ŞAHSİYET DOSYASI

İmâm-ı Sultânî Evliyâ Mehmed Efendi

Evliyâ Mehmed Efendi (ö. 1045/1635-36), Amasya doğumlu kıraat âlimi ve saray imamıdır; talebe yetiştirmesi ve emanet anlatısıyla tanınmıştır.

Vefat: 1636
Unvan: Saray imamı ve kıraat hocası

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Amasya ve kıraat tahsili

Amasya'da doğdu. Babası tâkyeci esnafındandı. Kıraat eğitimine Şeyh Ahmed el-Mısrî yanında başladı; Furkan sûresine kadar ondan, kalanını A‘rec Efendi'den tamamladı.

İmamlık ve saray hizmeti

İstanbul'da Bedesten yakınındaki bir mescidde imamlık yaptı. Hûrpeşteli Mustafa Efendi'nin vefatından sonra saray imamlığına getirildi; bu görevin yanında kıraat öğretimini sürdürdü.

Revan seferi ve vefatı

1045/1635-36 Revan seferine katıldı. Yolculuk sırasında rahatsızlanınca Kādızâde Mehmed Efendi ile birlikte geri dönmesine izin verildi. Aynı yıl, yetmiş dört yaşında vefat etti.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını açHoca, talebe ve tarihî etki ağıAğda gör →

GELENEK İÇİ ANLATI

Menkıbeler

Gelenek içinde aktarılan hatıra ve anlatılar

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Bin altınlık emanet

Bir demircinin oğluna bırakılan emanetin kırk yıl sonra artırılmış hâliyle teslim edildiği anlatılır.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt

Menâkıbnâme’de tam metni aç →

Kaynağa göre Evliyâ Mehmed, kendisine bırakılan bin altını şer‘î işletme yoluyla üç bine çıkarmış ve vasiyet şartı gerçekleşince şahitler önünde mirasçıya teslim etmiştir. Anlatı onun emanet ve doğruluk şöhretini açıklayan gelenek kaydıdır; muhasebe belgesi yerine geçmez.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 251-257.