Ara
Menü

Hasahur Hocası Hasan Efendi

Hasahur Hocası Hasan Efendi (ö. 1723), İstanbul medreselerinde görev yaptıktan sonra Trablusşam ve Lefkoşa kadılıklarına getirilen Osmanlı âlimidir.

Vefat
1723
Unvan
Trablusşam ve Lefkoşa kadısı

İlmiye başlangıcı

Anadolu'nun bir bölgesinde doğdu ve İstanbul'a geldi. Kaynak, mülâzemet aldığı âlimin adını vermez; tahminî hoca bağlantısı kurulmadı.

Medrese ve kadılık güzergâhı

Arakıyeci Üveys, Habbâziyye, Eyüp Mahmud Ağa, Fîrûz Ağa ve Cafer Paşa medreselerinde görev yaptı. 1131/1719'da Trablusşam, 1135/1723'te Lefkoşa kadılığına getirildi.

Vefatı ve unvanı

1135 Zilhiccesinde/1723'te Lefkoşa kadısıyken vefat etti. “Hasahur Hocası” adıyla tanındı; bu hizmet unvanından ayrıca kurum veya tarikat bağı üretilmedi.

İstanbul medreselerinden Kıbrıs'a

Kırk akçelik medreseden azledilmiş bir mülâzım olarak beklerken 1115 Ramazan'ının 11'inde Osman Efendi'nin yerine Arakıyyeci Üveys Medresesi hâriciyle yola girdi; 1119 Şevval'inin 28'inde Kabasakal Mustafa Efendi'nin yerine Habbâziyye Medresesi'ne hareket etti.

1123 Cemâziyelâhir'inin 12'sinde ibtidâ dâhil itibarıyla Eyüp'teki Mahmud Ağa Medresesi, 1126 Zilkade'si başında Süleyman Paşa Hocası Yusuf Efendi'nin yerine Fîrûz Ağa Medresesi, 1129 Zilkade'sinin 28'inde Rıfkī Mülâzımı İbrâhim Efendi'nin yerine Ca'fer Paşa Medresesi verildi.

Bu son medreseden sonra kadılığa geçti: 1131'de Trablusşam, 1135'te Lefkoşa. Lefkoşa kadısı iken, 1135 Zilhicce'sinde vefat etti.

COĞRAFÎ HAFIZA3 coğrafî bağlantıMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Ardından boşalan Lefkoşa kadılığının dolaşması

Lefkoşa'da kadı iken vefat etti; boşalan makam dört ay çocuklarına bırakıldı, sonra üç kişi arasında el değiştirdi.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç

1135 Receb'i başında İmamzâde Ahmed Efendi'nin yerine Lefkoşa kazâsı hükûmeti kendisine verilmiş, aynı yılın Zilhicce'sinde kadı iken vefat etmiştir.

Kaynağın kaydettiği devir zinciri, Osmanlı mansıb düzeninin nasıl işlediğini tek örnekte gösterir: boşalan makam önce dört ay kadar çocuklarına bırakılmış (evlâdına medd); ardından 1136 Cemâziyelûlâ başında Bosna kazâsından ayrılmış Celeb Osman Efendi'ye verilmiş, fakat o aynı anda Dâvudzâde Ahmed Efendi'nin boşalttığı Trablusşam kazâsına nakledilmiştir. Lefkoşa bu kez Kâdıasker Hasan Efendi Medresesi müderrisi Gümülcineli Ahmed Efendi'ye verilmiş, o da İstanbul'dan hareket etmeden, göreve başlayamadan vefat etmiştir. Makam nihayet Silivri'deki Pîrî Paşa Medresesi müderrisi Sinobî Ahmed Efendi'ye kalmıştır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

Kavram dünyası

İlk 3 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Kaynağın adını verdiği tek şey: Hâs-âhûr Hocalığı

Madde onu “Hâs-âhûr Hˇâcesi Hasan Efendi” unvanıyla anar, ama bu hocalığın nerede ve kimin yanında yapıldığını açıklamaz.

Metni gösterMetni daralt

Kaynak kişiyi baştan sona bu unvanla anar ve kapanışta da tekrarlar: “Hâs-âhûr Hˇâcesi Hasan Efendi” denmekle bilinen, sâlih bir pîr, kurtuluşa ermiş bahtiyar biri.

Ne var ki maddede unvanın kaynağı açıklanmaz: hocalığın kimin yanında, hangi kurumda yapıldığı yazılı değildir. Kayıt bu noktada suskun olduğu için burada da tahmin yürütülmemiştir. Unvanın imlâsı da kaynaklar arasında oynar; aynı zat “Hâs-âhûr”, “Has Ahır” ve “Hasahur” biçimlerinde geçmektedir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.
TARİHÎ KAYIT

Kaynağın anlatmadıkları: memleket ve hoca adı

Madde ne doğum yerini ne de hocasının adını verir; “Anadolu'nun bir köşesinden” ve “ulemâdan birinden mülâzım” demekle yetinir.

Metni gösterMetni daralt

Bu madde, benzerlerinden farklı olarak kişinin memleketini ve hocasını adlandırmaz. Sadece Anadolu vilâyetinin bir köşesinden çıktığını, irfan mektebinin köşesine oturduğunu, sonra İstanbul'a azmedip ulemâ-yı kirâmın birinden mülâzım olduğunu söyler.

Bu belirsizlik kaydın kendisine aittir; bir eksiklik gibi görünse de bilginin sınırını gösterdiği için burada olduğu gibi bırakılmıştır. Kişi hakkında bilinenler, bu noktadan sonra tamamen görev kayıtlarıdır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.
TARİHÎ KAYIT

Bir yıl süren Trablusşam kadılığı

1131 Rebîülâhir'inde Trablusşam kazâsı verildi, bir yıl kadar sonra 1132 Şevval'inde azledildi.

Metni gösterMetni daralt

İstanbul medreselerindeki yirmi yıla yakın müderrislikten sonra kadılık yoluna geçmiştir. 1131 Rebîülâhir'inin onuncu günü, aynı yılın Cemâziyelâhir başından geçerli olmak üzere Müsellimzâde Abdullah Efendi'nin yerine Trablus-ı Şâm kazâsı verilmiştir.

1132 Şevval'i başında azledilmiş, yerine Cenâbî Efendi Medresesi müderrisi es-Seyyid Abdullah Efendi getirilmiştir. Bu, kaydın gösterdiği tek Arap vilâyeti görevidir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

Lefkoşa · KıbrısLefkoşa1135 Receb'i başında Lefkoşa kazâsı hükûmeti kendisine verildi; aynı yılın Zilhicce'sinde bu görevdeyken vefat etti. İlişkili kişi dosyası Has Ahur Hocası Hasan Efendi : Has Ahur Hocası Hasan Efendi (ö. 1723), İstanbul medreselerinde hâric ve dâhil derecelerinde ilerledikten sonra Trablusşam ve Lefkoşa kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimidir.Trablusşam · LübnanTrablusşam1131 Rebîülâhir'inde Trablus-ı Şâm kazâsına tayin edildi, 1132 Şevval'inde azledildi. İlişkili kişi dosyası Has Ahur Hocası Hasan Efendi : Has Ahur Hocası Hasan Efendi (ö. 1723), İstanbul medreselerinde hâric ve dâhil derecelerinde ilerledikten sonra Trablusşam ve Lefkoşa kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimidir.İstanbul · TürkiyeMahmud Ağa Medresesi1123 Cemâziyelâhir'inin 12. günü Mutavvelci Mehmed Efendi'nin yerine, ibtidâ dâhil itibarıyla Eyüp'teki bu medreseye tayin edildi. İlişkili kişi dosyası Has Ahur Hocası Hasan Efendi : Has Ahur Hocası Hasan Efendi (ö. 1723), İstanbul medreselerinde hâric ve dâhil derecelerinde ilerledikten sonra Trablusşam ve Lefkoşa kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimidir.