Usûl

1. Yol yöntem, metot,
2. tas, Adap erkân, tasavvufun temelleri, Tasavvufun esası beştir: gündüz oruç tutmak, gece namaz kılmak, ihlaslı olmak, davranışları sürekli olarak denetim altında tutmak. Allah’a tevekkül etmek (Gineyd). Sehl'e göre usül yedidir: Kur’ân'a dört elle sarılma, Hz. Peygamber'i örnek alma, helâl lokma, kimseye eziyet etmeme, günahlardan kaçınma, tevbe etme, haksızlıkları telafi etme. Bu esaslar süfiden süfiye, tarikatten tarikate göre değişir. Fakat az yeme, az uyuma, az konuşma ve inziva bütün süfilerin kabul ettiği dört esastır. Safilere göre Allah’a giden yola girmenin bir usülü, bir yolu yöntemi vardır. Bu usüle riayet etmeyen, ne kadar çok çabalarsa çabalasın, vusülden mahrum kalır. Vasıl olmamanın sebebi usüle riayet etmemek,

edep erkân gözetmemektir. Usüle riayet, vuslatı garanti eder (: SL 433).

Maksüduna sa'y eyle tarikında bulunca
Deryâya erer âb-ı revân gitse yolunca
Yenişehirli Beliğ

1. “Yol, yöntem, Kâmetot.” anlamındaki bu söz, me başka kelime ve terkiplerle birmda likte yeni terimler oluşturur.
2. mak fik. İslâm hukukunda, miras işdet. lerinde en yakın hısımları ifade de, eden terim. 96. um § tam. usûl-i fıkh a. (<ü U^î) n...” ftk. Fıkıh kaynaklarım ve bunlardan hüküm çıkarma yöntemlerini inceleyen bilim (^ dalı. hac usûl-i hadîs a. (^^. Jj^î) bk. ulûmü’l-hadîs çin ya usûl-i hamse a. (■u»^ J> J) bu “Mu'tezile” (bk. bu madde) ve mezhebinin temel beş inanç tü esasmı anlatan terim. Bu beş inanç, “tevhîd” (bk. bu madde), “adi” (bk. bu madde), b.] “va'd ve va'îd” (bk. bu madde), “menzile beyne’la. menzileteyn” (bk. bu madmesi de), “emr bi’l-ma'rûf nehy ani’l-münker” (bk. bu madde) dir. ktiusûl-i kadîm a. (^jî j^î) Yenilikçilik hareketinin eski humektep ve medreselerde uyara gulanan klasik eğitim sistemi. usûl-i selâse 670 usûl-i selâse a. (^ J^î) u fik. İslâm dininin üç temel inancı (ulûhiyet, nübüvvet, âhiret) ile kelâm ve akait kitaplarmm içeriğini oluşturan üç temel bölüm. “Mu'tezile” (bk. bu madde) mezhebinin u temel beş inanç esasma karşılık “ehl-i sünnet” (bk. bu madde) kelâmcıları tarafından bu terim kullanılmıştır. u usûl-i sitte a. (g« J^î) fık. “Âmentü” (bk. bu madde) nün altı esasını ifade eden terim. usûlü’d-dîn a. (jjJIJj^î) Dinin inançları çerçevesinde u temel hükümleri ifade eden kelâm terimi. u usûlü’l-hadîs a. (iujJlJ^Î) Hadis rivayetinin sağlamlığını, gerçekliğini, çeşitlerini, hükümlerini, ravîlerin içinde bulunduğu şartları ve ortamı, sahih hadisi sakîm hadisten ü ayırmanm yollarım inceleyen bilim dah. u usûlü’ş-şerî'a a. (ojjülJ^Î) fik. Şer’î hükümlerin kaynakları olan Kur’ân, sünnet, icmâ, kıyâs için kullanılan terim.

Asıllar, kökler, temeller. Asl kelimesinin çokluk şeklidir.

Arapça kök, temel, esas anlamına gelen asi kelimesinin çoğulu. Yöntem anlamında da kullanılır. Tasavvufî terbiye ede “usulsüz vusul olmaz” sözü meşhurdur. Usûl yani metot, bir ta savvuf okulundan diğerine değişim gösterir. Az yeme, az konuşma, az uyuma, inziva, çoğunda esastır. En çok kullanılan usûl-ı aşere (on esas) ise şunlardır: 1- Tevbe, 2- Zühd, 3- Tevekkül, 4- Kanaat, 5- Uzlet, 6- Zikir, 7- Teveccüh, 8- Tefekkür, 9- Murakabe, 10- Rıza.