Ara
Menü

Tasavvuf Sözlüğü

İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.

TÜMÜABÇDEFGĞHIİKLMNÖPRSŞTÜVYZ

14 temiz madde bu görünümde hazır.

Tasavvuf ve Tarikat

Zâhiriyye

İslâmî tarikatlerden 9. yüzyılda ortaya zâ çıkan ve Dâvûd b. Ali ez-Zâhirî (öl. 270 / 884) ye nispet edilen fıkıh mezhebinin adı ve bunun için kullanılan terim. İslâm hukuk tarihinde büyük mezheplerden sonra ortaya…

Tasavvuf ve Tarikat

Zâkir

Anan, hatırlayan, dile getiren, zikreden anlamında terim. tas. Tasavvuf ehli arasmda yapüan zikir ayinini yöneten, İlâhîler okuyarak coşku ve heyecanın doruk noktaya ulaşmasma yol açan sufî.

Tasavvuf ve Tarikat

Zehebiyye

İslâ tarikatlerden 15. yüzyılda orta çıkan ve Sühreverdiyye (bk. madde) kollarmdan Kübreviy (bk. bu madde) tarikatının A dullah-ı Berzişâbâdî (öl. 872 1468) ye nispet edilen bir ko için kullanılan terim

Tasavvuf ve Tarikat

Zelle

Az miktardaki yiyecek veya sofradan alınan lokma. Tekke geleneğinde bereket niyetiyle sofradan alınan küçük pay için kullanılır. Aynı kelimenin kelâm ve peygamberler tarihi metinlerinde “kasıtsız sürçme” anlamı da vardır; iki kullanım bağlama göre ayrılmalıdır.

Tasavvuf ve Tarikat

Zerkûbiyye

İslâ tarikatlerden 13. yüzyılda ort çıkan ve Sühreverdiyye tarik nin İzzeddin Mevdûd b. M hammed ez-Zerkûb (öl. VII XIII. yy) a nispet edilen bir k için kullanılan ad

Tasavvuf ve Tarikat

Zerrîntâc

İslâ tarikatlerden 19. yüzyılda ort çıkan Bâbîliğin kurucusu Mi Muhammed-i Şîrâzî’nin ileri len taraftarlarından olan Üm Selmâ Fâtımâ (öl. 1268 / 18 için kullanılan lakap

Tasavvuf ve Tarikat

Zerrûkıyye

Gû^j) [AN İslâ tarikatlerden “Şâzeliyye” bu madde)nin 15. yüzyüda o ya çıkan ve Ahmed Zerrûk Fâsî (öl. 899 /1493) ye nispet len bir kolu için kullanılan ad

Tasavvuf ve Tarikat

Zeydiyye

İslâmî zı tarikatlerden 8. yüzyılın başlarında Kûfe’de ortaya çıkan, Tâberistan, Irak ve özellikle de Yemen coğrafyasmda yaygın olan bir Şiî cemaati için kullanılan terim. Görüşleri itibariyle “Mu’tezile" (bk. bu madde) fırkasının düşünceleriyle paralellik gösteren…

Tasavvuf ve Tarikat

Zeyla'iyye

İslâmî tarikatlerden 14. yüzyılın başlarında ortaya çıkan ve Kâdiriyye (bk. bu madde)nin Ebû’l-Abbas Safiyüddin Ahmed b. Ömer ez- Zeyla'î el Ukaylî (öl. 704 / 1305) ye nispet edilen bir kolu için kullanılan ad.

Tasavvuf ve Tarikat

Zeyniyye

WrJ İslâmî tarikatlerden 15. yüzyılın başlarında ortaya çıkan ve Süreverdiyye (bk. bu madde)nin Zeynüddin el-Hâfî (öl. 838 / 1435) ye nispet edilen bir kolu için kullanılan ad.

Tasavvuf ve Tarikat

Zıhâr

Bir erkeğin eşini kendisine ebediyen evlenmesi haram olan bir kadına benzeterek evlilik ilişkisini yasaklayan söz söylemesi. Kur’ân zıhârı geçerli bir boşama saymaz; bu sözü söyleyen kimsenin eşiyle birliktelikten önce kefaret yerine getirmesini emreder. Hükümler…

Tasavvuf ve Tarikat

Zikr-i hafî

Ses çıkarmadan, kalp ve iç dikkatle yapılan gizli zikir. Özellikle Nakşibendiyye’de temel usullerden biridir; cehrî zikrin karşısında anılır.

Tasavvuf ve Tarikat

Zikr-i kıyam

Ayakta icra edilen toplu zikir. Âyin-i ehlullah maddesine bakınız.

Tasavvuf ve Tarikat

Zünnar

Olayı. Hıristiyanların, dini bir simge olarak kullandıkları bir kusak. 2. tasa Sevgiliye hizmet ve İtaat etmeye azm ve kasdetmek, hizmet kuşağını kuşanmak. b Dünyaya gönül vermek. ¢ Benlik, bencillik. Kaydı-ı İslam Fuzüli bize bir…