ŞAHSİYET DOSYASI

Vizevî Mektûbî Seyyid Mehmed Efendi

Vizevî Mektûbî Seyyid Mehmed Efendi (ö. 1727), Solakbaşı Hacı Mustafa Medresesi'nin ilk müderrisi, ta‘lik hattında ve şiir-nesirde yetkin Osmanlı âlimidir.

Vefat: 1727
Unvan: Osmanlı müderrisi, hattat ve mektupçu

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Ailesi ve Vize

Seyyid Mehmed b. İbrahim el-Hanefî, Bosna kadısı iken 1111/1699-1700'de vefat eden Hanefî İbrahim Efendi'nin oğludur. Babasının Vize Sarayı kasabasında müftü bulunduğu sırada burada doğdu; 1099/1687-88'de Debbağzâde Mehmed Efendi'den mülâzemet aldı.

Medreseler ve mektupçuluk

Kâtib Mustafa, Solakbaşı Hacı Mustafa, Receb Paşa, Tevkīî Cafer Çelebi, Molla Gürânî, Sahn-ı Semân, Hatice Sultan ve Sinan Paşa Dârülhadisi'nde görev yaptı. Solakbaşı Hacı Mustafa Medresesi'nin ilk müderrisi oldu. Başmakçızâde Seyyid Ali Efendi'nin ikinci meşihatında mektupçuluğunu yürüttü.

Hat, şiir ve vefat

Ta‘lik yazıda mahir, şiir ve nesre muktedir olduğu kaydedilir; kaynak örnek metin vermez. 10 Şevval 1139/31 Mayıs 1727 Cuma gecesi vefat etti. Emir Buhârî Zâviyesi yakınındaki defin yeri Nakşibendiyye intisabı sayılmadı.

Medrese basamakları

Kırk akçelik medreseden azledildikten sonra 1117 Ramazanının on dokuzuncu günü, Lâlîzâde Seyyid Abdülbâkī Efendi'nin yerine Hûbyâr Mahallesi'ndeki Kâtib Mustafa Efendi Medresesi'yle ibtidâ-i hâric derecesinden mesleğe başladı.

1121 Rebîülevvelinin on birinci günü, hâric hareket-i misliyye derecesiyle, o sırada yeni kurulmuş olan Solakbaşı Hacı Mustafa Medresesi'ne tayin edildi; neşrin dipnotu bu tayini "burada ders okutan ilk müderris" kaydıyla ayrıca belirtir ve tarihi 11 Rebîülevvel 1121 olarak verir.

Ardından 1123 Ramazanında Receb Paşa, 1127 Muharreminde Tevkīî Ca'fer Çelebi, 1130 Şevvalinde Molla Gürânî medreselerine, 1134 Saferinde Sahn medreselerinden birine geçti. 1135 Rebîülevvelinde ibtidâ-i altmışlı derecesiyle Hadîce Sultan Medresesi, 1137 Şevvalinde altmışlı hareketiyle Sinan Paşa Dârülhadîsi kendisine verildi; vefatına kadar bu son medresede ders okuttu.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantıMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

3 kayıt

İlk 3 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Vize Sarayı'nda bir müftü oğlu olarak dünyaya gelmesi

Babası Hanefî İbrâhim Efendi Vize Sarayı kasabasında fetva vermeye yetkiliyken kendisi orada doğdu; ilmiye yoluna mevâlî evlâdı sıfatıyla girdi.

Metni gösterMetni daralt

Seyyid Mehmed Efendi, Bosna kadısı iken 1111 Ramazanında vefat eden Hanefî İbrâhim Efendi'nin oğludur. Babası Vize Sarayı kasabasında fetva vermeye izinli (me'zûn bi'l-iftâ) bulunduğu sırada kendisi bu kasabada doğdu.

1099 yılında, Şeyhülislâm Debbâğzâde Mehmed Efendi'nin ikinci meşihati sırasında, mevâlî çocuklarından sayıldığı için ayrıca sıra beklemeden müstakillen mülâzım oldu ve tedris yoluna girdi. Kırk akçelik medreseye kadar yükselip oradan azledildikten sonra sırasıyla İstanbul medreselerinde ders okuttu.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

TARİHÎ KAYIT

"Mektûbî" lakabının kaynağı

Şeyhülislâm Başmakçızâde Seyyid Ali Efendi'nin ikinci meşihatinde mektupçuluk hizmetinde bulunması sebebiyle bu unvanla anıldı.

Metni gösterMetni daralt

Kaynak, müderrislik basamaklarını sayarken ayrıca şu kaydı düşer: Şeyhülislâm Başmakçızâde Seyyid Ali Efendi'nin ikinci meşihati sırasında mektupçuluk hizmetiyle şereflendirilmişti. Adının önündeki "Mektûbî" sıfatı bu görevden gelir; meşihat dairesinin yazışmalarını yürüten mektupçuluk, ilmiye mensupları arasında hem kalem hem hat ehliyeti isteyen bir hizmetti.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

TARİHÎ KAYIT

İstiska hastalığı ve cenaze düzeni

1139 Şevvalinin onuncu Cuma gecesi yakalandığı istiska hastalığı yüzünden vefat etti; ertesi gün Fâtih Camii'nde cenaze namazı kılındı.

Metni gösterMetni daralt

Sinan Paşa Dârülhadîsi'nde ders okutmaktayken 1139 Şevvalinin onuncu Cuma gecesi, tutulduğu istiska (vücutta su toplanması) hastalığı sebebiyle vefat etti. Ertesi Cuma günü naaşı Fâtih Sultan Mehmed Camii'ne getirildi; cuma namazının ardından cenaze namazı kılındıktan sonra defnedildi. Boşalan medresesi, altmışlı derecesiyle Kürkçübaşı Medresesi müderrisi Fındıkzâde İbrâhim Efendi'ye verildi.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

İstanbul · TürkiyeEmîr Buhârî Zâviyesi civarıFâtih Camii'ndeki cenaze namazından sonra Edirnekapı dışında, Emîr Buhârî Zâviyesi'nin civarına defnedildi. İlişkili kişi dosyası Vizevî Mektûbî Seyyid Mehmed Efendi : Vizevî Mektûbî Seyyid Mehmed Efendi (ö. 1727), Solakbaşı Hacı Mustafa Medresesi'nin ilk müderrisi, ta‘lik hattında ve şiir-nesirde yetkin Osmanlı âlimidir.Vize Sarayı · TürkiyeVize Sarayı kasabasıBabası bu kasabada fetva vermeye yetkili bulunduğu sırada burada doğdu. Kaynak kasabayı "Vize Sarayı" diye anar, bugünkü idarî karşılığını vermez. İlişkili kişi dosyası Vizevî Mektûbî Seyyid Mehmed Efendi : Vizevî Mektûbî Seyyid Mehmed Efendi (ö. 1727), Solakbaşı Hacı Mustafa Medresesi'nin ilk müderrisi, ta‘lik hattında ve şiir-nesirde yetkin Osmanlı âlimidir.