ŞAHSİYET DOSYASI

Toganî Dede

Toganî Dede (ö. 1 Zilkade 1040/Haziran 1631), askerlikten Mevlevîliğe yönelmiş; Bekir Çelebi’nin ardından Yenikapı Mevlevîhânesi’nde yaklaşık otuz yıl Mesnevî okutup şeyhlik yapmıştır.

Vefat: 1631
Unvan: Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhi ve Mesnevîhan

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Berğofça’dan askerlik hayatına

Sofya çevresindeki Berğofça’da doğdu ve uzun süre sipahi olarak görev yaptı.

Mevlevîliğe yönelişi

Askerlikten ayrılarak Mevlevîliğe girdi. Konya Âsitânesi postnişini Bekir Çelebi’nin doğancılığını yaptığı için “Toganî Dede” adıyla tanındı.

Yenikapı Mevlevîhânesi

Bekir Çelebi’nin iltifatıyla Yenikapı Mevlevîhânesi şeyhliğine getirildi. Yaklaşık otuz yıl Mesnevî okuttu, dervişlerin eğitimini ve tekkenin irşad hayatını yürüttü.

Vefatı ve defin

1 Zilkade 1040/Haziran 1631’de vefat ederek Mevlevîhâne sahasına defnedildi.

COĞRAFÎ HAFIZASofya

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMIMevleviyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

BİYOGRAFİK KAYIT

Hayatından kayıtlar

Belge, tarih ve biyografi kaynaklarından kısa bilgi kartları

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Yenikapı Mevlevîhânesinde otuz yıl

Mesnevî öğretimi, post görevi ve defin aynı kurumda birleşir.

Metni gösterMetni daralt

Toganî Dede’nin kaydı, Mevlevîhânenin yalnız zikir mekânı değil uzun süreli Mesnevî öğretim merkezi olduğunu gösterir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1864-1868.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HALEFİYETSâbûhî Ahmed DedeYenikapı Mevlevîhânesi'nde selefidir; onun 1040 (1630) yılındaki vefatı üzerine meşihat Sâbûhî'ye verildi.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 1224
Yön: 1157 → 1585
Tür: Halefiyet
Hat / varyant: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Yenikapı Mevlevîhânesi'nde selefidir; onun 1040 (1630) yılındaki vefatı üzerine meşihat Sâbûhî'ye verildi.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SONRAKİ POSTSâbûhî Ahmed DedeToganî Dede'nin 1040/1631'deki vefatı üzerine Sâbûhî Ahmed Dede Yenikapı Mevlevîhânesi postuna tayin edildi.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 432
Yön: 1585 → 1157
Tür: Post silsilesi
Hat / varyant: mevleviyye
Eser / belge: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: 351-354
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Konum aktarılmış; özgün nüsha karşılaştırması bekliyor

Kaynakta aktarılan künye: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 351-354

İlişki / dönem açıklaması: Toganî Dede'nin 1040/1631'deki vefatı üzerine Sâbûhî Ahmed Dede Yenikapı Mevlevîhânesi postuna tayin edildi.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakā’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, c. II, s. 1864-1868
[2]Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 351-354

Ortak kaynak kataloğunu aç →