Ara
Menü

Muhammed Mustafa Müştâk-ı Kādirî

Muhammed Mustafa Müştâk-ı Kādirî (1759–1831), Bitlisli Kādirî şeyhi; Bağdat, Hindistan, Hicaz, Kudüs, Şam, İstanbul, Konya ve Doğu Anadolu’yu dolaşan, Müştâkıyye adıyla tanınan irşad kolunun pîri ve divan sahibi şairdir.

Doğum
1759
Vefat
1831
Unvan
Müştâkıyye pîri · şair, seyyah ve Kādirî şeyhi

Kol, icâzet ve dönem bağları

Ana yol alanı bütün mensubiyetlerin yerine geçmez. Kurucu, post ve silsile rolleri ayrı kayıtlardır; birlikte görülmeleri aynı dönemde aidiyet kanıtı değildir. Kol ve ilişki fişleri mevcut CMS kayıtlarından gelir; kol yanıtı boşsa 5 Ekim 2026 araştırma envanteri gösterilir. Kaynak belirtilmemiş bağlar doğrulanmış mensubiyet gibi sunulmaz.

Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
541
Yön
997 → 817
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
mustakiyye-kadiriyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Edhem Baba tarikata babası Şeyh Müştâk yanında intisap edip hilâfet aldı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Bitlis’te doğumu ve tahsili

1172/1759’da Bitlis’te doğdu. Babası Şeyh Seyyid Süleyman Efendi’dir. Anne tarafından Abdülkādir-i Geylânî soyuna bağlanır. Amcası Hacı Mahmud Hoca’dan tahsil gördü; Kur’an’ı ezberledi, kıraat ve hatla meşgul oldu.

Hacı Hasan Şirvânî’ye intisabı

Hakkâri beyleri arasında sahip olduğu idarî imkânlardan ve yirmi iki köyün gelirinden vazgeçerek amcası Hacı Hasan Şirvânî’ye intisap etti. Seyrüsülûkünü tamamlayıp hilâfet aldıktan sonra Kādiriyye âsitânesini ziyaret etmek üzere Bağdat’a gitti.

Seyahatleri

Bağdat’tan Hindistan ve Serendib’e kadar uzanan bir yolculuk yaptı; ardından Hicaz’a geçerek hac ve Medine ziyaretini gerçekleştirdi. Kudüs ve Şam’da bulundu; 1789, 1810 ve 1814 yıllarında İstanbul’a geldi. Eyüp’te Selâmî Efendi Dergâhı meşîhatine vekâlet etti, Hoca Neş’et’le Mesnevî ve hadis müzakerelerinde bulundu. Konya’da Mesnevî okuttu ve Çelebi Efendi’den sikke">sikke aldı.

Doğu Anadolu’daki irşadı

Muş, Bitlis ve Erzurum çevresinde irşad faaliyetleri yürüttü. Erzurum’da çilehâne ve konağı, Bitlis’te dergâhı vardı. Müştâkıyye adıyla tanınan Kādirî çevresi oğulları ve halifeleri vasıtasıyla bölgede ve İstanbul’da devam etti.

Şiiri

Türkçe ve Farsça şiirlerini içeren divanında Kādirî aidiyeti, seyrüsefer, Hz. Peygamber sevgisi, aşk ve fakr temalarını işledi.

Kādirî’yiz Kādirî gül gibi başta gezeriz
Zerre-i hâk-i der-i pâdişâh-ı Geylân’ız

Cânânı buldu hasta gönül cânı istemez
Bir hastadır ki çâre-i Lokmân’ı istemez

Öldürülmesi ve kabri

1247/1831’de Muş’ta, ibadet hâlindeyken Yezîdî bir grup tarafından boğularak öldürüldüğü aktarılır. Muş’taki kabri ziyaretgâh hâline gelmiştir. Ölümünü önceden haber verdiği ve şehitlik duasında bulunduğuna dair kayıtlar tarihî ölüm bilgisinden ayrı menkıbe katmanıdır.

COĞRAFÎ HAFIZA4 coğrafî bağlantı
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi4 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMIKadiriyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →
KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

Şeyh, halife, aile ve post ağı

AİLE / NESEPMüştâkzâde İbrâhim Edhem BabaEdhem Baba, Şeyh Müştâk’ın oğludur.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
540
Yön
997 → 817
Tür
Aile ve nesep
Hat / varyant
mustakiyye-kadiriyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Edhem Baba, Şeyh Müştâk’ın oğludur.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

TALEBESİ / HALİFESİMüştâkzâde İbrâhim Edhem BabaEdhem Baba tarikata babası Şeyh Müştâk yanında intisap edip hilâfet aldı.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
541
Yön
997 → 817
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
mustakiyye-kadiriyye
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Edhem Baba tarikata babası Şeyh Müştâk yanında intisap edip hilâfet aldı.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.