TARİHİ VE İLİŞKİLERİ
Tarihî adı: Hacı Evhadüddin Camii ve Tekkesi
Sinan’ın geç dönem yapısı
Yedikule surlarının iç tarafındaki Hacı Evhad Camii, Kasap Hacı Evhad tarafından Mimar Sinan’a 993/1585’te yaptırıldı. Cami, zâviye hücreleri, hamam ve çeşmelerle küçük bir külliye oluşturuyordu; kurucunun kabri kıble duvarı dışındaki hazîrededir.
Tekke işlevi
Hadîkatü’l-cevâmi‘ yazıldığı sırada avluda zâviye hücreleri bulunuyordu. Cami ve tekke Sultan Abdülmecid tarafından Nakşibendî şeyhi Hüsâmeddin Efendi’nin talebiyle 1267/1850-51’de onarıldı ve avluya yeni şadırvan eklendi.
Harabiyet ve onarım
Yapı XX. yüzyılın ilk yarısında ağır biçimde harap oldu. Nafia Gezer, Rahmi Gezer ve Emine Dürnev Hanım’ın girişimiyle 1945’te onarıldı; son cemaat yeri, mihrap, minber ve mahfiller bu ihyanın izlerini taşır.
Bugünkü okuma
Mevcut cami tarihî yapının ana kütlesini sürdürür; tekke hücreleri aynı ölçüde korunmamıştır. Bu kayıt cami, zâviye ve hazîreyi tek tarihî yerleşkenin farklı işlevleri olarak ele alır.
- Mekân türü
- tekke
- Dönem
- 993/1585 – günümüz
- Bugünkü durum
- Cami ibadete açık biçimde günümüze ulaşmıştır; tarihî tekke hücreleri korunmamış, hazîre ve külliye hafızası yapı çevresinde sürmüştür.
- Konum güveni
- Yaklaşık tarihî çevre
Cami ile zâviye işlevi ayrılmadan, fakat günümüze ulaşan ve kaybolan birimler açıkça belirtilerek işlendi; 1575 ve 1585 tarih farkında kitâbe esas alındı. Aynı adlı ve aynı şehirdeki Hacı Evhad Dergâhı kaydının yaklaşık konumuyla eşleştirildi.
AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI
1 mekân kaydı ve 2 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.