Ara
Menü

Kasımpaşa Mevlevîhânesi

Beyoğlu · İstanbul · Türkiye

Tarihî adı: Sürûrî Mehmed Efendi Mahallesi Kasımpaşa Mevlevîhânesi

Galata’dan Kasımpaşa’ya

Kasımpaşa Mevlevîhânesi, Galata Mevlevîhânesi’ni ihya eden Şeyh Sırrî Abdi Dede tarafından 1623-1631 arasında kendi bostanı içinde kuruldu. Galata ve Yenikapı’dan sonra İstanbul’da açılan üçüncü mevlevîhâneydi.

Yenileme evreleri

İlk zâviye 1731-32’de onarıldı; Mihrişah Vâlide Sultan ile III. Selim 1796’da yapıyı yeniden yaptırdı. Çengeloğlu Tâhir Paşa’nın genişletmesi ardından II. Mahmud’un 1834-35 tarihli ihyası, semâhâne ve müştemilâtın son ana biçimini verdi.

Halk kültürüne yakın merkez

Kasımpaşa, Galata ve Yenikapı’daki saray ve yüksek bürokrasi çevresine kıyasla daha mütevazı ve halk kültürüne yakın bir Mevlevî hayatı taşıdı. 1826’dan sonra bazı Bektaşîlerin de bu çevreye devam etmesi, şehirdeki tarikatlar arası temasın dikkat çekici örneklerindendir.

Kaybolan yapı

1925 sonrasında semâhâne güreş salonu, diğer bölümler okul ve kiralık odalar olarak kullanıldı; şadırvan, hazîre ve müştemilât zamanla ortadan kalktı. Bakımsız kalan ana bina 1979’daki yangında tamamen yok oldu. Haritadaki nokta">nokta yaşayan bir yapıdan ziyade tarihî kurum yerini temsil eder.

Mekân türü
mevlevihane
Dönem
17. yüzyıl ve sonrası
Kaynakta yol / çevre
Mevleviyye
Bugünkü durum
Ana yapı 1979 yangınında yok olmuştur; kayıt tarihî mevlevîhâne yerini ve kurumsal hafızayı gösterir.
Konum güveni
Yapı noktası doğrulandı
KAYIT DAYANAĞIM. Baha Tanman, ‘Kasımpaşa Mevlevîhânesi’, TDV İslâm Ansiklopedisi, c. 24, s. 554-555; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, c. V

Koordinat tarihî mevlevîhâne yerini gösterir; mevcut bir yapı izlenimi verilmemiştir. Bektaşî temasına dair bilgi kurumsal aidiyet değişikliği olarak yorumlanmamıştır.

BAĞLI YOLMevleviyyeBAĞLI ŞAHSİYETŞeyh Abdullah Dede EfendiŞeyh Abdullâh Dede Efendi Mahmûd Dede’den sonra bir müddet Galata Mevlevîhânesi’nde icrâ-yı meşîhat etti. Buraya şârih-i Mesnevî İsmâîl-i Ankaravî hazretleri ta’yîn olununca Abdi Dede, Kâsımpaşa’da mâlik olduğu bostânda bu mevlevîhâne binâsına muvaffak olarak orada seccâde-pîrâ-yı meşîhat oldular. Şeyh Âdem Dede Efendi (166. sahîfede tercemesi geçti.), müşârünileyhi istihlâf eyledi. Şu târîh vefâtını müş’irdir: Âdem Dede raks eyleyerek…
1 mekân kaydı ve 0 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.