ŞAHSİYET DOSYASI

Seyyid Ali Hemedânî

Seyyid Ali Hemedânî (12 Receb 714/22 Ekim 1314, Hemedan – 6 Zilhicce 786/19 Ocak 1385); Kübreviyye'nin Hemedâniyye kolunun kurucusu. Yirmi yıl seyahat ettikten sonra 700 seyyidle Keşmir'e gitmiş , bölgenin İslâmlaşmasında belirleyici olmuştur. Şâh-ı Hemedân diye anılır.

Doğum: 1314
Vefat: 1385
Unvan: Kübrevî şeyh, seyyah müellif ve Hemedâniyye'nin kurucu şahsiyeti

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Seyyid bir aileden

12 Receb 714'te (22 Ekim 1314) Hemedan'da doğdu. Mîr Seyyid Ali, Emîr-i Kebîr, Seyyid Ali Hemedânî, Alî-i Sânî ve Şâh-ı Hemedân gibi unvanlarla anılır.

Soyu Hz. Hüseyin'in oğlu, dördüncü imam Ali Zeynelâbidîn'e ulaşmaktadır. Annesi Bîbî Fatma da Hz. Ali soyundandır. Babası Şehâbeddin Hemedan valisi idi.

Üç şeyh, üç hırka

Hemedânî tahsiline dayısı Seyyid Alâeddin'in yanında başladı ve onun tavsiyesiyle Kübreviyye şeyhlerinden Alâüddevle-i Simnânî'nin halifesi Mahmûd-ı Mezdekânî'ye intisap etti.

Bir süre şeyhinin Mezdekân'daki tekkesinde kaldıktan sonra Simnânî'nin diğer bir halifesi Takıyyüddin Ali Dostî ile tanışarak ondan da hırka giydi. Dostî'nin vefatından sonra tekrar Mezdekân'a döndü.

Mezdekânî ona kemale ermesi için seyahate çıkmasını ve başka şeyhlerle de görüşmesini tavsiye etti. Fütüvvet hırkasını Simnânî'nin halifelerinden Muhammed Ezkânî'den giyen Hemedânî sefere çıktı.

Yirmi yıllık seyahat ve Keşmir

Yirmi yıl süren bu seyahati sırasında Türkistan, Mâverâünnehir, Hindistan, Irak, Suriye ve Anadolu'yu dolaştı.

Keşmir Sultanı Şehâbeddin döneminde 700 seyyidle birlikte Keşmir'e giderek (774/1372) orada dört ay kaldı. Yedi yıl sonra Keşmir'e ikinci gidişinde Sultan Şehâbeddin'in yerine geçen kardeşi Sultan Kutbüddin tarafından karşılandı. Sultanla iyi münasebetler kurarak İslâm esaslarına aykırı uygulamalardan vazgeçmesini sağlaması, Keşmir'deki gayri müslim halkın İslâmiyet'i kabul etmesinde tesirli oldu.

Vefatı

İki buçuk yıl burada kaldıktan sonra Hemedan'a dönmek için yola çıktı. Timur'un seyyidleri Hemedan'dan çıkardığını öğrenince Türkistan ve Huttalân'a uğradıktan sonra 785'te (1383) tekrar Keşmir'e döndü. Ancak burada fazla kalmadı ve çıktığı hac yolculuğu sırasında hastalanarak Kebrüsvâr'da vefat etti (6 Zilhicce 786/19 Ocak 1385).

Cenazesi, önce halifesi ve damadı Hâce İshak Huttalânî'nin bulunduğu Huttalân kasabasına nakledildi, daha sonra bugün Tacikistan sınırları içinde bulunan Kûlab'da toprağa verildi.

COĞRAFÎ HAFIZA8 coğrafî bağlantıMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi8 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

ÇOKLU İRŞAD GÜZERGÂHI2 ayrı bağlamda görünüyorHer bağlantı ayrı açılır; ortak gövde, kol aidiyeti anlamına gelmez.

BİYOGRAFİK KAYIT

Hayatından kayıtlar

Belge, tarih ve biyografi kaynaklarından kısa bilgi kartları

5 kayıt

İlk 5 kayıt gösteriliyor

BİYOGRAFİK KAYIT

Yedi yüz seyyidle Keşmir'e

774/1372'deki ilk gidiş.

Metni gösterMetni daralt

Keşmir Sultanı Şehâbeddin döneminde 700 seyyidle birlikte Keşmir'e giderek (774/1372) orada dört ay kaldı.

Hemedânî'nin sağlığında çevresinde çok sayıda mürid toplanmış, bu müridler Keşmir'in İslâmlaştırılmasına büyük katkıda bulunmuşlardır. Bu dönemde Keşmir'de çok sayıda cami ve tekke yapılmış, bazı Hindu mâbedleri camiye çevrilmiştir.

Çerçeve. Yedi yüz kişilik bir kafile, bir irşad seyahatinden çok bir yerleşim hareketidir; nitekim Keşmir'e giden seyyid aileleri bölgenin dinî ve içtimaî yapısını kalıcı biçimde değiştirmiştir. Bugün Keşmir'de Şâh-ı Hemedân adının taşınması bu ilk kafileye dayanır. Hindu mâbedlerinin camiye çevrildiği kaydı da metinde açıkça yer alır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

BİYOGRAFİK KAYIT

Timur'un sürdüğü seyyidler

Dönüş yolunun kapanması.

Metni gösterMetni daralt

Çerçeve. Keşmir'e ikinci yerleşme, bir tercih değil bir mecburiyettir: memleketine dönemeyen şeyh, sürgünü kalıcı hâle getirmiştir. Keşmir'in İslâmlaşmasında belirleyici olan bu ikinci dönemin arkasında Timur'un Batı İran'daki siyaseti vardır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

BİYOGRAFİK KAYIT

Yolda ölmek, üç yerde gömülmek

Kebrüsvâr, Huttalân, Kûlab.

Metni gösterMetni daralt

Çıktığı hac yolculuğu sırasında hastalanarak Kebrüsvâr'da vefat etti (6 Zilhicce 786/19 Ocak 1385).

Cenazesi, önce halifesi ve damadı Hâce İshak Huttalânî'nin bulunduğu Huttalân kasabasına nakledildi, daha sonra bugün Tacikistan sınırları içinde bulunan Kûlab'da toprağa verildi.

Çerçeve. Hayatı boyunca bir yere yerleşememiş bir şeyhin cenazesi de iki defa taşınmıştır. Kûlab'daki türbesi bugün Tacikistan'ın en büyük ziyaretgâhlarındandır; Keşmir'de ise adına yapılan Hankāh-ı Muallâ, Srinagar'ın simgesi sayılır. Yani mezarı bir ülkede, hâtırası bir başkasındadır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

BİYOGRAFİK KAYIT

Rüya üzerine mezhep değiştirmek

Hanefîlikten Şâfiîliğe.

Metni gösterMetni daralt

Kaynaklarda, Hemedânî'nin başlangıçta Hanefî iken gördüğü bir rüya üzerine Şâfiî mezhebini benimsediği kaydedilmektedir.

Çerçeve. Kaydın neticesi Keşmir'de bugüne kadar görülür: bölgenin müslüman nüfusu ağırlıkla Şâfiî'dir, oysa çevresindeki Hint alt kıtası Hanefîdir. Bir şeyhin şahsî tercihi, bir coğrafyanın mezhep haritasını belirlemiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

BİYOGRAFİK KAYIT

Oğlu ve “bütşiken” lakabı

Mîr Muhammed ile Sultan İskender.

Metni gösterMetni daralt

Hemedânî'nin vefatından sonra oğlu Mîr Muhammed, Sultan İskender döneminde Keşmir'i müslümanlaştırma faaliyetine devam etmiştir. Mîr Muhammed'in Sultan İskender üzerinde büyük etkisi olmuş, sultana “bütşiken” (put kıran) lakabının verilmesini muhtemelen o sağlamıştır.

Çerçeve. Kaynağın “muhtemelen” kaydı ihtiyatlıdır. Sultan İskender Bütşiken (hd. 1389-1413) Keşmir tarihinin en tartışmalı hükümdarıdır; mâbed yıkımlarıyla anılır. Baba ile oğul arasındaki üslûp farkı da buradadır: Hemedânî'nin sultanla ilişkisi “iyi münasebetler kurarak… vazgeçmesini sağlamak” diye tarif edilir; oğlunun devrinde ise zorlayıcı bir siyaset söz konusudur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

ESER / METİN

Eserleri ve metinleri

Yazılı miras, şiirler ve bağlı metinler

6 kayıt

İlk 6 kayıt gösteriliyor

ESER / METİN

Yüzü aşkın risâle

Eserlerinin hacmi ve külliyatı.

Metni gösterMetni daralt

Hemedânî çoğu dört beş sayfayı geçmeyen 100'ü aşkın eser kaleme almıştır.

Bu eserlerin büyük bir kısmı Süleymaniye Kütüphanesi'nde mevcut iki mecmuada (Şehid Ali Paşa, nr. 2795; Ayasofya, nr. 2873) külliyat halinde bulunmaktadır.

Çerçeve. Eserlerin çoğunun birkaç sayfalık olması, onların kitap değil ders notu veya mektup mahiyetinde olduğunu düşündürür. Külliyatın İstanbul'da toplanmış olması ise Osmanlı tasavvuf muhitinin ona duyduğu ilgiyi gösterir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

ESER / METİN

Evrâdü'l-fethiyye

Bugün de okunan virdi.

Metni gösterMetni daralt

Hemedânî'nin tertip ettiği bu vird Leknev (1257), Lahor (1289), İstanbul (1298, Mecmûatü'l-ahzâb içinde, II, 16-29) ve Kanpûr'da (1300) basılmıştır.

Evrâdü'l-fethiyye Muhammed Ca'fer Ca'ferî tarafından şerhedilmiş (Leknev 1293), bu şerhli baskıyı Hakîm Muhammed İshak Urduca'ya çevirmiştir (Karaçi 1389/1969).

Çerçeve. Vird bugün de Keşmir camilerinde topluca okunur. İstanbul baskısının Gümüşhânevî'nin Mecmûatü'l-ahzâb'ı içinde yer alması dikkat çekicidir: Keşmir'in virdi, XIX. yüzyıl İstanbul'unda bir Nakşî derlemesine girmiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

ESER / METİN

Kübrevî esaslara dair risâleleri

Telkin, zikir, on kaide.

Metni gösterMetni daralt

Risâle-i Dih Kāide. Necmeddîn-i Kübrâ'nın el-Usûlü'l-aşere'sinin tercümesi olup M. Molé tarafından neşredilmiştir (Ferheng-i Îrân-zemîn, VI [Tahran 1337 hş.], s. 38-66).

Risâle-i Telkīniyye (Risâle der Tevbe) — Risâle-i Menâmiyye ve Risâle-i Hemedâniyye ile birlikte Muhammed Riyâz tarafından neşredilmiştir. F. Meier Risâle-i Menâmiyye'yi Almanca'ya çevirmiştir (Zürich 1950).

Risâle-i Zikriyye · Risâle-i Kuddûsiyye (Risâle-i Akabât) · Risâletü'l-i'tikādiyye ve Risâle-i Beyân-ı İ'tikād (ikisi de M. Molé neşri, Şam 1961-62).

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

ESER / METİN

Meşâribü'l-ezvâk

İbnü'l-Fârız şerhi.

Metni gösterMetni daralt

İbnü'l-Fârız'ın Kasîde-i Hamriyye'sinden otuz iki beytin şerhi olan bu risâleyi Muhammed Riyâz (Ferheng-i Îrân-zemîn, XX [1974], s. 266-315) ve Muhammed Hâcevî (Tahran 1362 hş.) yayımlamışlardır.

Çerçeve. Hamriyye, ilâhî aşkı şarap istiaresiyle anlatan meşhur kasidedir ve asırlarca şerhedilmiştir; Ankaravî de aynı kasideyi şerhetmiştir. Hemedânî'nin İbnü'l-Arabî şerhiyle birlikte düşünülünce, onun nazarî tasavvufa ne kadar yakın durduğu görülür.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

ESER / METİN

Ehl-i beyt ve Arapça eserleri

Mevedde, Esrârü'n-nokta, Çihil Esrâr.

Metni gösterMetni daralt

Kitâbü'l-Mevedde fi'l-kurbâ. Hz. Ali ve Ehl-i beyt'in faziletlerine dair hadisleri ihtiva eden ve on dört bölümden meydana gelen eser Bombay (1310/1892) ve Leknev'de (1370/1950) basılmıştır.

Kitâbü Esrâri'n-nokta. Hz. Ali'ye nisbet edilen, “İlim bir noktadır, onu cahiller çoğalttı” şeklindeki sözün şerhi olup Molla Sadrâ'nın el-Mebde' ve'l-meâd adlı eserinin kenarında yayımlanmıştır (s. 153-158).

Çihil Esrâr. Hemedânî'nin bazı şiirlerini ihtiva eder (Amritsar 1303; nşr. Seyyid Eşref Buhârî, Tahran 1388/1968). Vâridâtü'l-gaybiyye ve'l-letâifü'l-kudsiyye. Herevî'nin münâcâtları tarzında bir eserdir (Delhi 1333).

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

ESER / METİN

Diğer eserleri

Tefsir, ahlâk ve ıstılah çalışmaları.

Metni gösterMetni daralt

Istılâhâtü's-sûfiyye, Mir'âtü't-tâibîn, Siyerü't-tâlibîn, Mektûbâtü'l-Emîriyye, Risâle-i Hall-i Müşkil, Risâle-i İnsâniyye, Minhâcü'l-ârifîn, Hakīkat-i Îmân, Mekârimü'l-ahlâk, Risâle-i Akliyye, Müfredât-ı Kur'ân, Şerhu'l-esmâi'l-hüsnâ, el-Erbaîne'l-Emîriyye, Havâssu ehli'l-bâtın, en-Nâsih ve'l-mensûh fi'l-Kur'âni'l-Kerîm, Tefsîru hurûfi'l-mu'cem, Çihil Makām-ı Sûfiyye, el-İnsânü'l-kâmil.

Muhammed Riyâz, Ahvâl ü Âsâr ü Eş'âr-ı Mîr Seyyid Alî Hemedânî bâ Şeş Risâle ez Vey adlı çalışması içinde (İslâmâbâd 1364 hş./1985) altı risâlesini birden neşretmiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

5 kayıt

İlk 5 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Tevellî ve teberrî

Ehl-i beyt sevgisinin sınırı.

Metni gösterMetni daralt

Hz. Ali'ye ve Ehl-i beyt'e derin sevgi duyan Hemedânî tevellî için teberrînin şart olmadığı görüşündedir. Ehl-i beyt sevgisini yayması Şiî temayüllü bir şeyh olarak tanınmasına ve Alî-i Sânî unvanını almasına sebep olmuştur.

Tevellî Ehl-i beyt'i sevmek, teberrî ise onların muhaliflerinden uzak durmak ve onlara lânet etmektir. Şiî akîdesinde ikisi birlikte gerekli sayılır.

Çerçeve. Hemedânî'nin kaydedilen görüşü ayırt edicidir: sevgi, düşmanlık gerektirmez. Bu tavır onu Sünnî çerçevede tutar, fakat Ehl-i beyt vurgusu sebebiyle Şiî sayılmasının da önüne geçmez. Nitekim Kitâbü'l-Mevedde fi'l-kurbâ adlı eseri Hz. Ali ve Ehl-i beyt'in faziletlerine dairdir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

TARİHÎ KAYIT

Hemedâniyye'den doğan iki kol

Nurbahşiyye ve Zehebiyye.

Metni gösterMetni daralt

Şâhruh tarafından 826 (1423) yılında idam ettirilen Huttalânî'nin mensuplarından bir kısmının halifesi Seyyid Muhammed Nurbahş'a (ö. 869/1465), bir kısmının da diğer halifesi Abdullah Berzişâbâdî'ye (ö. 872/1468) biat etmesiyle Hemedâniyye iki kola ayrılmış, ilkine Nurbahşiyye, ikincisine de Zehebiyye (İğtişâşiyye) adı verilmiştir.

Hemedâniyye'nin Seyyid Îsâ en-Nurbahşî el-Berzencî'ye nisbet edilen Berzenciyye adlı bir kolu daha bulunmaktadır (Harîrîzâde, III, vr. 258b).

Geniş ölçüde Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin etkisi altında bulunan Nurbahşiyye ve Zehebiyye tarikatları daha sonra birer Şiî tarikatına dönüşmüş ve İran'ın Şiîleşmesi için gerekli zemini hazırlamada etkin rol oynamışlardır.

Çerçeve. Bölünme bir doktrin ayrılığından değil, halifenin idamından doğmuştur: mensuplar iki isim etrafında toplanmıştır. Sonuç, İran tarihi bakımından belirleyicidir — Safevî öncesi Şiîleşmenin zemininde bu iki Kübrevî kol bulunur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

KAVRAM

Kübreviyye ile Fusûs'u bağdaştırmak

Hallü'l-Fusûs.

Metni gösterMetni daralt

Hemedânî, Muhyiddin İbnü'l-Arabî'ye de ilgi duymuş, onun Fusûsü'l-hikem'ine Hallü'l-Fusûs (Şerhu Fusûsi'l-hikem) adıyla anılan Farsça-Arapça bir şerh yazmış (Süleymaniye Ktp., Şehid Ali Paşa, nr. 2794, vr. 503a-677a), Kübreviyye tarikatının esaslarıyla İbnü'l-Arabî'nin görüşlerini bağdaştırmaya çalışmıştır.

Çerçeve. Kübreviyye, hâl ve müşâhede ağırlıklı bir yoldur; İbnü'l-Arabî ise nazarî bir sistem kurar. İkisini birleştirme teşebbüsü XIV. yüzyılda yaygındır — Ankaravî'nin iki asır sonra Mevlânâ ile İbnü'l-Arabî'yi birleştirmesi gibi. Hemedânî'nin bu tavrı, kendisinden doğan kolların (Nurbahşiyye, Zehebiyye) niçin “geniş ölçüde İbnü'l-Arabî'nin etkisi altında” kaldığını da açıklar.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

TARİHÎ KAYIT

Fütüvvet hırkası

Tarikat ile fütüvvetin kesişmesi.

Metni gösterMetni daralt

Fütüvvet hırkasını Simnânî'nin halifelerinden Muhammed Ezkânî'den giyen Hemedânî sefere çıktı.

Risâle-i Fütüvvetiyye. Kübreviyye tarikatıyla fütüvvet müessesesi arasındaki ilişkiyi ortaya koyması bakımından önemlidir. Farsça olan eserin sonunda Hemedânî'nin Ali Tûtî Alişâhî'ye verdiği, fütüvvet silsilesinin tesbitini sağlayan icâzet metni yer almaktadır.

Çerçeve. Tarikat hırkası ile fütüvvet hırkası ayrı ayrı giyilir; ikisi farklı silsilelerdir. Hemedânî ikisini de taşımaktadır. Fütüvvetin Halife Nâsır devrinde Sühreverdî eliyle teşkilâtlandırıldığı hatırlanırsa, bu iki kurumun asırlar boyu iç içe yürüdüğü görülür.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

KAVRAM

Zahîretü'l-mülûk ve siyâsetnâme geleneği

Türkçeye iki ayrı tercümesi.

Metni gösterMetni daralt

On bölümden meydana gelen siyâsetnâme türünde Farsça bir eserdir. Çeşitli baskıları yapılan (Amritsar 1321/1903; Lahor 1323/1905) ve Seyyid Mahmûd-ı Envârî tarafından neşredilen eseri (Tebriz 1358 hş./1979) Muslihuddin Mustafa Sürûrî (ö. 969/1562) Türkçe'ye çevirmiştir.

Zahîretü'l-mülûk ayrıca Muhammed b. Hüseyin adlı bir kişi tarafından Sultan İbrâhim adına Hilyetü'l-mülûk adıyla tercüme edilmiştir. Mütercim esere Hz. Peygamber ve ashabıyla velîlerin ahlâkına dair iki bölüm ilâve etmiştir.

Çerçeve. Siyâsetnâme, hükümdara idare ve adalet öğreten türdür. Sultanlarla yakın çalışan bir şeyhin bu türde eser vermesi tabiîdir. Eserin Osmanlı'da iki ayrı defa Türkçeye çevrilmiş olması, tesirinin Keşmir ile sınırlı kalmadığını gösterir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

Kûlab · TacikistanMîr Seyyid Ali Hemedânî TürbesiCenazesi önce Huttalân'a nakledilmiş, daha sonra buraya defnedilmiştir; bugün Tacikistan'ın en büyük ziyaretgâhlarındandır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.Hemedan · İranHemedan12 Receb 714'te (22 Ekim 1314) doğduğu şehir; babası Şehâbeddin buranın valisiydi. “Şâh-ı Hemedân” unvanı buradandır. Timur'un seyyidleri buradan çıkarması sebebiyle dönememiştir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.Srinagar, Keşmir · HindistanHankāh-ı Muallâ (Şâh-ı Hemedân)Keşmir'de adına nisbet edilen ve şehrin simgesi sayılan hankah; iki ayrı gelişinde (774/1372 ve 785/1383) irşad faaliyeti yürüttüğü merkezdir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.Kazvin bölgesi · İranMezdekânŞeyhi Mahmûd-ı Mezdekânî'nin tekkesinin bulunduğu ve intisap ettiği yer; Takıyyüddin Ali Dostî'nin vefatından sonra da buraya dönmüştür. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.Hatlon · TacikistanHuttalânHalifesi ve damadı Hâce İshak Huttalânî'nin bulunduğu kasaba; cenazesi önce buraya nakledilmiştir. Huttalânî 826/1423'te Şâhruh tarafından idam edilmiş, Hemedâniyye onun iki halifesi etrafında ikiye ayrılmıştır. Konum yaklaşıktır.Simnân · İranSimnânSilsilesindeki Kübrevî şeyhi Alâüddevle-i Simnânî'nin şehri; üç hocası da (Mezdekânî, Ali Dostî, Muhammed Ezkânî) onun halifeleridir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.Köhne Ürgenç · TürkmenistanÜrgenç (Hârizm)Bağlı olduğu Kübreviyye'nin doğduğu ve pîri Necmeddîn-i Kübrâ'nın 618/1221'de şehid düştüğü yer; Risâle-i Dih Kāide onun el-Usûlü'l-aşere 'sinin tercümesidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.Lahor · PakistanLahorZahîretü'l-mülûk ve Evrâdü'l-fethiyye 'nin basıldığı, Hint alt kıtasındaki tesirinin merkezlerinden şehir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]TDV İslâm Ansiklopedisi, “Hemedânî, Emîr-i Kebîr”, c. 17
[2]Kişi kartı kaynak paketi — Seyyid Ali Hemedânî

Ortak kaynak kataloğunu aç →