HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve irşad çevresi
Katip Muhammed Efendi'dir. Bu rada medfûndur. Bu Katip Muhammed Efendi Aksaray'da Valide Cami'·i şerifi ma hallinde eskiden mevcud olan Katip Camii'nin de banisi Mustafa Efendi'nin birade ridir. Bu ciimie müteallık levha, Valide Cami'·i şerifi avlusunda mezarlık duvarının üstüne konulmuştur. Vaktiyle bu ciimie "Katip Camii" denilir imiş. Yenikapı Mevle vihanesi'nin de banisidir. Muhammed Ziya Bey, Yenikapı Mevlevihanesi nam eserinde müşarünileyhten bahs ediyor. lskender namında bir zatın mahdumu imiş.
1006/( 1 597-98) senesi için de te'sis ederek Recebin gurresi olan Nevruz-ı Sultani'ye müsiid if Pazartesi günü ( 7 Şubat 1 598) resm-i güşadını icra etmiştir. Muhammed Efendi mensub olduğu hanedana nisbetle "Malkoç" ve "Muhammed Çelebi" ve münseleği bulunduğu Yeniçeri kitabetinden dolayı "Katib", "Yeniçeri Efen· disi" ve evahir·i ömründe dahi yaşlılığından kinaye olarak "Koca Yazıcı", "Koca Bek taşi'' lakaplarıyla yad olunmuştur. Tarih-i veladeti 960/( 1 554) ile 970/( 1 563 ) arasında imiş. Tercüme-i halinin taf sili eser-i mezkGrdadır. 1 056/( 1646-47)'da irtihal emiştir.
Ziya Bey diyor ki: "Topkapı caddes i üzerinde kain Katip Muhammed Efendi namında bir zatın Ümmi Si nan'ın ilk halifesi olan Hariri Muhammed Efendi namına ihya etmiş olduğu elsine·i nilsta ma'ruf Pazar Dergah-ı münlfi derunundaki türbede bir sandaka gösteriliyor ki, bunun lev hasında Katip Muhammed Efendi ibaresi ve 1 005/( 1 598) tô.rthi yazılıdır. Ancak Katip Mu· hammed Efendi 1 056/( 1 646-47) 'da irtihiil eylediginden Pazar Dergahı'nda medfun olan zatın dtger bir Katip Muhammed Efendi olduğuna şübhe yoktur. " Belki 1 005 tarihi yanlıştır, 1 056 olacaktır. Ruh-ı şerifi için el-Fatiha.
Şehremlni'ndeki Ümmi Sinan Hankahı şeyhi Mustafa Enver Efendi, fakiri hanka· ha da'vetle elde mevcud vesaiki birer birer gösterdi. Buradan aldığım ma'lumata göre: Tarikat-ı Aliyye-i Sinıiniyye-i Halvetiyye 265 Hz. Pir efendimizin A bide Banu namında bir kerimeleri vardır. 945/( 1 538) se nesinde İstanbul'da zinet-saz-ı alem-i şuhG.d olmuştur. Pederlerinin irtihalinde otuz bir yaşında imiş. Zevci Mir Ali Alemdar nam zat olup, Hz. Plr'in halifesidir. Tekirda ğı'nda Musalla Kabristanı'nda medfûndur. Tarih-i irtihali 999/( 1 59 1 )'dur. Hatice Ba cı isminde bir kerimeleri vardır. Hatice Bacı, Hz.
Plr'in irtihalinden bir sene sonra dünyaya revnak vermiştir. Va lidesi Abide Hatun yüz üç yaşında irtihal edip, Şehremini'nde Cuma Tekkesi deni len hankahta Ced Hasan Efendi'nin türbelerinde medfûndur. Tarih-i irtihali 1 048/( 1 638) senesine müsadifrir. Kerimesi Hatice HatG.n'un zevc-i mükerremi Şeyh Arab Muhammed Efendi'dir. Arab Muhammed Efendi Haleblidir. Abide HatG.n'dan terbiye-i tarikat görmüş, onun feyz-i nazarıyla ricalu'llah katarına dahil olmuştur ki, atide tercüme-i haliyle tezyin-i sahife edilecek olan Ced Hasan Efendi'nin pederidir. Arab Muhammed Efendi irtihal edince bu hankahta defn olundu.
Tarih-i vefatı: Acemde Rum'da şô.yi' vefatı tllrlhi Arab Muhammed Efendi'ye ola Cennet ca (I>. ..:...:>.- 4l _,ı .ı.:i l ...L.>..o y .r) = 1 023/( 1 6 1 4 }'tür. Sülale-i neseb hakkında bir fikir edinmek için müretteb şecereden alınmıştır: Ahide Hatun - Zevci Mir Ali Alemdar Kerimeleri Hatice Bacı: 1 . Abide Bacı, 2. Şeyh Ced Hasan Efendi, 3. Aişe Bacı Aişe Bacı: Siniiııeddin Efendi Şeyh Ced Hasan Efendi. Şeyh Hüseyin Hüsameddin Efendi: Veladeti: 1 074/( 1 663 ) . İrtihali: 1 147/( 1 734). Müddet-i ömürleri: 73 sene. Şeyh Mustafa Efendi: Veladeti 1055/( 1 645 ) . İrtihali: 1 1 8 1/( 1 767 ).
Müddet i ömürleri: 1 26 sene. Şeyh Hasan Efendi: Veladeti 1 1 5 5/( 1 742 ). İrtihali: 1 2 1 0/( 1 79 5 ) . Müddet-i ömürleri: 55 sene. Ümmi Sinan'ın sülale-i nesebi bu zatta munkatı'dır. Asitanede bir levhada şu satırları okudum ki tafsili cami'dir: " Ümmi Sinan hazretlerinin ılsitllııe-i aliyyelerinde Şeyh Mir Ali Alemdar kii m-akô.m ı irşad ve zikr ü ibadet-i mu'tad iken 998/( 1 590) 'de ılzim-i Beytu'l/iihi 'l-haram ve ziyaret i Ravza-i Hz. Seyyidi'l-eııam olup, avdetinde 999/( 1 59 I ) senesinde Ruscuk'a giderek bi'l eılıare Tekirdağı'nda irtihal eylemiş ve orada Musalla Kabristaıu'nda defn olunmuştur. İs-