzyıl; XVI. yüzyıl başında camiye dönüşüm
- Bugünkü durum
- Cami ibadete açık biçimde yaşamaktadır; yapı Bizans ve Osmanlı dönemlerinin yanı sıra modern onarımların izlerini birlikte taşır.
- Konum güveni
- Yapı noktası doğrulandı
Bizans kilisesi, camiye dönüşüm ve külliye ekleri ayrı tarih katmanları olarak işlendi; zâviye bileşeni ilgili kayıtla ilişkilendirildi. İstanbul şehir merkezi yaklaşık gösterim için işlendi; bu nokta yapının kesin parseli değildir. Kesin konum İBB resmî kültür varlıkları poligonundan doğrulandı: KÜÇÜK AYASOFYA KÜLLİYESİ - CAMİ, envanter 17923, KÜÇÜK AYASOFYA Mahallesi, FATİH, 116 ada 27 parsel, tescil durumu TESCİLLİ.
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
1 mekân kaydı ve 1 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.