Ne arıyorsunuz?

akıl, -klı

İnsana özgü olan düşünme ve anlama yetisi, us, zihin. 2. Anlama, fehim, idrak, zekâ, hafıza. 3. Düşünce, tefekkür, mülâhaza, fikir. 4. İslâm inancına göre bu terim, insanı insan yapan İlâhî emirleri kavrama ve yerine getirme yolunda yükümlülüğü olan bir İnsanî vasfı ifade etmektedir. Nitekim Kur’ân-ı Kerîm’de aklın bu vasıflan pek çok ayette zikredilmiştir. Pek çok âlim ve mutasavvıf ehli akh kalbin özünde nitelemiştir. 5 tas. Tasavvuf ehli akıl ile aşkı zıt değerler olarak benimsemiş; akim olduğu yerde aşkın olamayacağmı ifade etmişlerdir, bk. eşref-i mahlûkât § tam. akl-i bâlig a. QJL Jk) Ergin olma durumu. akl-i beşer a. (^ Jk) İnsan aklı. akl-i cüz' a. (.> Jk) İnsan aklı; eşanlamlısı, “akl-ı ma'âş” akl-ı dûr-bîn a. (jy^J JM k Uzağı görebilen, geleceği se: zebilen akıl. ü akl-ı evvel a. (Jjl Jk) 1. Yaradılışla ilgili olan akıl ve zekâ. 2. (eski felsefede) Allah, e Cenâb-ı Hak (Eskilere göre, Cenâb-ı Hak akl-ı evvel değil, akl-ı evvel olan Cenâb-ı Hak’tan sâdır olur.). akl-i fa'âl a. (Jlü Jk) (hare ketli akıl) 1. Cebrail. 2. tas. Akim “akl-ı ewel”den başla, yarak onuncu sıraya kadar devam eden dizilişte, onuncu n sırayı ifade eden terim. e akl-i ferzâne a. (<ilj> Jk) Bilgili, ârif kimse. e ı akl-i hayvânî a. (^Ija. Jk) k (hayvansal akıl) İçgüdü. k akl-i insânî a. (^Ui Jk) İnh sana özgü akıl. 5. t akl-i küll a. (J$Jk) (tam, ek siksiz akıl) 1. tas. Cebrail. 2. - tas. Hz. Muhammed veya - “hakîkat-i Muhammediyye” (bk. bu madde). 3. tas. Dünyanm çevresini saran gökle ) rin yaratıcı gücü, yani “dokuz felek” (bk. bu madde) in n tamamınm oluşmasmı ve bunların hepsinin yaratılmasmdaki Allah’ın yaratıcı kudn retini ifade eden güç, Allah’ın ı aktif tecellîsi; eşanlamlısı “nefs-i küll” (bk. bu madde). akl-ı ma'âş a. (jilu JM bk. akl-i cüz' akl-i nefsânî a. (^Lü Jk) İnsanoğhnda kendini koruma içgüdüsü, bencillik. akl-i selim a. (^ Jit) Verilen kararlarda ve hükümlerde iyi ile kötüyü, yararh ile zararlıyı ayırt etmeye yarayan insana özgü yeti, sağduyu, fıtrat. Anlama, fehim, idrak, zekâ, hafıza. 3. Düşünce, tefekkür, mülâhaza, fikir. 4. İslâm inancına göre bu terim, insanı insan yapan İlâhî emirleri kavrama ve yerine getirme yolunda yükümlülüğü olan bir İnsanî vasfı ifade etmektedir. Nitekim Kur’ân-ı Kerîm’de aklın bu vasıflan pek çok ayette zikredilmiştir. Pek çok âlim ve mutasavvıf ehli akh kalbin özünde nitelemiştir. 5 tas. Tasavvuf ehli akıl ile aşkı zıt değerler olarak benimsemiş; akim olduğu yerde aşkın olamayacağmı ifade etmişlerdir, bk. eşref-i mahlûkât § tam. akl-i bâlig a. QJL Jk) Ergin olma durumu. akl-i beşer a. (^ Jk) İnsan aklı. akl-i cüz' a. (.> Jk) İnsan aklı; eşanlamlısı, “akl-ı ma'âş” akl-ı dûr-bîn a. (jy^J JM k Uzağı görebilen, geleceği se: zebilen akıl. ü akl-ı evvel a. (Jjl Jk) 1. Yaradılışla ilgili olan akıl ve zekâ. 2. (eski felsefede) Allah, e Cenâb-ı Hak (Eskilere göre, Cenâb-ı Hak akl-ı evvel değil, akl-ı evvel olan Cenâb-ı Hak’tan sâdır olur.). akl-i fa'âl a. (Jlü Jk) (hare ketli akıl) 1. Cebrail. 2. tas. Akim “akl-ı ewel”den başla, yarak onuncu sıraya kadar devam eden dizilişte, onuncu n sırayı ifade eden terim. e akl-i ferzâne a. (<ilj> Jk) Bilgili, ârif kimse. e ı akl-i hayvânî a. (^Ija. Jk) k (hayvansal akıl) İçgüdü. k akl-i insânî a. (^Ui Jk) İnh sana özgü akıl. 5. t akl-i küll a. (J$Jk) (tam, ek siksiz akıl) 1. tas. Cebrail. 2. - tas. Hz. Muhammed veya - “hakîkat-i Muhammediyye” (bk. bu madde). 3. tas. Dünyanm çevresini saran gökle ) rin yaratıcı gücü, yani “dokuz felek” (bk. bu madde) in n tamamınm oluşmasmı ve bunların hepsinin yaratılmasmdaki Allah’ın yaratıcı kudn retini ifade eden güç, Allah’ın ı aktif tecellîsi; eşanlamlısı “nefs-i küll” (bk. bu madde). akl-ı ma'âş a. (jilu JM bk. akl-i cüz' akl-i nefsânî a. (^Lü Jk) İnsanoğhnda kendini koruma içgüdüsü, bencillik. akl-i selim a. (^ Jit) Verilen kararlarda ve hükümlerde iyi ile kötüyü, yararh ile zararlıyı ayırt etmeye yarayan insana özgü yeti, sağduyu, fıtrat. Düşünce, tefekkür, mülâhaza, fikir. 4. İslâm inancına göre bu terim, insanı insan yapan İlâhî emirleri kavrama ve yerine getirme yolunda yükümlülüğü olan bir İnsanî vasfı ifade etmektedir. Nitekim Kur’ân-ı Kerîm’de aklın bu vasıflan pek çok ayette zikredilmiştir. Pek çok âlim ve mutasavvıf ehli akh kalbin özünde nitelemiştir. 5 tas. Tasavvuf ehli akıl ile aşkı zıt değerler olarak benimsemiş; akim olduğu yerde aşkın olamayacağmı ifade etmişlerdir, bk. eşref-i mahlûkât § tam. akl-i bâlig a. QJL Jk) Ergin olma durumu. akl-i beşer a. (^ Jk) İnsan aklı. akl-i cüz' a. (.> Jk) İnsan aklı; eşanlamlısı, “akl-ı ma'âş” akl-ı dûr-bîn a. (jy^J JM k Uzağı görebilen, geleceği se: zebilen akıl. ü akl-ı evvel a. (Jjl Jk) 1. Yaradılışla ilgili olan akıl ve zekâ. 2. (eski felsefede) Allah, e Cenâb-ı Hak (Eskilere göre, Cenâb-ı Hak akl-ı evvel değil, akl-ı evvel olan Cenâb-ı Hak’tan sâdır olur.). akl-i fa'âl a. (Jlü Jk) (hare ketli akıl) 1. Cebrail. 2. tas. Akim “akl-ı ewel”den başla, yarak onuncu sıraya kadar devam eden dizilişte, onuncu n sırayı ifade eden terim. e akl-i ferzâne a. (<ilj> Jk) Bilgili, ârif kimse. e ı akl-i hayvânî a. (^Ija. Jk) k (hayvansal akıl) İçgüdü. k akl-i insânî a. (^Ui Jk) İnh sana özgü akıl. 5. t akl-i küll a. (J$Jk) (tam, ek siksiz akıl) 1. tas. Cebrail. 2. - tas. Hz. Muhammed veya - “hakîkat-i Muhammediyye” (bk. bu madde). 3. tas. Dünyanm çevresini saran gökle ) rin yaratıcı gücü, yani “dokuz felek” (bk. bu madde) in n tamamınm oluşmasmı ve bunların hepsinin yaratılmasmdaki Allah’ın yaratıcı kudn retini ifade eden güç, Allah’ın ı aktif tecellîsi; eşanlamlısı “nefs-i küll” (bk. bu madde). akl-ı ma'âş a. (jilu JM bk. akl-i cüz' akl-i nefsânî a. (^Lü Jk) İnsanoğhnda kendini koruma içgüdüsü, bencillik. akl-i selim a. (^ Jit) Verilen kararlarda ve hükümlerde iyi ile kötüyü, yararh ile zararlıyı ayırt etmeye yarayan insana özgü yeti, sağduyu, fıtrat. İslâm inancına göre bu terim, insanı insan yapan İlâhî emirleri kavrama ve yerine getirme yolunda yükümlülüğü olan bir İnsanî vasfı ifade etmektedir. Nitekim Kur’ân-ı Kerîm’de aklın bu vasıflan pek çok ayette zikredilmiştir. Pek çok âlim ve mutasavvıf ehli akh kalbin özünde nitelemiştir. 5 tas. Tasavvuf ehli akıl ile aşkı zıt değerler olarak benimsemiş; akim olduğu yerde aşkın olamayacağmı ifade etmişlerdir, bk. eşref-i mahlûkât § tam. akl-i bâlig a. QJL Jk) Ergin olma durumu. akl-i beşer a. (^ Jk) İnsan aklı. akl-i cüz' a. (.> Jk) İnsan aklı; eşanlamlısı, “akl-ı ma'âş” akl-ı dûr-bîn a. (jy^J JM k Uzağı görebilen, geleceği se: zebilen akıl. ü akl-ı evvel a. (Jjl Jk) 1. Yaradılışla ilgili olan akıl ve zekâ. 2. (eski felsefede) Allah, e Cenâb-ı Hak (Eskilere göre, Cenâb-ı Hak akl-ı evvel değil, akl-ı evvel olan Cenâb-ı Hak’tan sâdır olur.). akl-i fa'âl a. (Jlü Jk) (hare ketli akıl) 1. Cebrail. 2. tas. Akim “akl-ı ewel”den başla, yarak onuncu sıraya kadar devam eden dizilişte, onuncu n sırayı ifade eden terim. e akl-i ferzâne a. (<ilj> Jk) Bilgili, ârif kimse. e ı akl-i hayvânî a. (^Ija. Jk) k (hayvansal akıl) İçgüdü. k akl-i insânî a. (^Ui Jk) İnh sana özgü akıl. 5. t akl-i küll a. (J$Jk) (tam, ek siksiz akıl) 1. tas. Cebrail. 2. - tas. Hz. Muhammed veya - “hakîkat-i Muhammediyye” (bk. bu madde). 3. tas. Dünyanm çevresini saran gökle ) rin yaratıcı gücü, yani “dokuz felek” (bk. bu madde) in n tamamınm oluşmasmı ve bunların hepsinin yaratılmasmdaki Allah’ın yaratıcı kudn retini ifade eden güç, Allah’ın ı aktif tecellîsi; eşanlamlısı “nefs-i küll” (bk. bu madde). akl-ı ma'âş a. (jilu JM bk. akl-i cüz' akl-i nefsânî a. (^Lü Jk) İnsanoğhnda kendini koruma içgüdüsü, bencillik. akl-i selim a. (^ Jit) Verilen kararlarda ve hükümlerde iyi ile kötüyü, yararh ile zararlıyı ayırt etmeye yarayan insana özgü yeti, sağduyu, fıtrat. Yaradılışla ilgili olan akıl ve zekâ. 2. (eski felsefede) Allah, e Cenâb-ı Hak (Eskilere göre, Cenâb-ı Hak akl-ı evvel değil, akl-ı evvel olan Cenâb-ı Hak’tan sâdır olur.). akl-i fa'âl a. (Jlü Jk) (hare ketli akıl) 1. Cebrail. 2. tas. Akim “akl-ı ewel”den başla, yarak onuncu sıraya kadar devam eden dizilişte, onuncu n sırayı ifade eden terim. e akl-i ferzâne a. (<ilj> Jk) Bilgili, ârif kimse. e ı akl-i hayvânî a. (^Ija. Jk) k (hayvansal akıl) İçgüdü. k akl-i insânî a. (^Ui Jk) İnh sana özgü akıl. 5. t akl-i küll a. (J$Jk) (tam, ek siksiz akıl) 1. tas. Cebrail. 2. - tas. Hz. Muhammed veya - “hakîkat-i Muhammediyye” (bk. bu madde). 3. tas. Dünyanm çevresini saran gökle ) rin yaratıcı gücü, yani “dokuz felek” (bk. bu madde) in n tamamınm oluşmasmı ve bunların hepsinin yaratılmasmdaki Allah’ın yaratıcı kudn retini ifade eden güç, Allah’ın ı aktif tecellîsi; eşanlamlısı “nefs-i küll” (bk. bu madde). akl-ı ma'âş a. (jilu JM bk. akl-i cüz' akl-i nefsânî a. (^Lü Jk) İnsanoğhnda kendini koruma içgüdüsü, bencillik. akl-i selim a. (^ Jit) Verilen kararlarda ve hükümlerde iyi ile kötüyü, yararh ile zararlıyı ayırt etmeye yarayan insana özgü yeti, sağduyu, fıtrat. Cebrail. 2. tas. Akim “akl-ı ewel”den başla, yarak onuncu sıraya kadar devam eden dizilişte, onuncu n sırayı ifade eden terim. e akl-i ferzâne a. (<ilj> Jk) Bilgili, ârif kimse. e ı akl-i hayvânî a. (^Ija. Jk) k (hayvansal akıl) İçgüdü. k akl-i insânî a. (^Ui Jk) İnh sana özgü akıl. 5. t akl-i küll a. (J$Jk) (tam, ek siksiz akıl) 1. tas. Cebrail. 2. - tas. Hz. Muhammed veya - “hakîkat-i Muhammediyye” (bk. bu madde). 3. tas. Dünyanm çevresini saran gökle ) rin yaratıcı gücü, yani “dokuz felek” (bk. bu madde) in n tamamınm oluşmasmı ve bunların hepsinin yaratılmasmdaki Allah’ın yaratıcı kudn retini ifade eden güç, Allah’ın ı aktif tecellîsi; eşanlamlısı “nefs-i küll” (bk. bu madde). akl-ı ma'âş a. (jilu JM bk. akl-i cüz' akl-i nefsânî a. (^Lü Jk) İnsanoğhnda kendini koruma içgüdüsü, bencillik. akl-i selim a. (^ Jit) Verilen kararlarda ve hükümlerde iyi ile kötüyü, yararh ile zararlıyı ayırt etmeye yarayan insana özgü yeti, sağduyu, fıtrat.