Ara
Menü

Şeyh el-Hâc Muhammed Dede Efendi

Şeyh el-Hâc Muhammed Dede Efendi, Bursa Cerrâhî çevresinde yetişen ve kaynakta “Gümüş Ayak” lakabıyla anılan derviştir; hayatına dair güvenilir kayıt şimdilik bu kısa kimlik bilgisiyle sınırlıdır.

Vefat
1738
Unvan
Gümüş Ayak lakabıyla tanınan Bursalı Cerrâhî dervişi

Bursa Cerrâhî çevresindeki yeri

Şeyh el-Hâc Muhammed Dede Efendi Bursalıdır ve “Gümüş Ayak” lakabıyla tanınır. Hüseyin Vassâf onu Cerrâhiyye'nin Bursa'daki erken hizmet ve sohbet çevresinde sıralar. “Dede” ve “el-Hâc” unvanları kaynak kaydıdır; bunlardan hareketle görev yaptığı tekke veya hac tarihi hakkında tahmin yürütülmemiştir.

Bilginin sınırı

Sefîne-i Evliyâ'daki müstakil kayıt yalnız memleketini ve lakabını verir. Doğum ve vefat tarihleri, mürşidi, mesleği, kabri, eserleri ve halifeleri açıklanmaz. Aynı adı taşıyan Bursalı ve İstanbul'daki başka Muhammed dedeler yalnız ad benzerliğiyle bu kişiyle birleştirilmemiştir.

Eski aktarım hatasının giderilmesi

Önceki sayfaya, kaynakta Gümüş Ayak'ın ardından ayrı başlıklarla anlatılan ondan fazla kişi yanlışlıkla eklenmişti. Şeyh Ali Dede, Şeyh Muhammed Çelebi, Derviş Ali Nazmî, iki Mustafa Efendi, Emîr Kāsımzâde Muhammed Emîn, Boyabatlı Mahmûd, Îyd-i Ekber Muhammed, Kāsım-ı Verdî ve Ahmed-i Gazzî'ye ait hayatlar bu kişinin biyografisi değildir. Bu kayıtlar ayrılmış; Gümüş Ayak dosyasında yalnız ona ait olan doğrulanabilir metin bırakılmıştır.

COĞRAFÎ HAFIZAZora DergahıMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

Eserleri ve metinleri

İlk 3 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Eserleri ve metinleri 1

Bursa’da Emîr Sultân Câmi’-i şerîfinin Azapkapısı civârında medfûndur. Mısrî’nin Kasîde-i Bür’e’si üzerine şerhi vardır. Kâsım-ı Eyyûbî’dir. 1044/(1634-35)’te doğmuştur.

Metni gösterMetni daralt

Bursa’da Emîr Sultân Câmi’-i şerîfinin Azapkapısı civârında medfûndur. Mısrî’nin Kasîde-i Bür’e’si üzerine şerhi vardır. Kâsım-ı Eyyûbî’dir. 1044/(1634-35)’te doğmuştur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.
TARİHÎ KAYIT

Eserleri ve metinleri 2

Mısrî’ye mürâcaatla ahz-i inâbet etti, bir sene sonra nâil-i hilâfet oldu.

Metni gösterMetni daralt

Mısrî’ye mürâcaatla ahz-i inâbet etti, bir sene sonra nâil-i hilâfet oldu. Üftâde ve şeyhinin işâret-i ma’neviyyesiyle 1114/(1702-03) senesinde Bursa’da güzel bir dergâh inşâ eyledi ki, Bursalı Belîğ Efendi şu târîhi söylemiştir: Bu hayrâtın ki bânîsi Cenâb-ı Ahmed-i Gazzî Fazîletle vücûdu âsumân-ı ilm-i mâhîdir Esâsından binâ itdi bu zîbâ tekyeyi çûn kim Anın her gûşesi erbâb-ı tevhîdin penâhıdır Tamâm itse aceb mi dest-i himmetle bu âsârı Muhakkak Şeyh Mısrî’nin ana feyz-i nigâhıdır Şerefdir çıksa ayyûka sadâsı anda tevhîdin Müselsel okunan şâm u seher zikr-i ilâhîdir Misâli gelmemişdir bu ibâdet-gâh-ı vâlânın Zuhûr itmiş var ise ol dahi sun’-ı ilâhîdir Arak-rîz oldu sanma devr ile a’zâ-yı uşşâkı Çıkan hep âteş-i tevhîd ile âb-ı günâhıdır Didi itmâmını gördükde târîhin Belîğ-i zâr Bu tekye kudsiyân-ı âsumânî cilve-gâhıdır (‫)بو تكيه قدسيان آسماني جلوه كاهيدر‬ Süleyman Efendi nâmında bir zât tarafından yazılan bir terceme-i hâlleri elime geçti, mütâlaasıyla şeref-yâb oldum.

Ahmed-i Gazzî cidden eâzım-ı ulemâ vü urefâdandır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.
TARİHÎ KAYIT

Eserleri ve metinleri 3

Bir Tefsîr’i, bir de Mîzânü’l-Akâid’i ile Ta’lîkât-ı Gazziyye’si vardır, gayr-i matbû’dur.

Metni gösterMetni daralt

Bir Tefsîr’i, bir de Mîzânü’l-Akâid’i ile Ta’lîkât-ı Gazziyye’si vardır, gayr-i matbû’dur. Âsâr-ı sâiresi de varmış, fakat gayr-i ma’lûmumdur. Kıble-nümâ-yı Ka’betü’l-Uşşâk nâm eserde mütâlaa-güzâr-ı âciz-ânem olduğuna göre, 1120/(1708) senesinde Acem seferi fütûhâtından kırk kese akça gazâ mâlı hediye gelmiş, fakat kabûl etmeyip cümlesini Câmi’-i Kebîr’in ta’mîrine sarf eylemiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.

Kavram dünyası

İlk 6 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Tarikî ve tarihî bağlantı 1

İstanbullu Şeyh Ali Nazmi Fefendi Fenn-i mûsikîde mâhir ve emsâli nâdir bir azîzdir.

Metni gösterMetni daralt

İstanbullu Şeyh Ali Nazmi Fefendi Fenn-i mûsikîde mâhir ve emsâli nâdir bir azîzdir. “Sûre-i Furkân” (‫( )سورة الفرقان‬1128) târîh-i vefâtıdır İstanbul’da Hekimoğlu Ali Paşa Câmi’-i şerîfi şadırvanı kurbunda medfûndur. Yeter ma’mûr oldun bir zamân vîrâne ol gönül Hudâ’ya âşinâ ol gayriye bî-gâne ol gönül Şeyh Mustafa Efendi Câmi’-i Kebîr ser-müezzini olup, “Kara Oğlan” denmekle meşhûrdur.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.
TARİHÎ KAYIT

Tarikî ve tarihî bağlantı 2

Selîs ifâdeye muktedir, müderrisînden bir güzîde-i zümre-i zâkirân ü fırka-i sâlikân idi.

Metni gösterMetni daralt

Selîs ifâdeye muktedir, müderrisînden bir güzîde-i zümre-i zâkirân ü fırka-i sâlikân idi. Pınarbaşı’nda Mevlevî- hâne karşısında medfûndur. Pîr’in hıdmet-i dâimesinde bulunup, bu da berber-i hâssı idi.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.
TARİHÎ KAYIT

Tarikî ve tarihî bağlantı 3

Hâlisü’l-fuâd ve ulûm-ı mütenevviadan müstefâd bir zât-ı kerîmdir.

Metni gösterMetni daralt

Hâlisü’l-fuâd ve ulûm-ı mütenevviadan müstefâd bir zât-ı kerîmdir. “Seyyid" malasıyla ma’rûf olup, müretteb Dîvân-ı İlâhî’leri vardır. 1134/(1722)’te ism-i “Hû” ile hatm-i enfâs eyleyip, Bursa’da Şeyh Hüsâmeddîn Efendi Dergâhı altındaki Mısrî Tekkesi Kabristanı’na defn olunmuştur. Târîh-i irtihâli: Şeyh Efendi bezm-i Adn'e "Hû" ile buldu vusûl (‫)شيخ افندي بزم عدنه هو ايله بولدي وصول‬ İlâhiyyâtından: Cânâna virüp cânı cânân olalım âşık Bu râh-ı hakîkatde bürhân olalım âşık Sıdkile eğer mü’min tutar kese sivâ savmın Gel îyd-i visâle kurbân olalım âşık Aşkile olup zinde dostu bulalım dilde Gel ilm-i ledünnîde Lokmân olalım âşık Şeyh Mahmûd Efendi Kastamonu’da Boyabat kasabasında pâ-nihâde-i mehd-i vücûd olup, müddet-i medîde tahsîl-i ulûm ile istikmâl-i kemâl eyledikten sonra hıdmet-i Şeyh'e dâhil ve hilâfete nâil olup, emr-i Şeyh’le neşr-i tarîk için memleketine avdet eylemişti.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.
TARİHÎ KAYIT

Tarikî ve tarihî bağlantı 4

“Seyyid" malasıyla ma’rûf olup, müretteb Dîvân-ı İlâhî’leri vardır.

Metni gösterMetni daralt

“Seyyid" malasıyla ma’rûf olup, müretteb Dîvân-ı İlâhî’leri vardır. 1134/(1722)’te ism-i “Hû” ile hatm-i enfâs eyleyip, Bursa’da Şeyh Hüsâmeddîn Efendi Dergâhı altındaki Mısrî Tekkesi Kabristanı’na defn olunmuştur. Târîh-i irtihâli: Şeyh Efendi bezm-i Adn'e "Hû" ile buldu vusûl (‫)شيخ افندي بزم عدنه هو ايله بولدي وصول‬ İlâhiyyâtından: Cânâna virüp cânı cânân olalım âşık Bu râh-ı hakîkatde bürhân olalım âşık Sıdkile eğer mü’min tutar kese sivâ savmın Gel îyd-i visâle kurbân olalım âşık Aşkile olup zinde dostu bulalım dilde Gel ilm-i ledünnîde Lokmân olalım âşık Şeyh Mahmûd Efendi Kastamonu’da Boyabat kasabasında pâ-nihâde-i mehd-i vücûd olup, müddet-i medîde tahsîl-i ulûm ile istikmâl-i kemâl eyledikten sonra hıdmet-i Şeyh'e dâhil ve hilâfete nâil olup, emr-i Şeyh’le neşr-i tarîk için memleketine avdet eylemişti.

Mısrî’nin Limni’de civâr-ı rahmet-medârındaki Mahmûd Efendi, Şeyh Mahmûd Efendi bu zât olsa gerektir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.
TARİHÎ KAYIT

Tarikî ve tarihî bağlantı 5

Îyd-i Ekber Şeyh Muhammed Efendi Ebkişehirlidir.

Metni gösterMetni daralt

Îyd-i Ekber Şeyh Muhammed Efendi Ebkişehirlidir. 1135/(1723)’te irtihâl eylemiştir. Bursa’da Emîr Sultân Câmi’-i şerîfinin Azapkapısı civârında medfûndur. Mısrî’nin Kasîde-i Bür’e’si üzerine şerhi vardır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.
TARİHÎ KAYIT

Tarikî ve tarihî bağlantı 6

Cemâziye'l-âhir 1135 (Mart-Nisan 1722) "mahzu'n-nûr" (‫ )محض النور‬târîh-i irtihâlidir.

Metni gösterMetni daralt

Cemâziye'l-âhir 1135 (Mart-Nisan 1722) "mahzu'n-nûr" (‫ )محض النور‬târîh-i irtihâlidir. 91 sene muammer olmuştur. Eyüp’te Yahyâ-zâde Tekkesi hazîresinde medfûndur. Bunun tafsîli yukarıda geçmiştir. (s.117) Şeyh Ahmed-i Gazzî Kuds-i Şerîf tevâbiinden Gazze kasabasında 1054/(1644) senesinde dünyâya gelip, henüz küçük yaşında iken ulûm-ı zâhireyi tahsîl ile, onsekiz yaşında iken muhaddis olmuş, Mısır’da Câmiü’l-Ezher’de yedi sene Şeyh Ahmed-i Beşîşî’den ulûm-ı âliye tahsîlinde bulunmuş ve orada neşr-i ulûm etmiştir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5.

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Sefîne-i Evliyâ - Cilt 5
  2. [2]Sefîne-i Evliyâ
Ortak kaynak kataloğunu aç →