Murakabe

1, Denetleme, gözetleme; dikkati belli bir noktaya toplama. 2. tas. a Kulun, ‘Hak, bütün hal ve hareketlerime vakaftir’ şeklinde bir şuur ve idrak içinde olması (cr). b Kalbi, ona zarar veren şeylerden korumak, ‘Allah her an beni görüyor, kalbime bakıyor, anlayışı içinde olmak. c Feyz beklemek. Cüneyd “Sâlik, içinde fare bulunan deliği bekleyen kendinin dikkatiyle feyz beklemelidir,” demiştir. Sürekli murakabe, Nakşbendiyenin esaslarındandır. Mevlevilerde diz üstü oturarak ve gözleri yumarak kalbe yönelmek, içe dönmek, buradan mâsivâyı çıkarmaya çalışmak, şeyhin yüzünü göz önüne getirip ondan feyz beklemek (rabıta); Melami-Hamzevilerde buna gönül beklemek denir.

Sözlük anlamı, “Derin düşünceye dalma.” olan bu söz, Tasavvuf inancında, sûfînin dış dünyadan iç dünyasma dönmesi, nefsi ve kalbi üzerinde yoğunlaşması, sonra da kendini bütünüyle Allah’a vererek derin düşüncelere dalması, O’ndan başka her şeyi unutması, bunun neticesinde de m Allah’ın gözetimi ve koruması m altmda olduğunun bilincine varması anlamında kullanılan terim.