tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
19 sonuç · “Rûşeniyye”
01Rûşeniyye
Rûşeniyye, Halvetiyye'nin dört ana gövdesinden biridir; nispet, silsile ve tarihî merkez bilgileri karşılaştırmalı kaynaklarla gösterilir.
Dede Ömer Rûşenî
Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi, Halvetiyye’nin ilk ana kolu Rûşeniyye’nin kurucu pîri; Gülşeniyye ve Demirtaşiyye’ye uzanan irşad ağının kaynağı olan mutasavvıf şairdir.
İbrâhim Gülşenî
İbrâhim Gülşenî (ö. 9 Şevval 940 / 23 Nisan 1534), Halvetiyye-Rûşeniyye'den doğan Gülşeniyye'nin pîri; Akkoyunlu sarayında “tarhan” unvanı taşıyan bir devlet adamıyken cezbeye tutulup Kahire'de dergâh kuran, üç dilde 75.000 beyit yazmış şair-şeyh.
Rûşeniyye
Bâyezîd-i Ensârî’ye nispet edilen, 16. yüzyılda Afganistan ve çevresinde gelişen tasavvufî-siyasî hareket. Kurucusunun “Pîr-i Rûşen” lakabı sebebiyle bu adı almıştır. Halvetiyye’nin Dede Ömer Rûşenî’ye nispet edilen Rûşeniyye koluyla aynı hareket değildir; benzer adlar tarihî bağlama göre ayrılmalıdır.
ye Rûşeniyye
İsan lâmî tarikatlerinden 16. yüzyılda si ortaya çıkan, Halvetiyye ar tarikatının Ömer el-Rûşenî dil ’ye nipet edilen ndi bir büyük kolunun adı. Bu tariek kat, daha çok Azerbaycan bölgeer si ve Tebriz çevresinde yayılmışuş, tır ve “Halvetiyye” (bk. bu madek de) tarikatının temel ilkelerine bağlı kalarak faaliyetini sürır. dürmüştür. l’a ığı
Tebriz (dergâhı ve türbesi)
Tebriz · İran · Uzun Hasan'ın daveti üzerine gelip Selçuk Hatun'un yaptırdığı dergâha yerleşti; Sultan Yâkub Cihan Şah Hankahı'nı ona tahsis etti. 892'de (1487) burada vefat edip tekkesinin hazîresine defnedildi. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Karabağ ve Tebriz’deki irşadı, Rûşeniyye kolu, İbrâhim Gülşenî ve Demirtaş gibi halifeleriyle Halvetiyye tarihinin başlıca pîrlerinden biridir.
Tire (Yenice köyü)
İzmir · Türkiye · Kendi ifadesine göre Aydın-ili'nde Güzelhisar'a bağlı Tire'dendir; Sehî Bey doğum yerini Yenice köyü olarak verir. “Rûşenî” mahlasını Aydın-ili'nden olmasına bağlar. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Karabağ ve Tebriz’deki irşadı, Rûşeniyye kolu, İbrâhim Gülşenî ve Demirtaş gibi halifeleriyle Halvetiyye tarihinin başlıca pîrlerinden biridir.
Bakü
Bakü · Azerbaycan · Halvetiyye'nin pîr-i sânîsi Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî'ye burada intisap etti, kısa sürede sülûkünü tamamlayıp halifesi oldu. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Karabağ ve Tebriz’deki irşadı, Rûşeniyye kolu, İbrâhim Gülşenî ve Demirtaş gibi halifeleriyle Halvetiyye tarihinin başlıca pîrlerinden biridir.
Karabağ
Karabağ · Azerbaycan · Anadolu'ya gönderilmişken şeyhinden uzak kalmamak için irşada başladığı bölgelerden; Sünnîliğin yayılmasına hizmet etti. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Karabağ ve Tebriz’deki irşadı, Rûşeniyye kolu, İbrâhim Gülşenî ve Demirtaş gibi halifeleriyle Halvetiyye tarihinin başlıca pîrlerinden biridir.
Gence
Gence · Azerbaycan · Karabağ ve Berdea ile birlikte ilk irşad bölgelerinden. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Karabağ ve Tebriz’deki irşadı, Rûşeniyye kolu, İbrâhim Gülşenî ve Demirtaş gibi halifeleriyle Halvetiyye tarihinin başlıca pîrlerinden biridir.
Berdea (Barda)
Barda · Azerbaycan · İrşad ettiği bölgelerden; halifesi İbrâhim Gülşenî'nin burada doğduğu iddiası ise doğru değildir. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Karabağ ve Tebriz’deki irşadı, Rûşeniyye kolu, İbrâhim Gülşenî ve Demirtaş gibi halifeleriyle Halvetiyye tarihinin başlıca pîrlerinden biridir.
Lârende
Karaman · Türkiye · Bursa'dan ayrılıp yanına gittiği ağabeyi Alâeddin Ali'nin (Monlâ-yı Rûmî) bulunduğu yer; tasavvufa yönelme kararını burada verdi. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Karabağ ve Tebriz’deki irşadı, Rûşeniyye kolu, İbrâhim Gülşenî ve Demirtaş gibi halifeleriyle Halvetiyye tarihinin başlıca pîrlerinden biridir.
Bursa
Bursa · Türkiye · Kaynakların çoğuna göre medrese tahsilini yaptığı şehir; “melâhî” türü şiirleriyle burada tanındı ve bir dedikodu üzerine buradan ayrıldı. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Karabağ ve Tebriz’deki irşadı, Rûşeniyye kolu, İbrâhim Gülşenî ve Demirtaş gibi halifeleriyle Halvetiyye tarihinin başlıca pîrlerinden biridir.
Kahire
Kahire · Mısır · Yetiştirdiği İbrâhim Gülşenî, Şeyh Demirtaş ve Şâhin Halvetî'nin Rûşeniyye'yi kendi adlarıyla sürdürdüğü şehir. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi; Karabağ ve Tebriz’deki irşadı, Rûşeniyye kolu, İbrâhim Gülşenî ve Demirtaş gibi halifeleriyle Halvetiyye tarihinin başlıca pîrlerinden biridir.
Halvetiyye'nin Dört Ana Kolu
Rûşeniyye, Cemâliyye, Ahmediyye ve Şemsiyye. Tez ve çevrilen yazma metin karşılaştırılarak hazırlanmış editoryal inceleme.
XIX. Yüzyıl Anadolu Tasavvuf Haritası
On dokuzuncu yüzyıl Anadolu tasavvufunu yalnız tekke sayılarıyla değil; tarikat kolları, şehir ağları, göçler, cami ve hâne tekkeleri, Meclis-i Meşâyih, ulema, mûsiki ve gündelik hizmet kurumları üzerinden okuyan kapsamlı dönem dosyası.
Halvetiyye'nin Dört Ana Kolu Nasıl Okunmalı?
Rûşeniyye, Cemâliyye, Ahmediyye ve Şemsiyye gövdeleri ile alt şubelerin tarihî mantığı TDV İslâm Ansiklopedisi maddeleri mevcut monografilerle karşılaştırılarak özgün biçimde hazırlanmıştır.
Tomâr-ı Turuk Nasıl Okunmalı?
Sâdık Vicdânî'nin büyük silsile projesini, Lütfiye Tezer'in karşılaştırmalı tenkidi eşliğinde; güvenilir omurga, tarihî tasnif ve ihtilaflı kol adı katmanlarına ayırır.
Halvetiyye Silsilesi ve Kollar Haritası
Halvetiyye'nin ortak erken silsilesi, Zâhidiyye kavşağı, dört ana kolu ve doğrulanmış alt şubeleri tek bir ayrıntılı ağda gösterilir.