ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1805 sonuç · toplam 4980 · “hal'” · 34/76
01Ehl ü iyâl
Bir kimsenin bakmakla yükümlü olduğu aile ve ev halkı. Eş, çocuklar ve geçimi üstlenilen yakınları kapsayabilir.
e, turuk-ı isnâ aşere
O j» s [Ar.] On iki büyük tarikat için kullanılan terim. Bunlar: Tarîk-i Nakşibendî, Tarîk-i Mevlevî, ek Tarîk-i Kadiri, Tarîk-i Halveti, rs Tarîk-i Celvetî, Tarîk-i Rufâ'î, bi Tarîk-i Sa'dî, Tarîk-i Bedevî, si, Tarîk-i Gülşenî, Tarîk-i Şâz…
Mâde zarb
Hadis yazımında yanlışlıkla fazla yazılmış harf, kelime veya ibarenin üzerine çizgi çekerek yahut özel işaret koyarak metinden düşürüldüğünü gösterme usulü. Bu tashih yöntemi, yazma nüshada yanlış kısmı okunamaz hâle getirmeden korur ve met…
vakf-ı lâzım
jy Jij) fik. çok Vakıf kurucusu, hâkim veya hârî, kurucu tarafindan feshi caiz nm olmayan vakıf. böha vakf-ı marîz a. in fik. Bir kimsenin hastalık hâli ve sırasında oluşturduğu vakıf
ashâb-ı Eyke
Şuayb peygamberin gönderildiği, Kızıl Deniz sahilleri ile Medyen arasında yaşayan Eyke halkı. İtaatsiz, zalim ve haksız işler peşinde olan bu halk, Şuayb’ın Allah’a ve adalete davetine karşı çıktı. Bunun üzerine Allah onlann üzerine yedi gü…
Şa'bâniyye
öz. a. GuL*^) [Ar.] İ lâmî tarikatlerinden 16. yüzyüd ortaya çıkan, Halvetiyy tarikatının Şabân-ı Velî (öl. 976 1569) ’ye nispet edilen bir kolu nun adı ve bunun için kullan lan terim. şadırvan a. [< F. şâdurbâ < şâdurvân] Çoklukla cami avl…
ehl-i örf
Gj> JaI) Osmanlı devlet teşkilâtında padişah adına halkm ihtiyaçlarını gelenek ve göreneklere göre karşılamakla görevli ulemâ sınıfı dışında kalan memur, asker veya ordu mensubu
tekâlîf-i maktû'a
Önceden belirlenmiş ve düzenli olarak halktan toplanan vergi. tekâlîf-i mütezâyide a. fik. Gelirlerin artması oranına göre belirlenen vergi
yûn” (bk. bu madde)
tabi olan ricâl 568 sıradan halk için kullanılan bir Kur’ân terimi
dârü’l-hilâfe
Ha lifeliğin bulunduğu merkez İstanbul
Câmi‘-i Kur’ân
Kur’ân’ı bir araya getirip mushaf hâlinde toplayan veya tamamını ezberinde bulunduran kimse. Tarihî bağlamda Hz. Ebû Bekir ve Hz. Osman dönemlerindeki cem faaliyetleri ayrılır.
harem-i şerîf
(u^p. ^ 1- Kâbe ve etrafı; özellikle de “Mescidü’l-harâm” ve “Mescid-i Nebevî” bölgesine verilen ad. 2. Müslüman evlerinin kadınlara özgü dairesi, selâmlık karşıtı. 3. Hanım, eş, zevce, halile
ashâbu’l-karye
Sözlük anlamı “İnsanların toplandığı yer, köy, kasaba” gibi anlamları olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm (Yasin suresi, 36 / 13 - 29) ’de korkunç bir sesle yok edildikleri bildirilen beldenin halkı için kullanılmıştır
ashâb-ı sefine
Gemi halkı anlamma gelen bu söz, Hz. Nuh’un gemisinde yer alan müminler için kullanılan bir terim olup Kur’ân-ı Kerîm’de sadece bir yerde geçmektedir
şirk-i esbâb
ÇUJ d>i) bk. Eşyanm ve tabiatın gerçek çok yaratıcı güç olduğunu ifade bu etmek ve savunmak, bunu alinanç hâline getirmek; Allah’ı ızlı yaratıcı güç olarak kabul etçin memek
Dârü’l-azâb
Azap yurdu; cehennem. Âhirette cezalandırılma hâlini ve mekânını anlatan edebî-dinî tamlamadır.
dârü’t-takıyye
Şiî grupları tarafından muhalif cephelere karşı gerçek inancm gizlenmesini sağlayan yer
tih hayrü'r-râzıkîn
Rızık ve nimet verenlerin hayız 310 en hayırlısı anlamında Al ha lah’m vasıflarından biri
Musavvir
Sözlük anlamı “Şekil ve özellik veren. olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ 489 Mûseviyye < (Allah'ın güzel isimleri)dan olup k. sözlük anlamında Allah’a nispet edilmektedir. Bu isim, Kur’ân-ı Kerîm’de “tasvir” kavrammda, az beş ayette Allah’a nisp…
kabâle
GdLî) [Ar.] fik. İslâm hu kukunda bir kimsenin belirlen miş bir borç, vergi ve hizme üstlenmesi ve bunu belgeleye sözleşme. ös Ka'be öz.a. i^) [Ar.] İslâm r.” inacına göre, yeryüzünde, Mekn-ı ke’de “Mescid-i Haram” denilen in “Câmi-i Şerîf’…
velâyet-i âmm
ÇL imcu^j) fik. Bütün halk ve maldma lar için verilen velâyet. velâyet-i cerâ'im a. lâm (glj^ij} fık. Toplumsal suçuyla lara karşı ahnacak tedbirler dde) için verilen velâyet veya yetşan ki. yalı
nezir akçası
Devlete ve hükümete karşı olaylar yarat ülke veya belde halkından ce olarak toplanan para
umûm
Ç^) [< Ar. âm’ın ç. Genel, bütün, bütün halk. § tam. umûmü’l-belvâ fık. Bilinm mümkün olmayan olaylar
garîbü’l-Kur'ân
Kur’ân-ı Kerîmdeki üstü kapah, zor anlaşılan ve ender kullanılan söz varlıklarınm araştırılmasmı ve tefsirini konu alan bilim dah ve bu araştırmalar neticesinde kaleme ahnan eserlere verilen g ortak ad. gasil, -sli a. 0-2. ) [Ar. ] Ölen bir…