tarikat.orgAhmed er-Rifâî sonrası aile ve halife aktarımını Sayyâdiyye ile erken yerel kollar üzerinden coğrafî olarak izleyen ana ağ dosyası.
Ümmü Abîde'den yayılma
Ahmed er-Rifâî'nin erkek evlâdı üzerinden süren bir soy oluşmadı. Kızlarının nesli, yeğenleri ve halifeleri Irak merkezindeki irşad mirasını farklı coğrafyalara taşıdı. İbrâhim el-A‘zeb aile devamının; Ebü'l-Feth el-Vâsıtî Mısır aktarımının erken halkalarıdır.
Sayyâdiyye ağı
İzzeddin Ahmed es-Sayyâd'ın torunları ve halifeleri Irak, Hicaz, Yemen, Mısır ve Suriye'ye yayıldı. Sayyâdiyye tek bir şehir kolundan çok geniş aile-irşad ağıdır. XIX. yüzyılda Ebü'l-Hüdâ es-Sayyâdî bu nispeti eserler ve Osmanlı saray çevresi üzerinden yeniden görünür kıldı.
Suriye ve Filistin
Keyyâliyye'nin Halep'e, Cendeliyye'nin Menîn-Şam çevresine, Atâiyye'nin Kudüs'e bağlanması Rifâiyye'nin XIII. yüzyılda yerel merkezler kazandığını gösterir. Moğol istilası sonrası göçler bu dağılımı hızlandırdı.
Mısır
Ebü'l-Feth el-Vâsıtî'nin erken aktarımından sonra Dîrîniyye/Azîziyye ve başka yerel çevreler gelişti. Mısır hattı şiir, vaaz, zikir ve tekke hizmetini farklı biçimlerde birleştirdi.
Anadolu ve Balkanlar
Anadolu'daki Rifâî tekkeleri Arap şehirlerindeki kolların basit kopyası değildir. İstanbul, Rumeli ve Balkan merkezlerinde yerel post aileleri, musiki çevreleri ve Osmanlı tekke idaresiyle yeni biçimler oluştu. Sitedeki tarihî İstanbul Rifâî dergâhları bu ağın mekân katmanıdır.
Burhan imgesinin ötesi
Ateş, şiş ve benzeri burhan gösterileri bazı Rifâî çevrelerinde görülmüş, bazılarında eleştirilmiş veya hiç uygulanmamıştır. Yolun ortak tarihî çekirdeği hizmet, tevazu, zikir, sohbet ve ahlâk terbiyesidir.