Beñli Mustafa Efendi'nin tahsilini, ders-i âmlık tercihini, dârülhadis görevini ve kaynak dilindeki manevî portresini ayırarak ele alır.
İlmiye yolunda farklı bir tercih
Beñli Mustafa Efendi kırk akçeli medreseye ulaştı; fakat resmî terfi zincirini sürdürmek yerine cami ve mescitlerde halka ders vermeyi seçti.
Ders, vaaz ve hadis
Ders-i âmlık ve vaaz faaliyetinin yanında 1086/1675-76'da bir dârülhadiste muhaddislik yaptı. Böylece halka açık öğretim ile kurumsal hadis tedrisini bir araya getirdi.
İntisap kaydının sınırı
İzzetî Şeyh Mehmed'in “âsitânesine intisap” sözü kaynakta himaye ve görev tayiniyle birlikte geçer. Açık zikir usulü, icazet veya silsile bulunmadığından belirli bir tarikata bağlanmamıştır.
Tabakat dilini okumak
Zühd, vera, ibadet ve keramet övgüleri kaynak yazarının şahsiyet portresidir; somut ders ve kurum kayıtlarından ayrı değerlendirilmiştir.