Ara
Menü

Hikmet Geleneği ve Dîvân-ı Hikmet

Ahmed Yesevî’ye nispet edilen şiirlerle yüzyıllar içinde genişleyen ortak Yesevî külliyatını birbirinden ayıran okuma rehberi.

Hazırlayan
tarikat.org editoryası
Durum
Kaynakları incelendi
Yayın
3 Ağustos 2026

Ahmed Yesevî’ye nispet edilen şiirlerle yüzyıllar içinde genişleyen ortak Yesevî külliyatını birbirinden ayıran okuma rehberi.

Hikmet nedir?

Yesevî çevresinde hikmet, tevhid, tövbe, nefis terbiyesi, sünnete bağlılık, ölüm ve âhiret fikrini Türkçe manzum sözle öğreten irşad metnidir. Sade dil, öğretinin geniş topluluklara ulaşmasını sağlar; fakat nüshalar arasında dil ve içerik bakımından önemli farklar vardır.

Tek müellifli divan değildir

Bugün Dîvân-ı Hikmet adıyla okunan külliyatın yazmaları Ahmed Yesevî’den çok sonradır. Bazı şiirler ona nispet edilen erken çekirdeği, bazıları Yesevî mektebinin sonraki temsilcilerini taşır. Her beyti XII. yüzyıldan kalan söz gibi sunmak da bütün külliyatı değersiz saymak da doğru değildir.

Bakırgan devamı

Hakîm Ata’ya nispet edilen hikmetler ve Bakırgan Kitabı, aynı irşad dilinin Hârizm’deki devamını gösterir. Böylece hikmet yalnız bir şairin eseri değil, öğretim ve hafıza biçimi haline gelir.