Mebâdi

1. İlkler, 2. tas. Sâlikin sülükunun başlangıcında riayet etmesi lazım gelen namaz, oruç ve benzeri hususlar ve şer'i adap ki, mübtedilerin mutlaka bunlara uymaları icap eder (sr). Mebâdi'n-nihayat ( (مبا دى | لنهايا 1. Sonların ilkleri. 2. taş Namaz, oruç ve hac | gibi farz ibadetler; örn. namazın nihayeti en yüksek seviyedeki yakınlık ve hakiki | vuslattan ibarettir. Zekâtın nihayeti Hak'tan gayrısını (mal-mülk) sırf Hak sevgisi | sebebiyle harcamaktır, Orucun nihayeti tabiatın ihtiyaçlarından ve buna güç veren hususlardan, Allah'ta fani olarak uzak kalmaktır. Haccın nihayeti marifete ermek ve fenadan sonra beka halini gerçekleştirmektir; çünkü haccın menâsiki nihayete ve ahadiyet-i ceme ve farka doğru yolculuk yapan sâliklerin menzillerine karşılık | olarak konulmuştur. Her mensek manevi yolculuğun bir konak yerine tekabül | eder (kı). Mebdeiyyet (ius) 1, İlkelilik. 2. tas, Zat-ı ahadiyetin vahidiyet mertebesinden evvel olması itibariyle ahadiyeti izleyen salt görelik Cizafet-i mahz). Burada sözü edilen vahidiyet mertebesi (hazreti) isim ve sıfatlarla ilgili nispetlerin ve taayyünatın kaynağıdır. İşaretler ise akli varsayımlardır (itibârât) (x1),
2. Sonların ilkleri. 2. taş Namaz, oruç ve hac | gibi farz ibadetler; örn. namazın nihayeti en yüksek seviyedeki yakınlık ve hakiki | vuslattan ibarettir. Zekâtın nihayeti Hak'tan gayrısını (mal-mülk) sırf Hak sevgisi | sebebiyle harcamaktır, Orucun nihayeti tabiatın ihtiyaçlarından ve buna güç veren hususlardan, Allah'ta fani olarak uzak kalmaktır. Haccın nihayeti marifete ermek ve fenadan sonra beka halini gerçekleştirmektir; çünkü haccın menâsiki nihayete ve ahadiyet-i ceme ve farka doğru yolculuk yapan sâliklerin menzillerine karşılık | olarak konulmuştur. Her mensek manevi yolculuğun bir konak yerine tekabül | eder (kı). Mebdeiyyet (ius) 1, İlkelilik. 2. tas, Zat-ı ahadiyetin vahidiyet mertebesinden evvel olması itibariyle ahadiyeti izleyen salt görelik Cizafet-i mahz). Burada sözü edilen vahidiyet mertebesi (hazreti) isim ve sıfatlarla ilgili nispetlerin ve taayyünatın kaynağıdır. İşaretler ise akli varsayımlardır (itibârât) (x1),

Arapça mebde’ kelimesinin çoğuludur. Başlangıçlar, temeller, esaslar, prensipler anlamına gelir.Yüksek başlangıçlar (esaslar); semavi nefisler ve akıllardır. Nihayetlere ait başlangıçlar (esaslar) ise; namaz, oruç, hac, zekat gibi farzlardır. Namazın nihayeti, Hakk’a duyulan sevgiden dolayı, masivayı tamamen sarfetmektir. Orucunki, kendini yaratılışla ilgili özelliklerden sıyırmak, yani kendine hakim olmak, kendini tutmaktır; bu, fenaya ulaşmaya yardımcı olur. Bu sebeple kudsî bir hadiste “Oruç benim içindir, ecrini ben veririm”. Haccın nihayeti, sâlikin nihayete giden menzillerine tekabül eder. Bu nihayet de, “ehadiyetü’l-cem”‘ ve “fark” makamıdır.