tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve irşad çevresi
MUSTAFA EFENDİ
Türbe-i şerifede muallak bir levhada şöyle yazılıyor: "Hz. Pir Hasan Hüsameddin-i Uşşakı (kuddise sırrUhu'l-all) efendimizin sağ tarafın da ya'ni türbe-i pür-nurlarının sokak cihetinde büyük mahdumu olup, İstanbul kadılığından mütekii d ve peder-i atıl.eri makamında münzevi iken hikmetü't-takva 1 037/( 1 628) evahi rinde vefat eden Mustafa Efendi ve onun ayak ucunda Ferah Sultan ve cenaln Pir efendi mizin sol tarafında ikinci mahdumu olup, Haleb kadılığından ma'zftlen vefat eden Abdülaziz Efendi ve onun sol tarafında ya'ni mihrab önünde Hz.
Pir' in zevce-i muhadde releri ve evlad-ı kirammm valideleri Esma Hatun medfundur. Halvayi Bacı hazretleri, Mustafa ve Abdülaziz Efendilerin; Esma Hatun, Abdur rahlm Efendi'nin validesi olmak muhtemeldir. Türbe-i şerife hal-i hazırda zeminden yükseltildiği cihetle bu kabirlerin taşları türbe-i münifenin döşemesi altında kalmış ve yalnız Mustafa Efendi'nin taşının önü meydanda görülmekte bulunmuştur. Cemal Efendi merhumdan sonra şeyh olan İzzet Efendi validesini pencere önüne defo ederek bir sanduka yaptırmak cür'etinde bulunmuş ve orta pencere ile Hz.
Plr'in sandukası arasına haylulet edilmiş iken bu sanduka ahiren kaldırılmıştır. Şimdi türbe de Hz. Plr'in ön ve yan taraflarında sanduka namına bir şey yoktur. Ol ka'be-i irfanın etrafı serbestçe tavaf olunur. 1 44. "Sultan" ta'biri Pir-zade olması hasebiyle ta'zimen kullanı lmıştır. Zatu'z-zevc mi id i, değil mi idi tahkik mümkün olamadı.
310 Sefine-i Evliyli Bir gün huzfira girerken sünuhatım olmuştur: es-Selam ey Hazret-i P"ır es-Selam es-Selam ey dest-g'tr-i hass u dm es-Selam ey saki-i aşk-ı Habib es-Selam ey sırr- ı Hak ziit-ı edlb es-Selam ey ma'den-i sıdk u safa es-Selam ey serııer-i ehl-i vefa es-Selam ey ık-ı şeydiiya rUh es-Selam ey sôlıib-i fevz ü fütüh es-Selam ey vakıf-ı esriir-ı zat es-Selam ey gıbta-bahş-ı kain& es-Selam ey mefhar-ı ehl-i tank es-Selam ey ziit-ı alisi lıaklk es-Selam ey nür-ı ayn-ı siilikan es-Selam ey rüh-ı cism-i ıkan es-Selam ey ciin -ı uşşak es-selam es-Selam ey nür-ı afak es-selam es-Selam ey vakıfiinm rehberi es-Selam ey iirifiinın serveri Geldi Vasslıfm huzür-ı pakine Ddinıa muhulc feyz-i hak.ine Bir garlb derviş ü bendendir senin Bab-ı ihsamnda bendendir senin Asitan-ı feyzinin derbamyım Gül-şen-i irfiimmn hayranıyım Viid -i aşkda garibim serseri Al harlm-i lutfuna bu kemteri
Türbedeki levhanın kaydı
Sefîne'nin bu zât hakkında verdiği bilgi, türbede asılı duran bir levhadan gelir. Levhaya göre Mustafa Efendi, Hz. Pîr Hasan Hüsâmeddîn-i Uşşâkī'nin büyük mahdumudur; İstanbul kadılığından mütekāid olmuş, pederinin makamında münzevî yaşarken 1037/(1628) senesinin sonlarında vefat etmiştir.
Kabri, türbenin sokak cihetinde Hz. Pîr'in sağ tarafında bulunur ve ayak ucunda Ferah Sultan medfundur. Levha, türbedeki diğer medfunları da sayar: Hz. Pîr'in sol tarafında Halep kadılığından mazulen vefat eden ikinci mahdumu Abdülaziz Efendi, onun solunda yani mihrap önünde Hz. Pîr'in zevcesi Esmâ Hatun.
Kabirlerin bugünkü durumu ve vâlidesi meselesi
Hüseyin Vassâf, türbenin zemininin yükseltilmiş olması sebebiyle sayılan kabirlerin taşlarının döşeme altında kaldığını, yalnız Mustafa Efendi'nin taşının ön yüzünün göründüğünü kaydeder. Aynı sayfada, Cemâl Efendi'den sonra şeyh olan İzzet Efendi'nin vâlidesini pencere önüne defnedip sanduka yaptırma cüretinde bulunduğu da anlatılır; cümlenin devamı metinde eksiktir.
Müellif ayrıca Halvâyî Bacı'nın Mustafa ve Abdülaziz Efendilerin, Esmâ Hatun'un ise Abdürrahîm Efendi'nin vâlidesi olmasının muhtemel olduğunu söyler. Bunu kesin bir hüküm değil, açıkça bir ihtimal olarak kaydeder.