Ara
Menü

Tasavvuf haritası

Harita, Directus’taki mekân koleksiyonundan otomatik beslenir. Yapı koordinatları ve şehir düzeyindeki tarihî kayıtlar birbirinden ayrılır; konumu bulunmayan kayıtlar araştırma dizininde kalır.

Aynı süzgeçle Zaman Nehri →
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3550 nokta · 3548 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.
3679toplam tarihî kayıt
3551haritada görünür
128konumu araştırılıyor
633şehir / bölge
Ayrıntılı mekân dizini →
METİN ALTERNATİFİ · SÜZÜLMÜŞ DİZİN577–624 / 3679

Haritadaki kayıtların klavyeyle erişilebilir metin karşılığı. Her sayfada en fazla 48 mekân gösterilir.

Kahire · MısırKahire (Gülşeniyye merkezi)Tarikatın pîri İbrâhim Gülşenî'nin âsitânesinin bulunduğu şehir; kendisini “Gülşen-i Sânî” diye niteleyen Şuayb Efendi'nin bağlı olduğu asıl merkez. İlişkili kişi dosyası Şuayb Şerefeddin Efendi : Şuayb Şerefeddin Efendi (1842–1911), Hasan Sezâî’nin soyundan gelen; Gülşeniyye’nin Sezâiyye ve Hâletiyye kollarını şahsında birleştiren Edirneli şeyh, şair ve müelliftir.KOORDİNATLIKahire · MısırKahire (Şeyhûniyye)1122/1710'daki ikinci hac yolculuğunda Şeyhûniyye Medresesi bitişiğindeki Kādirî Dergâhı'na yerleşip iki aydan fazla kaldığı yer; aralarında Ezher müderrislerinin bulunduğu bazı kişilere icâzetnâme vermiştir. Konum yaklaşıktır.KOORDİNATLIKahire · MısırKahire Gülşenî Dergâhıİbrâhim Gülşenî'den sonra Ahmed Hayâlî'nin postnişin olduğu Kahire'deki Gülşenî dergâhı. Muhyî-i Gülşenî burada Hayâlî'ye intisap etmiş, Rumeli'den gelen Vâlihî de aynı yerde ona bağlanmış; Muhyî sonraki yıllarda dergâhta türbedarlık yapmıştır.KOORDİNATLIKahire · MısırKahire Gülşenî Âsitânesi1028 (1619) hac dönüşü uğradığı, şeyhi Hasan Efendizâde İbrâhim Efendi'ye intisap edip hilâfet aldığı Gülşenî merkezi. Buradan Gülşenîler'in irşadına memur olarak İstanbul'a dönmüştür. İlişkili kişi dosyası Cemâleddîn Mahmud Hulvî : Cemâleddîn Mahmud Hulvî (982/1574–1064/1654), Sünbülî terbiyesi görüp Şemsî çevrede sülûkünü ikmal eden, Kahire Gülşenî Âsitânesi’nden hilâfet alan; Şehremini’nde tekke kuran, Mesnevî okutan ve Halvetî tabakatının temel kaynaklarından Lemezât’ı kaleme alan mutasavvıf, şair ve vâizdir.KOORDİNATLIKahire · MısırKahire MevlevîhânesiTarihî işlev Kahire'deki Mevlevî merkez, Sultan Dîvânî'nin Mısır seyahatleriyle ilişkilendirilen hafıza üzerinde Osmanlı döneminde kurumsallaştı. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür. Harita notu Kesin tarihî parsel ve yapı izi ayrıca doğrulanmadan yaklaşık koordinat üretilmemiştir.KOORDİNATLIKahire · MısırKahire ve Câmiu'l-EzherHocasının Mısır'daki bir zâviyede çektiği riyâzetleri anlatması üzerine gönlüne düşen arzuyla, yine hocasının izniyle gittiği şehir. Yolda İskenderiye'ye uğrayıp kabirleri ziyaret etti; Kahire'de Câmiu'l-Ezher'de birçok âlim ve velînin sohbetinde bulundu, hocasının tembihi gereği dünya ehlinden uzak durdu. Dönüş yolunda parasız kaldığı Dimyat'ta kendisine kese verilmesi menkıbesi ve Konya'ya uğrayışı bu seyahatin diğer durakları olarak kaydedilir.KOORDİNATLIKahire · MısırKahire ve Ezher — Ahmed Zerrûk’un ilim ve irşad çevresiMağrib ile Maşrık arasındaki merkez Zerrûk hac yolculukları sırasında Kahire’de ikamet etti, Ezher derslerine katıldı, Sehâvî’den hadis ve fıkıh okudu; Ahmed b. Ukbe el-Hadramî ile burada tanıştı. Daha sonra Ezher’de Mâlikî imamlığı ve ders faaliyeti yürüttü.KOORDİNATLIKahire · MısırKahire — İbn Gānim’in ilim ve hayat çevresiİbn Gānim’in doğduğu, tahsil gördüğü, imamlık ve müderrislik yaptığı, vefat ettiği temel şehir çevresidir. Nokta belirli bir medrese veya mezarın kesin koordinatı değil Kahire merkezidir. Biyografideki yeri Nûrüddîn Ali b. Muhammed İbn Gānim el-Makdisî (1514–1596), Kahire’de yetişen büyük Hanefî fakihlerinden; kıraat, tecvid, hadis, tefsir, kelâm ve Arap dili alanlarında eser veren müderristir. Son yıllarında Kerîmüddin el-Halvetî vasıtasıyla Halvetiyye’ye intisap etmiştir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Kahire — İbn Gānim’in ilim ve hayat çevresi” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLIKahire · MısırKahire — Şeyhûniyye / Kādirî Dergâhı1122/1710 hac yolculuğunda iki aydan fazla kaldığı yer; Ezher müderrislerine icâzet verdi. İlişkili kişi dosyası İsmâil Hakkı Bursevî : İsmâil Hakkı Bursevî (1063/1653–1137/1725), Atpazarî Osman Fazlı'nın yanında yetişen; Bursa, Üsküp, Şam, Tekirdağ ve Üsküdar arasında vaaz, irşad ve telif faaliyeti yürüten Celvetî şeyhi ve müfessirdir.KOORDİNATLIKahire · MısırKarâfe (kabri, Ârız Mescidi yanı)Mukattam dağının eteğindeki mezarlık; 23 Ocak 1235'te vefat edip Ârız diye bilinen mescidin yanında toprağa verildi. Ölüm yıl dönümünde ve cuma günleri ziyaret edilip şiirleri ilâhî şeklinde okunması gelenek olmuştur.KOORDİNATLIKahire · MısırKarâfe Mezarlığı13 Cemâziyelevvel 709'da (19 Ekim 1309) Medrese-i Mansûriyye'de vefat ettikten sonra defnedildiği mezarlık; kabri bugün de ziyaret edilmektedir. İlişkili kişi dosyası İbn Atâullah el-İskenderî : Tâcüddîn İbn Atâullah el-İskenderî (ö. 1309), Mâlikî fakihi, vaiz ve Şâzelî şeyhi; amel, ihlâs, tevekkül, fakr ve mârifet öğretisini el-Hikem başta olmak üzere eserleriyle kalıcılaştırdı.KOORDİNATLIKahire · MısırKarâfe Mezarlığı27 Rebîülevvel 1181 (23 Ağustos 1767) tarihinde Kahire'de vefat eden Hifnî'nin defnedildiği mezarlık. İlişkili kişi dosyası Muhammed el-Hifnî : Muhammed el-Hifnî (1690-1767), Ezher’de yetişen ve 1758’de Ezher şeyhliğine getirilen; Kutbüddin Mustafa el-Bekrî’den aldığı Halvetî-Şâbânî terbiyeyi Mısır’ın ilim, irşad ve siyaset çevrelerine taşıyan Hifniyye pîridir.KOORDİNATLIKahire · MısırKaygusuz Abdal Bektaşî TekkesiMısır Kasrülayn'da bulunan Bektaşî tekkesi. Hâşim Baba, Celvetî terbiyesiyle yetiştikten sonra Bektaşîliğe meyledip bu tekkenin şeyhi Hasan Baba'ya (ö. 1170/1756) intisap etmiştir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Mustafa Hâşim Efendi (Hâşim Baba) : Bu kayıt Bandırmalızâde Mustafa Hâşim Baba ana dosyasıyla birleştirildi.KOORDİNATLIKahire · MısırKaygusuz Abdal Bektaşî Tekkesi (Kasrülayn)Celvetî âdâb ve erkânını öğrenerek büyüdükten sonra Bektaşîliğe meyledip Mısır Kasrülayn'daki bu tekkenin şeyhi Hasan Baba'ya (ö. 1170/1756) intisap etti, ondan el aldı. Hasan Baba'nın kabrinin Bandırmalızâde Tekkesi'nin avlusunda bulunmasına bakılırsa bu yakınlığın ileri derecede olduğu anlaşılır.KOORDİNATLIKahire · MısırKaygusuz Abdal Tekkesi (Kasrülayn)Mısır'da bulunduğu sırada şeyhi Hasan Baba'dan Bektaşîlik el aldığı Kahire'deki meşhur tekke. İlişkili kişi dosyası Şeyh Mustafa Hâşim Efendi (Hâşim Baba) : Bu kayıt Bandırmalızâde Mustafa Hâşim Baba ana dosyasıyla birleştirildi.KOORDİNATLIKahire · MısırMedrese-i MansûriyyeVefat ettiği medrese. Konumu Beyne'l-Kasreyn bölgesindeki Mansûr Kalavun külliyesine göre yaklaşık verilmiştir. İlişkili kişi dosyası İbn Atâullah el-İskenderî : Tâcüddîn İbn Atâullah el-İskenderî (ö. 1309), Mâlikî fakihi, vaiz ve Şâzelî şeyhi; amel, ihlâs, tevekkül, fakr ve mârifet öğretisini el-Hikem başta olmak üzere eserleriyle kalıcılaştırdı.KOORDİNATLIKahire · MısırMescidü AltıparmakAltıparmak Mehmed Efendi’nin yaptırdığı ve avlusuna defnedildiği mescid; kesin parsel koordinatı ayrıca doğrulanmalıdır. Yapıyla ilişkili kişi Altıparmak Mehmed Efendi (ö. 1033/1623-24), Üsküp’te yetişip Şeyh Câfer vasıtasıyla Bayramiyye’ye intisap eden; Fâtih Camii’nde ders ve vaaz veren, Kahire’de zikir halkaları kuran âlim, mutasavvıf ve velûd mütercimdir. Kayıt, Altıparmak Mehmed Efendi’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.KOORDİNATLIKahire · MısırMukattam Dağı ve Karâfe'deki kabriGenç yaşta tasavvufa yönelen İbnü'l-Fârız, babasından izin alarak Müsta‘zafîn vadisindeki Mukattam dağında harap hâldeki bir mescidde ibadet ve tefekküre çekildi. 2 Cemâziyelevvel 632'de (23 Ocak 1235) vefat edince aynı dağın eteğindeki Karâfe'de, Ârız diye bilinen mescidin yanında toprağa verildi. Ölüm yıl dönümünde ve cuma günleri kabrinin ziyaret edilip şiirlerinin ilâhi şeklinde okunması gelenek hâline gelmiştir.KOORDİNATLIKahire · MısırMukattam dağıMüsta'zafîn vadisindeki harap bir mescidde ibadet ve tefekküre çekildiği dağ; münzevi hayatının ilk mekânı. İlişkili kişi dosyası İbnü’l-Fârız : İbnü’l-Fârız (1181–1235), ilâhî aşkı ve seyrüsülûk tecrübesini Arap şiirinin en güçlü örnekleri arasında yer alan el-Kasîdetü’t-tâiyye ve el-Hamriyye ile anlatan Mısırlı sûfî şairdir.KOORDİNATLIKahire · MısırMukattam dağıRivayete göre vasiyeti üzerine eteğindeki mağaralar bölgesine defnedildi; “el-Megārevî” lakabının kaynağı. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.KOORDİNATLIKahire · MısırMısırÜç yıllık seyrüsülûkün ardından hilâfet alıp irşad göreviyle gönderildiği yer. Konum ülke merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sünbül Sinân Efendi : Sünbül Sinân Efendi (856/1452–936/1529), Cemâl-i Halvetî'nin halifesi; Koca Mustafa Paşa Âsitânesi'nin şeyhi ve Halvetiyye'nin İstanbul'da teşekkül eden Sünbüliyye kolunun pîridir. Vaazları, devrân müdafaası, risâleleri ve Merkez Efendi başta olmak üzere yetiştirdiği halifelerle XVI. yüzyıl Osmanlı tasavvuf hayatının kurucu şahsiyetlerindendir.KOORDİNATLIKahire · MısırRavza, Müştehâ CamiiNil'in taştığı mevsimde akşamları gidip coşkun suları seyrettiği, akışın âhengine kapılıp vecde geldiği cami. İlişkili kişi dosyası İbnü’l-Fârız : İbnü’l-Fârız (1181–1235), ilâhî aşkı ve seyrüsülûk tecrübesini Arap şiirinin en güçlü örnekleri arasında yer alan el-Kasîdetü’t-tâiyye ve el-Hamriyye ile anlatan Mısırlı sûfî şairdir.KOORDİNATLIKahire · MısırSükeyne bint Hüseyin Kabri civarıİbn Nüceym 8 Receb 970'te (3 Mart 1563) Kahire'de vefat edince Sükeyne bint Hüseyin b. Ali'nin kabri yakınına defnedildi. Defin yerinin bugünkü kesin noktası tesbit edilmediğinden koordinat verilmemiştir.KOORDİNATLIKahire · MısırŞeyhûniyye Külliyesi — Kādirî Tekkesi1050/1640'ta Ezher'de tahsile başladığında burada kaldı ve tekkenin şeyhine intisap etti; üç yıl sonra Abdülkādir-i Geylânî'yi rüyada gördükten sonra ayrıldı. İlişkili kişi dosyası Niyâzî-i Mısrî : Niyâzî-i Mısrî, XVII. yüzyıl Halvetî şiirinin en güçlü temsilcilerinden; sürgünler, vaazlar, irşad halkaları ve Türkçe Dîvân-ı İlâhiyyât'ıyla etkili olmuş sûfîdir.KOORDİNATLIKahire, Bâbüzüveyle · MısırMüeyyediyye Camii ve Gülşenî DergâhıKahire'de bir hücresinde erbaîn çıkarıp yerleştiği cami. Yavuz Sultan Selim'in bağışladığı yan arazi üzerine kurulan dergâh Gülşeniyye'nin merkezi oldu; 1534'te burada vefat etti. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yetişen; Diyarbakır ve Kahire'deki irşadıyla Gülşeniyye'yi kurumsallaştıran sûfî.KOORDİNATLIKınâ · MısırAbdürrahîm el-Kınâî Camii ve TürbesiTarihî işlev Medyenî nispetin Yukarı Mısır'daki erken ziyaret ve irşad merkezi. Kişinin hayatındaki mekânla daha sonraki mimari inşa, ziyaret ve kurumsal dönemler ayrı okunur. Yapıyla ilişkili kişi Abdürrahîm el-Kınâî (1127–1196), Mağrib’de yetişip Ebû Medyen çevresinden aldığı irşadı Kınâ’ya taşıyan; Mâlikî ilmi, helâl kazanç, hizmet ve sohbeti birleştirerek Yukarı Mısır’da kalıcı bir tesir oluşturan âlim ve mürşiddir. Yapının adı ve biyografik kayıt aynı kişide birleşir.KOORDİNATLIKızıldeniz kıyısı · MısırHumeyserâ (Ayzâb)Şevval 656'da (Ekim 1258) hac yolunda vefat ettiği mevki; son gecesinde Hizbü'l-bahr'i tavsiye edip Ebü'l-Abbas el-Mürsî'yi halife tayin etmiştir. Konum Ayzâb bölgesine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.KOORDİNATLILuksor · MısırEbü'l-Haccâc el-Uksurî Camii ve TürbesiTarihî işlev Haccâciyye pîrinin tarihî Luksor dokusu içindeki cami ve ziyaret merkezi. Kişinin hayatındaki mekânla daha sonraki mimari inşa, ziyaret ve kurumsal dönemler ayrı okunur. Yapıyla ilişkili kişi Ebü’l-Haccâc Yûsuf b. Abdürrahîm el-Uksurî (ö. 642/1244), Ebû Medyen çevresinden gelen irşad mirasını Yukarı Mısır’ın Uksur şehrinde taşıyan ve Haccâciyye koluna adını veren sûfîdir; türbe-camisi Luksor Tapınağı içindeki çok katmanlı şehir hafızasının merkezidir. Kayıt, Ebü’l-Haccâc Yûsuf el-Uksurî’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.KOORDİNATLIMansûre · MısırMansûre647/1249'da IX. Louis'nin Haçlı ordusuna karşı yapılan ve kralın esir alınmasıyla biten savaşın merkezi; gözlerini kaybetmiş olmasına rağmen bu savaşa katılmıştır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.KOORDİNATLIMarkus · MısırMarkusAşağı Mısır'da, 633'te (1235) doğduğu yerleşim. Doğumu için 644 (1246) veya 653 (1255) rivayetleri de vardır. İlişkili kişi dosyası Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī : Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī (633-676/1235-1277), Kur’an ve Şâfiî fıkhı tahsilinden sonra Rifâiyye, Sühreverdiyye, Şâzeliyye ve Ebû Medyen irşad çevrelerinden nasip alan; Desûk’ta uzun halvet ve irşad hayatı yaşayan, kardeşi Şeyh Mûsâ vasıtasıyla Desûkıyye-Burhâniyye adıyla teşekkül eden yolun pîridir.KOORDİNATLIMısır · MısırKaygusuz Abdal Mısır Tekkesi/MakamıTarihî ve geleneksel işlev Kaygusuz Abdal'ın Mısır seyahati ve irşad hafızasına bağlanan Kahire merkezi; kesin mezar ve kuruluş ayrıntıları ihtiyatla gösterilir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı dönemler tek başlangıç hikâyesine indirgenmez.KONUM BEKLİYORSellûm · MısırSellûm — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Mısır cephesiMısır harekâtı Senûsî kuvvetleri Kasım 1915'te Sellûm'u aldı; İngiliz kuvvetleri 24 Mart 1916'da bölgeyi geri aldı. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî Mücadele'yi destekleyen âlim ve teşkilâtçıdır. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Sellûm — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Mısır cephesi” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLITanta · MısırAhmed el-Bedevî Camii ve ÂsitânesiTürbeden külliyeye Ahmed el-Bedevî 675/1276’da İbn Şuhayt’ın evi diye anılan yerde vefat etti ve buraya defnedildi. Abdül‘âl b. Fakih kabrin yanında ilk halvethaneyi kurdu; yapı zamanla Ahmediyye zâviyesine dönüştü. Memlük ve Osmanlı himayesi Kayıtbay 901/1495-96’da makamı yeniletti, kubbeyi yükseltti ve zâviyeyi genişletti. Sonraki asırlarda cami, türbe, eğitim, ikram ve vakıf hizmetlerini bir araya getiren büyük bir külliye oluştu. Tantâ’nın şehir hafızası Külliye Bedeviyye’nin merkez âsitânesi ve yıllık mevlidin odağıdır. Tantâ’nın dinî, toplumsal ve iktisadî gelişiminde belirleyici bir yer taşır.KOORDİNATLITanta · MısırAhmediyye Medresesiİlmî merkez Ahmed el-Bedevî makamı çevresinde gelişen eğitim yapıları, zâviye hizmetini kıraat, fıkıh ve dinî ilimler tahsiliyle birleştirdi. XVIII. yüzyılda Ahmedî camii çevresindeki tedris faaliyeti Ezher’e benzetilen bir ilmî merkez niteliği kazandı. Modern kurumlaşma 1332/1914 dolaylarında camiye bağlı büyük bir ilmî enstitünün kurulması, tarihî medrese işlevinin yeni bir kurumsal biçimde sürdürülmesini sağladı.KOORDİNATLITanta · MısırSeyyid Ahmed el-Bedevî Camii ve Türbesi634'te (1236-37) yerleşip kırk yıl kaldığı ve 12 Rebîülevvel 675'te (24 Ağustos 1276) vefat ettiği yer. Türbe ve makamı Sultan Kayıtbay tarafından tamir ettirilip genişletilmiş, aynı devirde adına Ahmediyye Medresesi kurulmuştur. Yılda üç defa mevlid okunur.KOORDİNATLIİskenderiye · MısırAttârîn Camii (el-Câmiu'l-garbî)642/1244 yazında geldiği İskenderiye'de ders vermek ve tasavvuf meclisleri kurmak için seçtiği cami. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.KOORDİNATLIİskenderiye · MısırMürsî CamiiAdını taşıyan ve İskenderiye'de bulunan cami. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Abbâs Şihâbüddin Ahmed el-Mürsî : Ebü’l-Abbas el-Mürsî (616-685/1219-1287), Mürsiye’den Tunus’a ve İskenderiye’ye uzanan hayatında Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’nin halefi olan; İbn Atâullah, Bûsîrî ve Yâkūt el-Arşî’yi yetiştiren Şâzelî şeyhidir.KOORDİNATLIİskenderiye · MısırİskenderiyeHüseyin Vâiz'e intisabından sonra resmî görevle, hanımı ve çocuklarıyla birlikte deniz yoluyla gittiği şehir. Yolculukta hanımının hastalanması ve fırtına anlatısı buraya bağlanır. Yeni bir mürşid arayışına da İskenderiye'den Anadolu'ya kalkan bir gemiye binerek başlamıştır; hac dönüşünde de Kasîr, Kana ve Saîd yoluyla yine buraya uğramıştır.KOORDİNATLIİskenderiye · MısırİskenderiyeYakınlarıyla birlikte zincire vurularak gemiye bindirildiği rivayet edilen liman. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya yönelişi öne çıkaran Osmanlı sûfîsidir.KOORDİNATLIİskenderiye · Mısırİskenderiyeel-Melikü'l-Kâmil'in maiyetiyle ziyarete geldiğini duyunca caminin öbür kapısından çıkıp gittiği ve bir süre kaldığı şehir. İlişkili kişi dosyası İbnü’l-Fârız : İbnü’l-Fârız (1181–1235), ilâhî aşkı ve seyrüsülûk tecrübesini Arap şiirinin en güçlü örnekleri arasında yer alan el-Kasîdetü’t-tâiyye ve el-Hamriyye ile anlatan Mısırlı sûfî şairdir.KOORDİNATLIİskenderiye · MısırİskenderiyeDoğduğu şehir. Ailesi, Mısır'ın fethinden sonra buraya yerleşen Benî Cüzâm kabilesindendir; dedesi Abdülkerîm burada tanınmış bir Mâlikî fakihiydi. 694'te (1295) buradaki müridlerine Kahire'den vasiyetnâme göndermiştir.KOORDİNATLIİskenderiye · MısırİskenderiyeEslem b. Yezîd el-Cühenî'yi ziyaret edip sohbetinde bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim b. Edhem : İbrâhim b. Edhem (ö. 161/778 [?]), Belh’ten ayrılarak Şam ve Hicaz çevresinde zühd, helâl kazanç ve halka hizmet esaslı bir hayat süren ilk dönem sûfîlerindendir.KOORDİNATLIİskenderiye · MısırİskenderiyeEbû Tâhir es-Silefî'den hadis okuduğu şehir; rüyasında Hz. Peygamber'in kendisine “Ebü'l-Cennâb” künyesini verdiğini burada gördü. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını veren sûfîdir.KOORDİNATLISellûm · Mısır sınırıSellûm–Cağbûb dikenli tel hattıGraziani'nin, Mısır'dan gelen yardımı kesmek için deniz kıyısından Cağbûb'a kadar çektirdiği yaklaşık 270 kilometrelik tel engelin kuzey ucu. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.KOORDİNATLIAgadez · NijerAgâdesEn çok etkisinde kaldığı ıslahatçı âlim Cibrîl b. Ömer'in yanında bir yıl kaldığı ve onun aracılığıyla tasavvufa intisap ettiği şehir; Halvetiyye, Kādiriyye ve Şâzeliyye icâzetlerini ondan almıştır. İlişkili kişi dosyası Osman b. Fûdî : Osman b. Fûdî (1754–1817), Batı Afrika’da eğitim ve ıslah hareketi yürüten Kādirî âlim ve sûfî; Sokoto Halifeliği’nin kurucusudur.KOORDİNATLIGalmi · NijerMaratta (Galmi yakını)29 Safer 1168'de (15 Aralık 1754) doğduğu, Hevsâ'nın kuzeyindeki Galmi şehri yakınlarındaki köy. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Osman b. Fûdî : Osman b. Fûdî (1754–1817), Batı Afrika’da eğitim ve ıslah hareketi yürüten Kādirî âlim ve sûfî; Sokoto Halifeliği’nin kurucusudur.KOORDİNATLIAlkalawa · NijeryaAlkalawaGobir'in başşehri; 1804'teki ilk saldırı başarısız olmuş, 1806'da tekrar başlatılan saldırılar 1808'de şehrin alınmasıyla sonuçlanmış ve bu, cihad hareketinde dönüm noktası olmuştur. Konum yaklaşıktır.KOORDİNATLIAlkalawa · NijeryaAlkalawaGobir'in başşehri; kuşatan ordunun başkumandanı olarak 1808'de ele geçirmiş ve “Gobir fâtihi” unvanını kazanmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Bello : Muhammed Bello (1781–1837), Osman b. Fûdî’nin oğlu; Sokoto Halifeliği’ni 1817–1837 arasında yöneten, eğitim ve kurum ağını geliştiren ve 162 eseri tesbit edilen Kādirî âlim-devlet adamıdır.KOORDİNATLI