tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
25 sonuç · toplam 62 · “Mevlid” · 1/2
01Mevlid
Dünyâya gelme; doğum yeri ve zamânı. Peygamber efendimizin dünyâya gelişini, mi'râcını ve mübârek hayâtını anlatan eser. Mevlid okumak, Resûlullah'ın sallallahü aleyhi ve sellem dünyâya gelişini, mi'râcını ve hayâtını anlatmak; O'nu hatırla…
Mevlid Alayı
Peygamberimizin (s) doğum gününe rastlayan ve Rebiülevvel ayının on ikinci günü yapılan merasim münasebetiyle kullanılan bir tabir. Bu merasim, Sultanahmed Camii’nde yapılırdı.
Mevlid Gecesi
Peygamberimiz Muhammed Mustafâ sallallahü aleyhi ve sellemin doğduğu Rebî'ul-evvel ayının on birinci ve on ikinci günleri arasındaki gece. Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) mevlîd gecelerinde Eshâbına ziyâfet verir, dünyâyı teşrif et…
Îd-i mevlid
Hz. Muhammed’in doğumunu anma günü ve mevlid kandili. Tarih boyunca şiir, salavat, siyer anlatımı ve hayır faaliyetleriyle ihya edilmiştir.
Muhammediyye
Hz. Muhammed’in hayatını, ahlâkını, mûcizelerini ve dinî öğretileri anlatan eserlerin ortak adı. Türk edebiyatında Yazıcıoğlu Mehmed’in manzum Muhammediyye si türün en etkili örneklerindendir. Eserler mevlid, siyer, şemâil ve dinî-didaktik…
Rebîülevvel
Hicrî ay takviminin üçüncü ayı. Saferden sonra, rebîülâhirden önce gelir. Hz. Muhammed’in doğumunu anan mevlid geleneği bu ayla ilişkilendirilmiştir.
îdî
Bayrama özgü, bayramla ilgili. inta- îdiyye a. (^^A [Ar.îdî sözünün müul ennes (dişil) biçimi.] bk. îdî er ed. Bayramla ilgili olarak kaleme le ahnan kaside veya manzume. bk. mevlidiyye ku idrâc a. [Ar.] Hadis biliminple de, bir hadisin içe…
kandil
Müslüman dünyasında kutsal sayıhp kutlanan özel geceler. Bu söz ilk defa Osmanlı padişahı İkinci Selim (1566- 1574) döneminde camilerin aydınlatılıp minarelerin kandiller 391 karâbet bi’n-nikâh le ışıklandırılması üzerine yaygınlaşmış ve Me…
Hayrü’l-verâ
“Yaratılmışların en hayırlısı” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan övgü unvanı. Na‘t ve mevlid edebiyatında yaygındır.
Rebîülevvel
Hicrî takvimin üçüncü ayı. Hz. Muhammed’in doğumu ve mevlid geleneğiyle ilişkilendirilen aydır.
Şâfi‘-i rûz-ı cezâ
“Hesap gününün şefaatçisi” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan övgü unvanı. Na‘t ve mevlid edebiyatında şefaat ümidiyle anılır.
Hayrü’l-beşer
“İnsanların en hayırlısı” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan övgü unvanı. Na‘t ve mevlid edebiyatında yaygındır.
ta- îdiyye
Bayramla ilgili olarak kaleme le ahnan kaside veya manzume. 3. bk. mevlidiyye ku idrâc a. [Ar.] Hadis biliminple de, bir hadisin içerisine ashnda dı olmayan söz veya ibareler soesi kuşturma işlemi. îfâ 348
na't / na'at
İslâ edebiyatta, Hz. Peygamber’e gü için yazılan manzum eser rin ortak adı. İlk örnekler Arap edebiyatında ve geneUi “medih” başlığı altında top olarak gördüğümüz bu tarz ş Fars edebiyatmda özellikle yeni Farsça ile beraber düzen nen eserle…
Server-i kâinât
“Kâinatın önderi” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan saygı ve övgü unvanı. Na‘t, mevlid ve tasavvufî şiir dilinde yaygındır.
Seyyidü’s-sekaleyn
“İnsanların ve cinlerin efendisi” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan övgü unvanı. Na‘t ve mevlid edebiyatında yaygındır.
Mübeccel
Yüceltilmiş, muhterem, azîz, büyük saygı gösterilen. (Bkz. Tebcîl) Mevlid gecesi ve günü mübecceldir, mukaddestir, mükerremdir. Şerefi kıymeti çoktur. (Celâleddîn Abdurrahmân Kettânî)
Mübârek Geceler
İslâm dîninin kıymet verdiği geceler. Kadir, Arefe, Fıtr ve Kurban bayramı ile Mevlid, Berât, Mi'râc, Regâib, Muharrem, Aşûre geceleri. (Bkz. İlgili Maddeler) Mübârek gecelere saygı göstermelidir. Saygı göstermek, günâh işlememekle, ibâdet…
Tegannî
Sesi mûsikî perdelerine uydurmak için, hareke, harf ve med (uzatma) ilâve etme ve çıkarma yapmak sûretiyle, kelimelerin asıllarını dolayısıyle mânâyı bozarak okuma. İlk tegannî eden şeytandır. (Hadîs-i şerîf-İhyâu Ulûmiddîn) Tegannî ile ses…
Selef-İ Sâlihîn
Hicrî ilk asrın müslümanları. Eshâb-ı kirâm, Tâbiîn ve Tebe-i tâbiînin büyükleri. Zamânımız tarîkatçileri, câmilerde mevlid cemiyetleri, ilâhîler, mersiyeler okutuyorlar. Tekkelerde çalgı, tanbur dinliyorlar. Bunlar gibi nice bid'atleri, di…
Simâ' (semâ')
Bir kişinin veya birkaç kişinin çalgısız, âletsiz ve müzik perdelerine uydurmadan okudukları dîni, îmânı kuvvetlendiren ve ahlâkı güzelleştiren şiirleri, kasîdeleri, ilâhileri ve mevlidleri dinlemek. Simâ' kalbe rikkat (incelik) verir, yumu…
Sünnet-İ Hasene
İlk asırda (Resûlullah efendimiz ve O'nun arkadaşları olan Eshâb-ı kirâm zamânında) asılları îtibâriyle bulunan, sonraları daha da geliştirilen, minâre, mektep yapmak ve kitâb yazmak gibi, İslâm'ın izin verdiği, hattâ emrettiği güzel ve fay…
Kavvâl
Arapça, çok söz söyleyen, manasına bir kelime. Sûfiyye meclislerinde, kavvâl adı verilen kişiler, bugünün mevlidhanlarını bir parça andırır tarzda derin, tasavvuf! ve felsefî şiirleri okuyarak, topluluğu heyecana, tefekküre ve vecde getirir…
Minâre
Câmilerde, müezzinlerin çıkıp ezân okuduğu yüksek yer. Minâre ilk defâ Mısır vâlisi Mesleme bin Mahled tarafından hazret-i Muâviye'nin emri ile yaptırılmıştır. (İbn-i Âbidîn) Minâre yapmak, müstehâbdır. Çünkü müezzinin, ezânı yükseğe çıkıp…