Ara
Menü

Mustafa el-Boluvî

Mustafa el-Boluvî (ö. 1717), Karabaş-ı Velî’nin halifesi; Şam, Hicaz, Mısır ve Edirne’de irşad hizmeti yürütmüş Halvetî-Şâbânî şeyhidir.

Vefat
1717
Unvan
Karabaş-ı Velî halifesi ve Mısır’da Şâbânî irşadının temsilcisi

Kol, icâzet ve dönem bağları

Ana yol alanı bütün mensubiyetlerin yerine geçmez. Kurucu, post ve silsile rolleri ayrı kayıtlardır; birlikte görülmeleri aynı dönemde aidiyet kanıtı değildir. Kol ve ilişki fişleri mevcut CMS kayıtlarından gelir; kol yanıtı boşsa 5 Ekim 2026 araştırma envanteri gösterilir. Kaynak belirtilmemiş bağlar doğrulanmış mensubiyet gibi sunulmaz.

Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
979
Yön
473 → 52
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Doğancıbaşılık görevindeyken intisap ettiği ve kendisinden en son hilâfet alan kişi olduğu şeyhi; Şâbâniyye'nin ikinci pîri sayılır.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Karabaş-ı Velî’nin terbiyesi

Mustafa el-Boluvî, kaynaklarda “Mısrî Şeyh Hacı Baba” adıyla da anılır. Üsküdar’da Musâhib Paşa’nın maiyetinde doğancıbaşı olarak bulunduğu sırada 1083-1084/1672-1674 yıllarında Karabaş-ı Velî’ye intisap etti. Bu mensubiyet, hayatının yönünü saray hizmetinden tasavvuf terbiyesi ve irşada çevirdi.

Şam ve Hicaz yolculuğu

1087/1676’dan 1094/1683’e kadar Şam’da kol kethüdâlığı yaptı. Karabaş-ı Velî 1096/1685’te Haremeyn’e giderken ona refakat etti. Şeyhinin Medine’de vefatından sonra Mısır’a geçti ve Kahire’de Karameydan’da geniş bir hankah kurarak Halvetî-Şâbânî irşadını sürdürdü.

Mısır’daki irşad çevresi

Mısır’da dokuz yıl kaldı. Kaynak on iki halife yetiştirdiğini, hadis ve dinî ilimlerde temayüz eden halifelerini Kudüs ve Şam gibi merkezlere gönderdiğini bildirir. Bu kayıt, onun yalnız tekke çevresinde değil, ilim ve irşad ağları üzerinden de etkili olduğunu gösterir.

Edirne yılları

Daha sonra Edirne’ye yerleşti ve yaklaşık on yıl burada yaşadı. Sultan Selim Medresesi’ndeki bir hücrede bulundu; İbrahim Paşa’nın eşi tarafından kendisi için bir tekke yaptırıldığı aktarılır. Abdüllatif el-Halebî yetiştirdiği isimler arasındadır.

Vefatı

1129/1717’de Edirne’de vefat etti. Açık bir kabre defnedildiği ve mezar taşında Şâbânî tâcı bulunduğu kaydedilir. Eski dosyada bu noktadan sonra başlayan Mustafa el-Bekrî biyografisi Mustafa el-Boluvî’ye ait değildir ve bu kayıttan ayrılmıştır.

COĞRAFÎ HAFIZA3 coğrafî bağlantı
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMIHalvetiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →
KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →
YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Doğancıbaşılıktan şeyh hizmetine

Doğancılar Ocağı'na girip doğancıbaşılığa yükselen Mustafa Efendi, Şam'da kul kethüdâsı iken görevinden ayrılarak Mekke'ye gidip şeyhine hizmet etti.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç →

Doğancılar Ocağı'na girip doğancıbaşılığa yükselen ve bu görevdeyken Karabaş Velî'ye intisap eden Mustafa Efendi, Şam'da kul kethüdâsı iken bu görevden ayrılarak Mekke'ye gitti ve şeyhine hizmet etti. Şeyhi vefat ederken kendisi Kahire'de bulunuyordu.

Doğanî nisbesi bu askerî ocaktan gelmektedir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

İrşad ağı ve halifeleri

Mustafa el-Boluvî’nin belirgin mirası müstakil bir teliften çok Mısır, Kudüs, Şam ve Edirne’ye yayılan halife ağıdır.

Metni gösterMetni daralt

Kaynak on iki halife yetiştirdiğini bildirir. Abdüllatif el-Halebî bu çevrenin bilinen halkalarındandır. Kendisine kesin biçimde nispet edilen müstakil eserler ayrıca yazma kataloglarıyla doğrulanmalıdır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4.

Kavram dünyası

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Karabaş Velî'den en son hilâfet alan halife

Aslen Edirneli olup Bolevî, Mısrî ve Doğanî nisbeleriyle anılan Mustafa Efendi, Karabaş Velî'den hilâfet alan halifelerin sonuncusudur.

Metni gösterMetni daralt

Karabaş Velî'den en son hilâfet alan kişi, aslen Edirneli olup Bolevî, Mısrî ve Doğanî nisbeleriyle anılan Mustafa Efendi'dir (ö. 1129/1717). Üç ayrı nisbesi, hayatının geçtiği başlıca durakları ve girdiği hizmeti birlikte yansıtır.

Şâbâniyye'nin gelişip yayılması ve kurumsallaşması, kendisinden hilâfet aldığı Karabaş Velî döneminde gerçekleşmiş; Karabaş Velî'nin 685 halife yetiştirdiği kaydedilmiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

TALEBESİ / HALİFESİKarabaş-ı VelîDoğancıbaşılık görevindeyken intisap ettiği ve kendisinden en son hilâfet alan kişi olduğu şeyhi; Şâbâniyye'nin ikinci pîri sayılır.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
979
Yön
473 → 52
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Doğancıbaşılık görevindeyken intisap ettiği ve kendisinden en son hilâfet alan kişi olduğu şeyhi; Şâbâniyye'nin ikinci pîri sayılır.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

SONRAKİ HALKAŞeyh Mustafa el-Bekri HazretleriHalifesi Abdüllatîf el-Halebî'nin müridi olarak silsilenin devamıdır; kendisi ve halifeleri tarikatın Halep, Şam, Kudüs, Hicaz, Yemen, Mısır, Trablus, Cezayir ve Fas'ta yayılmasını sağlamıştır.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
980
Yön
473 → 472
Tür
Silsile
Hat / varyant
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Halifesi Abdüllatîf el-Halebî'nin müridi olarak silsilenin devamıdır; kendisi ve halifeleri tarikatın Halep, Şam, Kudüs, Hicaz, Yemen, Mısır, Trablus, Cezayir ve Fas'ta yayılmasını sağlamıştır.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 4
Ortak kaynak kataloğunu aç →