Ara
Menü

Hâlid el-Cezerî

Mevlânâ Hâlid'in halifesi Hâlid el-Cezerî'ye ulaşan silsileler Suriye, Irak ve Güneydoğu Anadolu'da faaliyet gösterdi.

Yol
Nakşibendiyye
Mekân
1 bağlantı
Unvan
Cizre-Suriye-Irak hattındaki Hâlidî halife

Kol, icâzet ve dönem bağları

Ana yol alanı bütün mensubiyetlerin yerine geçmez. Kurucu, post ve silsile rolleri ayrı kayıtlardır; birlikte görülmeleri aynı dönemde aidiyet kanıtı değildir. Kol ve ilişki fişleri mevcut CMS kayıtlarından gelir; kol yanıtı boşsa 5 Ekim 2026 araştırma envanteri gösterilir. Kaynak belirtilmemiş bağlar doğrulanmış mensubiyet gibi sunulmaz.

Cezerî Hattı · initiator

Kol kaydındaki doğrulanmış kurucu nispeti.

Dönem: Bilinmiyor · Tarihler bağımsız doğrulanmadı.

Kaynak: Tekil kaynak konumu belirtilmemiş

Kol ve kişi kayıtlarını karşılaştır →

Cezîre hattı

Hâlid el-Cezerî, Mevlânâ Hâlid'in doğrudan halifeleri arasında sayılır. Adına bağlanan silsile Cizre ve geniş Cezîre bölgesi üzerinden Suriye, Irak ve Güneydoğu Anadolu'ya yayıldı.

Kimlik sınırı

Benzer isimli tarihî şahıslarla karıştırılmaması gerekir. Biyografik tarihler kaynakla kesinleşmeden doldurulmaz; kaydın güvenli çekirdeği doğrudan halifelik ve bölgesel irşad hattıdır.

COĞRAFÎ HAFIZABasret (İnceler) DergâhıMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMINakşibendiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →
KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →
ÇOKLU İRŞAD GÜZERGÂHI2 ayrı bağlamda görünüyorHer bağlantı ayrı açılır; ortak gövde, kol aidiyeti anlamına gelmez.

Kavram dünyası

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Kurduğu Basret Dergâhı ve ardından gelen nesiller

Cizre'nin hemen yakınında kurduğu Basret (İnceler) Dergâhı, sonraki kuşaklarda bölgenin ilim ve irşad merkezlerinden biri olarak sürdü.

Metni gösterMetni daralt

Cizre'nin hemen yakınında Basret (İnceler) Dergâhı'nı kurdu. Dergâh, kendisinden sonra da bölgenin dinî hayatında ayakta kaldı: Nakşibendî-Hâlidî şeyhi Muhammed Said Seyda'nın (1890-1968) babası Şeyh Ömer-i Zengânî burada postnişin olarak görev yaptı, daha sonra Cizre'ye yerleşerek evinin yakınındaki camide irşada devam etti.

Dergâhın adı bir nisbeye de dönüşmüştür: Zengânî'nin öğrencisi Şeyh Hüseyin Basretî bu yere nisbetle anılır. Kurucusundan sonraki bu zincir, dergâhın tek bir şeyhin ömrüne bağlı kalmayıp Cizre havzasında kalıcı bir merkez hâline geldiğini gösterir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

ÖNCEKİ HALKAMevlânâ Hâlid-i Bağdâdîdoğrudan halife; Cezîre hattı
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
106
Yön
124 → 767
Tür
Silsile
Hat / varyant
naksibendiyye
Eser / belge
TDV İslâm Ansiklopedisi: Hâlidiyye, Hâlid el-Bağdâdî ve ilgili şahıs maddeleri
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: TDV İslâm Ansiklopedisi: Hâlidiyye, Hâlid el-Bağdâdî ve ilgili şahıs maddeleri

İlişki / dönem açıklaması: doğrudan halife; Cezîre hattı

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

TALEBESİ / HALİFESİMevlânâ Hâlid-i BağdâdîHâlidiyye'nin pîri; Hâlid el-Cezerî onun halifelerindendir. Hâlidiyye'nin başlıca silsileleri sayılırken Hâlid el-Cezerî'ye bağlı olanlar ayrı bir hat olarak zikredilir.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
1143
Yön
767 → 124
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Hâlidiyye'nin pîri; Hâlid el-Cezerî onun halifelerindendir. Hâlidiyye'nin başlıca silsileleri sayılırken Hâlid el-Cezerî'ye bağlı olanlar ayrı bir hat olarak zikredilir.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]TDV İslâm Ansiklopedisi: Hâlidiyye, Hâlid el-Bağdâdî ve ilgili şahıs maddeleri
  2. [2]Kişi dosyasının kaynakları — Hâlid el-Cezerî
Ortak kaynak kataloğunu aç →