Şeyh Abdülhâlık el-Mısri

Züvvdrın müteveccih olduğu pencere Hz. Sünbül Sinan efendimizin türbesinin muvacehe penceresidir. Orta yerdeki kafes, İmam Zeyneliibidin efen­ dimiz kerlmelerinin medfen-i pakidir. Onun sağ carafmdııki bina, tarı­ hl ağacı muhit/aza için yapılmış bir şeydir. Onun arkasnulaki uzun bi- 1u1, tevhld-hane ve ittislılindeki, cdmi' -i şerifdir. Demir kafes derununda İmam Zeynelabidin hazretlerinin iki kerimesi medfün ol­ duğu merviyyattandır. Bunlar Emevilerin zulm ü udvanından dolayı terk-i dar u diyar etmek üzere karar vermişler. İstanbul fethine gelen ashab-ı kiram beraberinde bulu­ nup ve orduya arz-ı hıdmet yüzünden müsab olup, bu makamda ihtiyar-ı ikamet eyle­ mişler imiş. O zaman Rum tekfGru, guya bu iki sultanı iki oğluna almak isteyip, ce­ vab-ı muvafakat vermeleri için kırk gün mühlet vermiş. Onlar bu işe, bi't-tab' rıza-dar olmayıp bu müddet zarfında haya.t-ı müsteardan tecerrüd etmek üzere, dergah-ı ilahi­ den tazarru' da bulunmuşlar ve nezd-i ilahide karin-i kabul olup, rGh-ı pür-fütuh-ı ali­ leri alem-i ılliyyine pervaz eylemekle, beraberlerinde bulunan ve ashabdan Hz.

Ca­ bir'in harem-i muhteremleri olan muhaddere-i ismet tarafından her ikisi gasl 0luna­ rak, bu kafesin olduğu mahalle defn olunmuşlardır. İmam Suyuti'nin bu babda riva­ yeti var imiş. İstanbul'un fethine kadar gayr-i ma'lum bir halde kalmışlar. Cemal-i Halveti veya Sünbül Sinan hazeratı zamanında keşfen meydana çıkarılmışlardır. Ala­ rivayetin Hz. Sünbül, irtihalinde bu iki gevher-i ismetin ayak ucuna defnini vasıyyet buyurmuşladır. Kocamustafapaşa Sünbüli Hankahı 353 /236/ Kütüb-i tevarihde buna dair izahat yoktur. Rivayet ettiğim keyfiyyet ağız­ dan ağıza intikal etmiş bir şeydir. Görünen şekildeki türbeyi Sultan Mahmud Ha.n-ı san! bina eylemiş ve devr-i Abdülhamid Han-ı sanlde tezhlb olunmuştur. Kafesin et­ rafında şu beyitler enzar-ı kariine müsadif olur: Kafes ya hU telı"ıdir samna etriifında bu cayın MUşebbek iişiyii1M tUtiyan-ı bag-ı cennetdir Viren feyz ü şeref bu gül-sitiin-ı cennet-asaya İki gül-gonca-i pakize gül-ziir-ı siyiıdetdir Şehid-i Kerbe/a Sultan Hüseyıı'in duhteranından 173 İki sultan medftln olduğu bunda rivayetdir Bu ciiya ihtiramı Gazi Han MahmUd-ı Adli'nin Delil-i yümn ü tevfikı saiıdetdir kerametdir Bu ca-yı paki tezYİn itmeden ol kutb-ı devranın Muradı hanedan-ı Mefhar-ı kevneyne hürmetdir O hakan-ı keramet-şan u iirif şah-ı agahın Bu hıdmetde muvaffak olduğu bi-rayb u minııetdir Ola sad-sal ma'milr u muammer taht-ı illide VücUd-ı !azımü'l-mevcUdu Mev/a'ya emanetdir Bu kafesin dört köşesinde birer çeşme vardır.

Şu hakikat, ihmalin kurbanı olmuş, bizlere mechGl kal­ mıştır. Öy le bir asitanede hizmet-kar ve oraya nisbetle pür-iftihar olan bir zatın, ora­ daki esrar-ı hakayıktan haber-dar olamayarak birtakım efsanelere kendini peyrev et­ mesine de hayret edilmek icab eder. Hankahın olduğu mahal hakkında ma'lumat: Kocamustafapaşa Cami' -i şerifi sema'hanesinin olduğu mahal Hıristiyanlarca vaktiyle bir mevki'-i mukaddes imiş. "Ayos Andreas" namı verilir imiş. Bidayeten bu­ rası camie tahvil edilmiş ise de Koca Mustafa Paşa merhum bunu yıktırıp, yerine ha- 356 Sefine-i Evliyıl len mevcfid binayı yaptırmıştır. O zaman Şeyhü'l-lslam bulunan Efdal-zade /239/ Hamideddin Efendi şu manzfime-i tarihiyyeyi söylemiştir: I I ı..,-> l...ı o ty ı ._,Jl:.l.1 Jj ...u ı } İ... 1>.- ı.i'! ..1i JJ 'l \...Jb:. }:ll 4J ;b:- 1 ..1i J 1 76 p i ._,- i 895/( 1 490) Aradan bir zaman geçtikte Ekmekçi-zade Ahmed Paşa tarafından sema'hiinenin sağ tarafına cami'-i şerif kadar bir mahal ilave ve bina inşa olunmuştur ki, 1000/ ( 1 592) tarihine müsadifdir. ldris-i Bitlisi de şu tarihi söylemiştir: 45';Y Wı •.ı.. ı+:,;t.,.. ..:.-.. i ı.) lkL j")U; ...:..:;J ı+:,; .ki .J"'..l.11 İ; t..

J" Joliİ -4y. l+:,i b J l+ı ._;. \j JS' 1 76. M uzaffer ve yüce sultan Bılyezid devrinde, onun kölesi olan ve birçok menılkıbı bulunan, mütta· ki ve hayır sılhibi Mustafa, her türlü riyıldan uzak, sırf Allah rızılsı için bir cimi yaptırdı. Bu cılminin yapımı için şu tılrihi söyledi: Benim mescidim takvıl üzere yapılmıştır. {H) Kocamustafapaşa Sünbüli Hlinkahı 357 \i...l.p o _;.j J l.Al:ı ..u 4,.;l... I .Jf-"j ı..>- ).J" tL,.. ..._Ail.A 177 4-:i yl.f J-.=r Ji y) Bu ebniye-i mübareke teferruatı zaman zaman müşrif-i harab oldukca salatin-i Osmaniyye ta'mir ve ihyasına hasr-ı gayretten geri durmamışlardır. Sultan Mahmud ve Sultan Abdülmecid zamanlarında mükemmelen ta'mir olun­ duğu gibi, 1 309/( 1 89 1 -92) hareket-i arzında ziyade rahne-dar olduğundan, Sultan Abdülhamid Han-ı sani tarafından mücedded denilecek derecede ihyasına sarf-ı nak­ dine-i himmet olunmuştur. Hankahın cidarındaki iki manzume-i tarihiyye şöyledir: Şehin-şiih-ı muazzam Hazret-i Sultan Mahmfu.l Han Keramet-pişe hayr endışe kutb-ı devlet-i dünya Hilafet uıhuna Ziver hakikat milkine server TaTikat. sırrına mazhar cihiina siiye-i Mevla Tekaya vü zevaya sayesinde olmada ma'mur İıwyatı kulub-ı ehl-i zikri kılınada ihya /240/Biri bu hanklih-ı Mustafa Paşa ki çokdandır Harab idi yapıldı himmetiyle oldu pek a'la Tar'ik-ı Sünbüli'dir şiih-rah-ı gülşen-i tevhld Harlm-i sırr-ı pilk-i Hazret-i Sünbül budur amma 1 77. "Bu mübarek mekanın binaları ne güzel tesis olunmuştur.

Burası sultanın gölgesinde döşenmiştir ki, asır, onun bir benzerini asla görmemiştir. Bayeıid, burada herkese merhametini göstermiştir. Burayı sultanın veziri doğruluk üzere bina etmiştir. Bu Mustafa'nın ahlakı Hz. Peygamber'e benzer, onun bu derecesine ulaşacak kimse yoktur. Bu binanın tarihi için hatiften bir ses geldi: Ya Rab! Bunu yaptıranın sevabını kendine ulaştır." (H)