Metin ve neşir kaydı
Kalıcı okuma konumu: terms-7113- Müellif
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Çevirmen
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Hazırlayan
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Baskı / nüsha
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Bölüm / şiir
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Kaynak
- Tasavvuf Terimleri Sözlüğü
- Kaynak sayfası
- 400
- Varak
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Tamlık / kesilme
- İncelenmedi; tamlık veya kesilme doğrulanmadı
- Rivayet türü
- Sınıflandırılmadı
Düzeltilmiş okuma
Ayrı bir düzeltilmiş okuma kaydı henüz yok. Gösterilen kaynak aktarımı onaylanmış düzeltme değildir.
Özgün dijital aktarım / ham OCR
CMS’deki metin burada değiştirilmeden saklanır; etiketler ve olası OCR hataları özgün aktarımın parçasıdır. Basılı nüsha ile karşılaştırma durumu yukarıdadır.
<ol><li>Zaman.</li><li>tas. a Hal, sâlikin içinde bulunduğu geçmiş ve gelecekle ilgili olmayan hali (irm). Yapma (mec'al) olmayan istidadın gerektirdiği hal. b Silikin içinde bulunduğu hal. Sâlikin hali eğer dünya ise (aklı, fikri, hissi dünyayla ilgiliyse) vakti dünyadır, ahirette ise ahirettir. Hüzün ise vakit hüzün, neşe ise neşedir. Vakt, sâlikin üzerinde galip ve hâkim durumda bulunan duygu ve düşüncedir. Vakit nakittir. Bütün manevi faziletler ve ruhi kemal, vakit içinde vakitle kazanılır. Vakti gelince insanın içi aydınlanır. “Her şey vaktine merhundur,” kimse vakit gelmeden irşada yeltenemez. “Vakitsiz öten horozun başı kesilir.” Vakt-i daim: Sürekli ve aralıksız zaman. Bkz. An-ı daim. Vaktidir nik u bede tahvil eden her süreti Vakt olur kim, ekbah-ı şey ahsen-i mevcud da Nevres-i Kadim Vaktine mâlik olan derviştir sultan-ı vakt Izz u cah-1 saltanat değmez cihanın kavgasına Baki Vakti müsermed “Vaktim aralıksız ve süreklidir. Hak'la aramdaki hal hiçbir zaman değişmez;” bu sözü ancak vecd ehli, kendisinde olanı haber vermek için söyler. Mazi gecmistir, onunla ugrasmak hali zayi etmek olur. Gerçeği yaşamak ise kesin değildir. Geriye vakt olarak, hal kalır. Sûfî, hali değerlendirir.</li></ol>
Metin ve neşir kaydı
Kalıcı okuma konumu: term_definitions-6897- Müellif
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Çevirmen
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Hazırlayan
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Baskı / nüsha
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Bölüm / şiir
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Kaynak
- Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü
- Kaynak sayfası
- 400
- Varak
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Tamlık / kesilme
- İncelenmedi; tamlık veya kesilme doğrulanmadı
- Rivayet türü
- Sınıflandırılmadı
Düzeltilmiş okuma
Ayrı bir düzeltilmiş okuma kaydı henüz yok. Gösterilen kaynak aktarımı onaylanmış düzeltme değildir.
Özgün dijital aktarım / ham OCR
CMS’deki metin burada değiştirilmeden saklanır; etiketler ve olası OCR hataları özgün aktarımın parçasıdır. Basılı nüsha ile karşılaştırma durumu yukarıdadır.
<ol><li>Zaman.</li><li>tas. a Hal, sâlikin içinde bulunduğu geçmiş ve gelecekle ilgili olmayan hali (irm). Yapma (mec'al) olmayan istidadın gerektirdiği hal. b Silikin içinde bulunduğu hal. Sâlikin hali eğer dünya ise (aklı, fikri, hissi dünyayla ilgiliyse) vakti dünyadır, ahirette ise ahirettir. Hüzün ise vakit hüzün, neşe ise neşedir. Vakt, sâlikin üzerinde galip ve hâkim durumda bulunan duygu ve düşüncedir. Vakit nakittir. Bütün manevi faziletler ve ruhi kemal, vakit içinde vakitle kazanılır. Vakti gelince insanın içi aydınlanır. “Her şey vaktine merhundur,” kimse vakit gelmeden irşada yeltenemez. “Vakitsiz öten horozun başı kesilir.” Vakt-i daim: Sürekli ve aralıksız zaman. Bkz. An-ı daim. Vaktidir nik u bede tahvil eden her süreti Vakt olur kim, ekbah-ı şey ahsen-i mevcud da Nevres-i Kadim Vaktine mâlik olan derviştir sultan-ı vakt Izz u cah-1 saltanat değmez cihanın kavgasına Baki Vakti müsermed “Vaktim aralıksız ve süreklidir. Hak'la aramdaki hal hiçbir zaman değişmez;” bu sözü ancak vecd ehli, kendisinde olanı haber vermek için söyler. Mazi gecmistir, onunla ugrasmak hali zayi etmek olur. Gerçeği yaşamak ise kesin değildir. Geriye vakt olarak, hal kalır. Sûfî, hali değerlendirir.</li></ol>
Metin ve neşir kaydı
Kalıcı okuma konumu: term_definitions-13316- Müellif
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Çevirmen
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Hazırlayan
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Baskı / nüsha
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Bölüm / şiir
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Kaynak
- Tasavvuf Sözlüğü
- Kaynak sayfası
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Varak
- Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
- Tamlık / kesilme
- İncelenmedi; tamlık veya kesilme doğrulanmadı
- Rivayet türü
- Sınıflandırılmadı
Düzeltilmiş okuma
Ayrı bir düzeltilmiş okuma kaydı henüz yok. Gösterilen kaynak aktarımı onaylanmış düzeltme değildir.
Özgün dijital aktarım / ham OCR
CMS’deki metin burada değiştirilmeden saklanır; etiketler ve olası OCR hataları özgün aktarımın parçasıdır. Basılı nüsha ile karşılaştırma durumu yukarıdadır.
<p>Arapça, zaman demektir. Kulun üzerine gelen ilâhî varidat ve Rabbânî tecelliyâtın zamanıdır ki, o vârid gelince, kulu tasarrufu altına alır, onu etkiler. Vârid, havf ve hüzün gerektirirse kul, korkar ve üzülür. Aksi bir vârid ise sevinir. Halin tasarrufu altında bulunan kula rıza göstermek ve teslim olmak gerekir. İçinde bulunduğu vaktin icaplarını yerine getiren sûfîye, ibnü’l-vakt (vaktin oğlu) denir. Bu halde sûfî geçmiş, gelecek ve hal kayıtlarından sıyrılmıştır, ibnü’l-vakt durumundaki sûfînin hali, kendi kesbine bağlı ise o zaman, gerekenin en iyisini yapması gerekir. Cürcânî bu terimi, yapma (sun’î) olmayan, istidadın gerektirdiği şey, yani kendi hâlinden ibarettir, diye tarif eder.</p>
Köken ve kullanım
i. ar.
Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü
- Zaman.
- tas. a Hal, sâlikin içinde bulunduğu geçmiş ve gelecekle ilgili olmayan hali (irm). Yapma (mec'al) olmayan istidadın gerektirdiği hal. b Silikin içinde bulunduğu hal. Sâlikin hali eğer dünya ise (aklı, fikri, hissi dünyayla ilgiliyse) vakti dünyadır, ahirette ise ahirettir. Hüzün ise vakit hüzün, neşe ise neşedir. Vakt, sâlikin üzerinde galip ve hâkim durumda bulunan duygu ve düşüncedir. Vakit nakittir. Bütün manevi faziletler ve ruhi kemal, vakit içinde vakitle kazanılır. Vakti gelince insanın içi aydınlanır. “Her şey vaktine merhundur,” kimse vakit gelmeden irşada yeltenemez. “Vakitsiz öten horozun başı kesilir.” Vakt-i daim: Sürekli ve aralıksız zaman. Bkz. An-ı daim. Vaktidir nik u bede tahvil eden her süreti Vakt olur kim, ekbah-ı şey ahsen-i mevcud da Nevres-i Kadim Vaktine mâlik olan derviştir sultan-ı vakt Izz u cah-1 saltanat değmez cihanın kavgasına Baki Vakti müsermed “Vaktim aralıksız ve süreklidir. Hak'la aramdaki hal hiçbir zaman değişmez;” bu sözü ancak vecd ehli, kendisinde olanı haber vermek için söyler. Mazi gecmistir, onunla ugrasmak hali zayi etmek olur. Gerçeği yaşamak ise kesin değildir. Geriye vakt olarak, hal kalır. Sûfî, hali değerlendirir.
Tasavvuf Sözlüğü
Arapça, zaman demektir. Kulun üzerine gelen ilâhî varidat ve Rabbânî tecelliyâtın zamanıdır ki, o vârid gelince, kulu tasarrufu altına alır, onu etkiler. Vârid, havf ve hüzün gerektirirse kul, korkar ve üzülür. Aksi bir vârid ise sevinir. Halin tasarrufu altında bulunan kula rıza göstermek ve teslim olmak gerekir. İçinde bulunduğu vaktin icaplarını yerine getiren sûfîye, ibnü’l-vakt (vaktin oğlu) denir. Bu halde sûfî geçmiş, gelecek ve hal kayıtlarından sıyrılmıştır, ibnü’l-vakt durumundaki sûfînin hali, kendi kesbine bağlı ise o zaman, gerekenin en iyisini yapması gerekir. Cürcânî bu terimi, yapma (sun’î) olmayan, istidadın gerektirdiği şey, yani kendi hâlinden ibarettir, diye tarif eder.