ŞAHSİYET DOSYASI

Şeyh Ömer-i Karibi Efendi

Ömer-i Karîbî, Saruhanlı olduğu kaydedilen, Gelibolu’da medfun bulunan ve tasavvufî nutuklarını bir divançede toplayan Uşşâkî şeyhidir.

Yol: Halvetiyye
Unvan: Kutub Ömer Efendi diye tanınan Uşşâkî şeyhi ve şair

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Hayatı ve tarikat çevresi

Ömer-i Karîbî, kaynakta “Kutub Ömer Efendi” adıyla tanıtılan Uşşâkî şeyhidir. Saruhanlı olduğu bir tomar kaydına dayanılarak belirtilir. Şeyh Memî Efendi’nin halifesi olmuş, irşad faaliyetini Gelibolu çevresinde sürdürmüş ve burada vefat ederek defnedilmiştir.

Hüseyin Vassâf, Karîbî’nin bir divançesini görüp okuduğunu ve bu şiirleri onun irfanına şahit saydığını belirtir. Şiirlerinde kulluk, vahdet, ilim, hikmet, Resûlullah sevgisi, dua ve Hakk’a yöneliş öne çıkar.

Divançesi ve şiirleri

Vassâf, divançenin Kur’an sırlarıyla dolu olduğunu ifade ederek eserden bazı nutukları nakleder. Metnin mısra düzeni korunarak seçilen parçalar şöyledir:

Bu Karîbî kul olupdur ol makamın ehline
Varlığın ona verip nâmını insan eylemiş.

Seni medh eylemek ister bu gönlüm yâ Resûlallah
Aceb vasfına kâfî mi bu dilim yâ Resûlallah.

Feth-i bâb ister bu gönlüm, Hakk’a dâim yalvarır;
Yalvarır, dâim usanmaz, gece gündüz yalvarır.

Küntü kenzin mazharına erdi gönlüm, cûş eder;
Erse vahdet menziline, mahv olur hem yalvarır.

Nîm ü Allâm Hak’tır; kuvvet ü kudret O’nun;
Fazlına yoktur nihâyet, gönlü dâim yalvarır.

Enbiyâ vü evliyâ, sâhib-kerâmet, keşf-i Hak;
Dağ u taş, sahrâ, pazarı, ins ü cin hep yalvarır.

Allah’ım, kesme ümidin kullarının dembedem;
Bu Karîbî kulun ister seni senden, yalvarır.

Halifeleri

Kaynakta Muhyiddin Efendi, Âlim Sinan-ı Uşşâkî, Hacı Veli Efendi ve Ahmed Câhidî Efendi onun halifeleri arasında sayılır. Bu liste, Ömer-i Karîbî’nin Gelibolu ve çevresindeki Uşşâkî aktarımında bir irşad halkası olduğunu gösterir.

Gâh seyrân gâh hayrân ol Karîbî dembedem;
Vâsıl-ı Hak olmayan insanın aslın ne bilir.
Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, IV, 387-388.

Halvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi — BAĞLI YOLUN MADDÎ HAFIZASIHalvetiyye-Uşşâkıyye tâc-ı şerifi
Yeşil kubbeli, dört terkli ve yirmi dallı tâc. Kubbe merkezinde beyaz düğme, lengerinde siyah destar ve üstten sarkıtılmış taylasan bulunur.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

GELENEK İÇİ ANLATI

Menkıbeler

Gelenek içinde aktarılan hatıra ve anlatılar

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Karibi mazhar-ı irfan olan bir şeyh-i alidir Onun Divcinçesi esrar-ı Kur'an ile…

Karibi mazhar-ı irfan olan bir şeyh-i alidir Onun Divcinçesi esrar-ı Kur'an ile malidir diye sünGhatım oldu. Nutuklarından bir kaçını teberrüken yazıyorum: Bu Karibi kul olubdur ol makamın ehline Varlığın ona virüp namını insô.n eylemiş * ** Karibi fazl-ı kudretden şarô.b-ı ilm-i hikmetden Tank-ı Hak saadetden irag olma mualladan ** * Seni medh eylemek ister bu gönlüm Ya RasUla'llilh Aceb vasfına k&/.ir mi bu dilim Ya RasUla'llah ** * Karibi bir zaif kuldur ayırma Sen anı Senden Bana senden yakın Sensin çü yazdın kalbe Kur'an'ı ** * Feth-i bab ister bu gönlüm Hakk'a daim yalvarır Yalvarır daim usanmaz gece gündüz yalvarır Küntü kern:: 'in mazharına irdi gönlüm c:Uş id.er İrse vahdet menziline nwlıv olur hem yalvarır Nim ü Allam Hak' dır kuvvet ü kudret O'nun Fazlına yokdur nihayet gönlü daim yalvarır Enbiya vü evliya sô.hib-keramet keşf-i

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt

Menâkıbnâme’de tam metni aç →

Gelenek içi anlatı

Bu bölüm kaynak biyografideki bağlamıyla verilir; tarihî biyografiyle aynı kesinlik düzeyinde değerlendirilmez.

KARiBi EFENDİ "Kutub Ömer Efendi" diye meşhı1rdur. Şeyh Memidin hazretlerinden müstahlef tir. Gelibolu'da medfGndur. Bir divançesi elime geçmiş, mütalaa eylemiş idim. Kema lat-ı arifanesine şahit oldum. Saruhanlı olduğunu bir tomarda gördüm. Karibi mazhar-ı irfan olan bir şeyh-i alidir Onun Divcinçesi esrar-ı Kur'an ile malidir diye sünGhatım oldu. Nutuklarından bir kaçını teberrüken yazıyorum: Bu Karibi kul olubdur ol makamın ehline Varlığın ona virüp namını insô.n eylemiş * ** Karibi fazl-ı kudretden şarô.b-ı ilm-i hikmetden Tank-ı Hak saadetden irag olma mualladan ** * Seni medh eylemek ister bu gönlüm Ya RasUla'llilh Aceb vasfına k&/.ir mi bu dilim Ya RasUla'llah ** * Karibi bir zaif kuldur ayırma Sen anı Senden Bana senden yakın Sensin çü yazdın kalbe Kur'an'ı ** * Feth-i bab ister bu gönlüm Hakk'a daim yalvarır Yalvarır daim usanmaz gece gündüz yalvarır Küntü kern:: 'in mazharına irdi gönlüm c:Uş id.er İrse vahdet menziline nwlıv olur hem yalvarır Nim ü Allam Hak' dır kuvvet ü kudret O'nun Fazlına yokdur nihayet gönlü daim yalvarır Enbiya vü evliya sô.hib-keramet keşf-i Hak Dag u taş sahra pazarı ins ü cin hep yalvarır Allah'ım kesme ümidin kullarının dem-be-dem Bu Karibi kulun ister Seni Senden yalvarır * **

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4.