Ara
Menü

İsmâîl Hakkı Dergâhı

Osmangazi · Bursa · Türkiye

Tarihî adı: İsmâil Hakkı Âsitânesi / Hikmetîzâde Dergâhı / Sırrî Zâviyesi

Bursevî’nin evinden âsitâneye

İsmâil Hakkı Bursevî’nin 1096/1685’te Bursa’ya geldiğinde oturduğu ev ve bitişiğindeki çilehâne zamanla misafirhâne, semâhâne ve camiyi içeren bir külliyeye dönüştü. Bursevî 1135/1723’te Üsküdar’dan Bursa’ya dönünce zâviyeyi genişletti ve camiyi dokuz ayda tamamladı.

İrşad, barınma ve kütüphane

Tekke yalnız âyin mekânı değildi; kütüphane, derviş hücreleri ve fukaranın iaşesine ayrılmış bir sosyal çevre oluşturuyordu. Hikmetî Mehmed Efendi döneminde oda sayısı dokuza çıkarıldı.

Onarımlar ve kayıplar

Yapı 1843, 1900 ve 1910’da onarıldı. 1925 sonrasında cami açık kaldı; hücreler ve yardımcı binalar yenilendi. İlk külliyeden çilehâne, türbe, hazîre ve çeşme ayakta kalırken eski semâhâne yerindeki cami 1964’te yeniden inşa edildi.

Hazîre ve yaşayan hafıza

İsmâil Hakkı Bursevî’nin kabri eşi, oğlu, muhibleri ve postnişinlerinin mezarlarıyla aynı hazîrededir. Çilehâne ve 1135/1723 tarihli çeşme, ilk yerleşkenin en açık fizikî tanıklarıdır.

1894 Meşihat kaydı

1894 tarihli defter kaydında İsmâîl Hakkı Dergâhı için idarî bir kayıt yer alır. Bu belge, kurumun tarihî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.

1898 Meşihat kaydı

1898 tarihli defter kaydında İsmâîl Hakkı Dergâhı için idarî bir kayıt yer alır. Bu belge, kurumun tarihî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.

Mekân türü
tekke
Dönem
1135/1723 – günümüz
Kaynakta yol / çevre
Celvetiyye
Bugünkü durum
1964’te yeniden yapılan cami kullanılmaktadır; tarihî çilehâne, türbe, hazîre ve çeşme günümüze ulaşmıştır. Eski semâhâne ve hücrelerin çoğu korunmamıştır.
Konum güveni
Yaklaşık tarihî çevre
KAYIT DAYANAĞIMurat Yurtsever, ‘İsmâil Hakkı Tekkesi’, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 23, s. 110-111; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ; Meclis-i Meşâyih Defterleri

İlk ev ve çilehâne, 1723 genişlemesi, 1925 sonrası kullanım ve 1964 camisi ayrı yapı katmanları olarak işlendi. Bursa şehir merkezi yaklaşık gösterim için işlendi; bu nokta yapının kesin parseli değildir. Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_1764_0001_0151 Meclis-i Meşâyih Defterleri; IST_MFT_MSH_DFT02_1765_0001_0029

BAĞLI YOLCelvetiyyeBAĞLI ŞAHSİYETİsmâil Hakkı Bursevîİsmâil Hakkı Bursevî (1063/1653 – 1137/1725), Atpazarî Osman Fazlı'nın halifesi; Üsküp, Bursa, Şam ve Üsküdar arasında geçen hareketli bir irşad hayatı, yüzü aşkın eseri ve Rûhu'l-beyân tefsiriyle Celvetî geleneğinin en velûd siması.
1 mekân kaydı ve 1 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.