Ara
Menü

Abdullah ez-Zeytûnî

Abdullah ez-Zeytûnî, XV. yüzyıl Fas tasavvuf çevresinde Ahmed Zerrûk’un ilk belirgin şeyhi olarak anılan sûfîdir.

Dönem
XV. yüzyıl — Fas
Mekân
1 bağlantı
Unvan
Ahmed Zerrûk’un Fas’taki ilk tasavvuf şeyhi
Temalar
Fas, Ahmed Zerrûk, ilk tasavvuf terbiyesi

Ahmed Zerrûk’un ilk şeyhi

Abdullah ez-Zeytûnî, Ahmed Zerrûk’un Fas’taki ilk tasavvuf terbiyesinde belirleyici isimdir. Zerrûk bir süre onun çevresinde bulundu; daha sonra mizaç ve yöntem farklılıkları sebebiyle araları açıldı.

Kaynakların sınırı

Hayatının ayrıntıları Zerrûk’un biyografisi kadar açık değildir. Bu kayıt, yalnız güvenilir kaynaklarda doğrulanan şeyhlik bağını göstermek amacıyla kurulmuştur; belgesiz doğum, ölüm ve silsile ayrıntıları eklenmemiştir.

COĞRAFÎ HAFIZABuktût ZâviyesiMekân kayıtlarına git →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

Ağ ve yol

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Müridiyle arasının açılması

Sert mizacıyla tanınırdı; müridi Ahmed Zerrûk’la arası açılınca Zerrûk zâviyeden ve Fas’tan ayrılmak zorunda kaldı.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç

Sert mizaçlı bir kişi olarak tanınıyordu. Yakın çevresinde bulunan Ahmed Zerrûk’la bir süre sonra araları açıldı; Zerrûk zâviyeden ayrıldığı gibi Fas’ı da terketmek zorunda kaldı ve Tilimsân’a giderek Ebû Medyen el-Mağribî’nin kabrini ziyaret etti.

Kopuşun sebebi iki ayrı biçimde anlatılır. Bir anlatımda sebep doğrudan verilmez, şeyhin sert mizacı ve aralarının açılması zikredilir. Diğerinde ise intisap yılının sonunda şeyhi, dervişlerle birlikte çıktıkları Ebû Ya‘zâ’nın kabrini ziyaret dönüşü Zerrûk’u bir sırrı ifşa etmekle suçlamış; Zerrûk kimseye söylemediğini söylediği hâlde şeyhini inandıramayınca zâviyeden ayrılmıştır.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

Kavram dünyası

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Fas’ta Bâbü’l-Fütûh içindeki zâviyenin şeyhliği

Fas’ta Şâzelî çevresine bağlı bir zâviyenin şeyhiydi; genç Ahmed Zerrûk 870’te (1466) buraya intisap etti.

Metni gösterMetni daralt

Fas şehrinde Şâzelî meşâyihine bağlı bir zâviyenin şeyhliğini yürütüyordu. Zâviye, şehrin Bâbü’l-Fütûh mevkii içinde bulunan ve Buktût adıyla anılan yapıdır; kaynakların bir kısmı buradan yalnızca “Fas’taki Şâzelî Zâviyesi” diye söz eder.

Karaviyyîn çevresinde fıkıh ve hadis tahsilini tamamladıktan sonra tasavvufa yönelen Ahmed Zerrûk, 870’te (1466) bu zâviyede kendisine intisap etti ve bir süre burada fukarânın hizmetinde bulundu. Vefatı için 911/1505 yılı verilir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası