Şeyh Ömer-i Karibi Efendi

Hayatı ve tarikat çevresi

Ömer-i Karîbî, kaynakta “Kutub Ömer Efendi” adıyla tanıtılan Uşşâkî şeyhidir. Saruhanlı olduğu bir tomar kaydına dayanılarak belirtilir. Şeyh Memî Efendi’nin halifesi olmuş, irşad faaliyetini Gelibolu çevresinde sürdürmüş ve burada vefat ederek defnedilmiştir.

Hüseyin Vassâf, Karîbî’nin bir divançesini görüp okuduğunu ve bu şiirleri onun irfanına şahit saydığını belirtir. Şiirlerinde kulluk, vahdet, ilim, hikmet, Resûlullah sevgisi, dua ve Hakk’a yöneliş öne çıkar.

Divançesi ve şiirleri

Vassâf, divançenin Kur’an sırlarıyla dolu olduğunu ifade ederek eserden bazı nutukları nakleder. Metnin mısra düzeni korunarak seçilen parçalar şöyledir:

Bu Karîbî kul olupdur ol makamın ehline
Varlığın ona verip nâmını insan eylemiş.

Seni medh eylemek ister bu gönlüm yâ Resûlallah
Aceb vasfına kâfî mi bu dilim yâ Resûlallah.

Feth-i bâb ister bu gönlüm, Hakk’a dâim yalvarır;
Yalvarır, dâim usanmaz, gece gündüz yalvarır.

Küntü kenzin mazharına erdi gönlüm, cûş eder;
Erse vahdet menziline, mahv olur hem yalvarır.

Nîm ü Allâm Hak’tır; kuvvet ü kudret O’nun;
Fazlına yoktur nihâyet, gönlü dâim yalvarır.

Enbiyâ vü evliyâ, sâhib-kerâmet, keşf-i Hak;
Dağ u taş, sahrâ, pazarı, ins ü cin hep yalvarır.

Allah’ım, kesme ümidin kullarının dembedem;
Bu Karîbî kulun ister seni senden, yalvarır.

Halifeleri

Kaynakta Muhyiddin Efendi, Âlim Sinan-ı Uşşâkî, Hacı Veli Efendi ve Ahmed Câhidî Efendi onun halifeleri arasında sayılır. Bu liste, Ömer-i Karîbî’nin Gelibolu ve çevresindeki Uşşâkî aktarımında bir irşad halkası olduğunu gösterir.

Gâh seyrân gâh hayrân ol Karîbî dembedem;
Vâsıl-ı Hak olmayan insanın aslın ne bilir.

Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ, IV, 387-388.