ŞAHSİYET DOSYASI

Hâlid el-Cezerî

Mevlânâ Hâlid'in halifesi Hâlid el-Cezerî'ye ulaşan silsileler Suriye, Irak ve Güneydoğu Anadolu'da faaliyet gösterdi.

Yol: Nakşibendiyye
Mekân: 1 bağlantı
Unvan: Cizre-Suriye-Irak hattındaki Hâlidî halife

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Cezîre hattı

Hâlid el-Cezerî, Mevlânâ Hâlid'in doğrudan halifeleri arasında sayılır. Adına bağlanan silsile Cizre ve geniş Cezîre bölgesi üzerinden Suriye, Irak ve Güneydoğu Anadolu'ya yayıldı.

Kimlik sınırı

Benzer isimli tarihî şahıslarla karıştırılmaması gerekir. Biyografik tarihler kaynakla kesinleşmeden doldurulmaz; kaydın güvenli çekirdeği doğrudan halifelik ve bölgesel irşad hattıdır.

COĞRAFÎ HAFIZABasret (İnceler) DergâhıMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

ÇOKLU İRŞAD GÜZERGÂHI2 ayrı bağlamda görünüyorHer bağlantı ayrı açılır; ortak gövde, kol aidiyeti anlamına gelmez.

KAVRAM

Kavram dünyası

Bu şahsiyetle birlikte öne çıkan düşünceler

1 kayıt

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Kurduğu Basret Dergâhı ve ardından gelen nesiller

Cizre'nin hemen yakınında kurduğu Basret (İnceler) Dergâhı, sonraki kuşaklarda bölgenin ilim ve irşad merkezlerinden biri olarak sürdü.

Metni gösterMetni daralt

Cizre'nin hemen yakınında Basret (İnceler) Dergâhı'nı kurdu. Dergâh, kendisinden sonra da bölgenin dinî hayatında ayakta kaldı: Nakşibendî-Hâlidî şeyhi Muhammed Said Seyda'nın (1890-1968) babası Şeyh Ömer-i Zengânî burada postnişin olarak görev yaptı, daha sonra Cizre'ye yerleşerek evinin yakınındaki camide irşada devam etti.

Dergâhın adı bir nisbeye de dönüşmüştür: Zengânî'nin öğrencisi Şeyh Hüseyin Basretî bu yere nisbetle anılır. Kurucusundan sonraki bu zincir, dergâhın tek bir şeyhin ömrüne bağlı kalmayıp Cizre havzasında kalıcı bir merkez hâline geldiğini gösterir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

ÖNCEKİ HALKAMevlânâ Hâlid-i Bağdâdîdoğrudan halife; Cezîre hattı TALEBESİ / HALİFESİMevlânâ Hâlid-i BağdâdîHâlidiyye'nin pîri; Hâlid el-Cezerî onun halifelerindendir. Hâlidiyye'nin başlıca silsileleri sayılırken Hâlid el-Cezerî'ye bağlı olanlar ayrı bir hat olarak zikredilir.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

Cizre · TürkiyeBasret (İnceler) DergâhıHâlid el-Cezerî'nin Cizre'nin hemen yakınında kurduğu dergâh. Sonraki kuşaklarda Şeyh Ömer-i Zengânî burada postnişinlik yapmış, dergâhın adı Şeyh Hüseyin Basretî gibi isimlerin nisbesine geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Hâlid el-Cezerî : Mevlânâ Hâlid'in halifesi Hâlid el-Cezerî'ye ulaşan silsileler Suriye, Irak ve Güneydoğu Anadolu'da faaliyet gösterdi.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]TDV İslâm Ansiklopedisi: Hâlidiyye, Hâlid el-Bağdâdî ve ilgili şahıs maddeleri
[2]Kişi dosyasının kaynakları — Hâlid el-Cezerî

Ortak kaynak kataloğunu aç →