tecessüs

İslâm düşünce dünyasında, bir kimsenin öğrenilmesini istemediği özel durumunu merak etme, araştınp soruşturma anlamında bir ahlâk terimi. techîz a. [Ar.] İslâmî inan göre, ölen bir kimsenin yıka masmdan kabre defnedilmes kadar yapılması gereken d vecibelerin tamamı için kulla lan terim. Bu tanıma göre, ö nün yıkanması “gasil” (.bk. madde), kefenlenmesi “tekf (bk. bu madde), tabuta konul musallaya ve cenaze namazı lındıktan sonra mezarlığa şmması “teşyî” (bk. bu madd kabre konulması “defin” (bk. madde), “techîz”in özünde pılması gerekenler olarak değ lendirümek gerekir. tecrîd a. (^ [Ar.]

1. tas. Tas vuf inancında, sûfînin dış dün ile ilişkisini keserek kendini h şeyden soyutlaması.
2. Bir ese belli ölçüler çerçevesinde kıs tılması işlemi ve bu tarz ese rin bütünü için kullanılan ad. tecvîd a. [Ar.]
3. Kur'â Kerîm’in kurallarma g okunmasmı konu alan bilim d ve bu konuda yapılan çalışma ile eserler için kullanılan or terim.
4. Hadis biliminde, hadisi sağlıklı bir senedle ri yet etmek, ilk dönem hadi rindeki zayıf ve sağlıksız ravîl ayıklayarak senedi adalet zabt sıfatlarını taşıyan (si ravîlerden oluşmuş gibi gös mek. tedbîr a. (j^d [Ar.]
5. “Bir olayın durumun sonunu düşünerek 645 tedvînü’l-hadîs nca lem alma.” anlamında olan bu an- söz, başka kelime ve terkiplerle sine bir araya gelerek yeni terimler dinî oluşturur.
6. fık. İslâm huku am- kunda, bir kimsenin kölesini ölü kendi ölümü neticesinde azat bu etmesi. fin”

İnsanların gizli hallerini, ayb ve kusûrunu merâk edip, iç yüzünü araştırıp öğrenmeye çalışmak.

Allahü teâlâ, âyet-i kerîmede meâlen buyuruyor ki:

Ey îmân edenler! Zannın bir çoğundan kaçının. Çünkü bâzı zan (vardır ki) günâhtır. Tecessüs etmeyiniz. Biriniz diğerinizi gıybet etmesin. (Hucurât sûresi: 12)

Sû-i zan etmeyiniz ( kötü zanda bulunmayınız ). Sû-i zan, yanlış karar vermeye sebeb olur. Tecessüs etmeyiniz. Münâkaşa etmeyiniz, birbirinizi çekiştirmeyiniz, kardeş gibi sevişiniz. Müslüman müslümanın kardeşidir. Ona zulm etmez, yardım eder. Onu kendinden aşağı görmez. (Hadîs-i şerîf-Berîka)

Tecessüs etmek harâmdır. (Muhammed Hâdimî)

Bir kimsenin muhtâc olduğu malı kazandıktan sonra, fazla çalışmayıp, ibâdet etmesi câizdir. Bunun için, çalışmayıp ibâdet edene sû-i zan (kötü zan) ve tecessüs etmemelidir. İkisi de harâmdır. Fakat çalışmayıp câmide oturarak, Allahü teâlâya tevekkül ediyorum diyene de anmamalıdır. Bu kimse, çalışmayı terk ettiği için günâh işlemektedir. (Abdülganî Nablüsî)