ŞAHSİYET DOSYASI

Tahtaminare Şeyhi Hâfız Mehmed Efendi

Tahtaminare şeyhi Hâfız Mehmed Efendi, 1873'teki vefatına kadar İstanbul Rifâî çevresiyle Cerrâhî Âsitânesi'nin zâkirbaşı-musiki ağını birbirine bağlayan icracılardan biriydi.

Vefat: 1873
Unvan: Rifâî Tahtaminare çevresinin şeyhi ve Cerrâhî Âsitânesi zâkirbaşı

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Tahtaminare şeyhliği

Hâfız Mehmed Efendi kaynakta Tahtaminare şeyhi unvanıyla anılır. Karagümrük'teki Tahtaminare/Sâlih Efendi Tekkesi 1924-25 Sefîne cetvelinde Rifâiyye başlığı altında yer alır.

Zâkirbaşılık ve musiki çevresi

Cerrâhî Âsitânesi'nde yetişen zâkirbaşılar arasında sayılması, onun yalnız tekke postuyla değil İstanbul'un tarikat musikisi ve âyin meşki ağıyla da ilişkili olduğunu gösterir. Zâkirbaşılık farklı tekke çevrelerini ilâhi repertuvarı ve usul bilgisi üzerinden birbirine bağlayan uzmanlık göreviydi.

Vefatı

1873'te vefat etti. Aynı adı taşıyan başka Hâfız Mehmed Efendilerle birleştirilmemiştir.

COĞRAFÎ HAFIZA2 coğrafî bağlantıMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi2 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Cerrahî Âsitânesi'nde zâkirbaşılık

Cerrahî Âsitânesi'nde yetişen değerli zâkirbaşılar arasında 'Tahta Minare şeyhi Şeyh Hafız Mehmed Efendi (ö. 1873)' olarak sayılır; bu görev geniş bir repertuvar, iyi bir musiki bilgisi ve zikir ayini düzenine hâkimiyet gerektiriyordu.

Metni gösterMetni daralt

Cerrahîlikte zâkirbaşının musiki açısından asıl görevi, âyin sırasında zikrin perdesine ve ritmine, meclisin genel havasına ve içinde bulunulan duruma uygun ilâhiler okumak ve okutmak, böylece âyine ayrı bir coşkunluk ve heyecan katmaktı. Bu iş çok geniş bir repertuvarı, iyi bir musiki bilgisiyle icra yeteneğini ve özellikle zikir âyininin düzenini iyi bilmeyi gerektiriyordu.

Karagümrük'teki âsitânede bu vasıfları taşıyan birçok değerli zâkirbaşı yetişmiştir. Hâfız Mehmed Efendi, bu zâkirbaşılar cetvelinde 'Tahta Minare şeyhi Şeyh Hafız Mehmed Efendi (ö. 1873)' kaydıyla, Yorgancı Şeyh Ömer Efendi (ö. 1872) ile kendisinden sonra gelen isimler arasında yer alır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

İstanbul · TürkiyeCerrahî ÂsitânesiKaragümrük'teki Cerrahî Âsitânesi. Pazartesi günü öğleden sonra âyin düzenlenen bu merkezde yetişen zâkirbaşılar arasında Hâfız Mehmed Efendi de sayılır. İlişkili kişi dosyası Tahtaminare Şeyhi Hâfız Mehmed Efendi : Tahtaminare şeyhi Hâfız Mehmed Efendi, 1873'teki vefatına kadar İstanbul Rifâî çevresiyle Cerrâhî Âsitânesi'nin zâkirbaşı-musiki ağını birbirine bağlayan icracılardan biriydi.İstanbul · TürkiyeTahtaminare1924-25 Rifâî kaydı Karagümrük Tahtaminare'deki merkez Sefîne-i Evliyâ'nın kapanış arifesindeki cetvelinde “Sâlih Efendi Tekkesi” adıyla Rifâiyye altında yer alır. Âyin günü Pazartesi'dir. Hâfız Mehmed Efendi ve zâkirbaşı ağı 1873'te vefat eden Tahtaminare Şeyhi Hâfız Mehmed Efendi, Cerrâhî Âsitânesi'nin yetiştirdiği zâkirbaşılar arasında sayılır. Bu bağlantı Rifâî tekke postuyla Cerrâhî musiki-meşk çevresinin kişi üzerinden kesiştiğini gösterir; tekkenin Cerrâhî olduğu anlamına gelmez. Ad katmanı Risâle-i Rifâiyye “Tahtaminare”, Sefîne ise “Tahtaminare'de Sâlih Efendi Tekkesi” adını kullanır. İki ad aynı kayıtta birleştirilmiştir.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]Yerel İstanbul tekke ve biyografi kaydı
[2]Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, Cilt V s. 300-301; İstanbul'da Tarikatların Faaliyetleri; Altın Silsile, Salât-ı Kemâliye bölümü

Ortak kaynak kataloğunu aç →