Emir Buhârî Şeyhi Seyyid Fazlullah Efendi

Nakşbendî bir aile çevresi

Seyyid Fazlullah Efendi 1049/1639-40'ta doğdu. Babası Seyyid Abdullah en-Nakşbendî, dedesi de Emir Buhârî çevresinde anılan Seyyid Hâce Fazlullah idi. Bu nesep, aynı adı taşıyan diğer Fazlullah Efendilerden ayrılmasını sağlar.

İlmiye yolu

1055/1645-46'da Karaçelebizâde Mahmud Efendi'den mülâzemet aldı; Maksud Bey ve Muhasebeci Şaban Ağa medreselerinde müderrislik yaptı, ardından Sinan Ağa Medresesi'ne geçti.

Emir Buhârî Zâviyesi

Zilkade 1080/Mart-Nisan 1670'te babasının vefatı üzerine Fâtih Camii yakınındaki Emir Buhârî Zâviyesi kendisine verildi. Bunun üzerine resmî tedris yolundan bütünüyle çekilerek zâviye irşadına yöneldi.

Hekim Çelebi Zâviyesi

Cemâziyelevvel 1120/Temmuz-Ağustos 1708'de İspirî Damadı Mustafa Efendi'nin ardından Hekim Çelebi Zâviyesi de kendisine verildi. Böylece iki Nakşbendî merkezin sorumluluğu aynı kişide birleşti.

Hac yolunda vefatı

1121/1709'da hac ve Medine ziyareti için deniz yoluyla Mısır'a hareket etti. Süveyş'ten Hicaz'a giderken 20 Receb 1121/25 Eylül 1709 gecesi, Tûr Dağı civarında gemide vefat etti ve ertesi gün dağın eteğine defnedildi.

Halefleri

Emir Buhârî Zâviyesi oğlu Seyyid Abdülkebir Efendi'ye, Hekim Çelebi Zâviyesi ise Seyyid Ahmed el-Mekkî en-Nakşbendî'ye verildi. Bu iki ayrı halefiyet kaydı kurumların birbirine karıştırılmamasını gerektirir.