karz

GAâ) [Ar. ] fik. İslâm hukukunda, altın ve gümüş benzeri para değerinde bir malı veya buğday, arpa gibi eşdeğer bir malı geçici bir süre için eşdeğerinin geri verümesi ilkesine bağlı olarak birine veya birilerine ödünç verilmesi konusunda kullanılan terim.

Buna benzer bir nitelikte ve “hasene” (. hayırlı ve güzel) sözüyle birlikte terkip oluşturarak Kur’ân-ı Kerîm’in “Bakara suresi” nde mealen “Yalnız Allah rızası için güzel bir şekilde ödünç veren kimdir. ” ifadesiyle yer alan “karz”, “Mâ'ide suresi” nde mealen “Allahyolunda güzel nafaka verirseniz...

” biçiminde, “Hadîd suresi” nde mealen “Kim ahretteki mükâfatını bekleyerek Allah yolunda malını sarf ederse, Allah da onun karşılığını kat kat verir. ” ve yine aynı surenin 18. ayetinde "...

mallarını Allah yolunda sürfeden kimselerin amellerinin karşılığı kat kat arttırılır. ” biçiminde ve “Müzemmil suresi” nde mealen “... Allah yolunda mallarınızı güzelce sarf ediniz...

” ibaresiyle geçmektedir. Yine İslâm inancma göre, muhtaç olanlara karşılıksız yardım güzel bir ahlâkî davranış olarak nitelenmiş, bunun yanmda ihtiyacı olanlara da borç veya ödünç yoluyla yardımda bulunmak erdemli bir davranış olarak kabul edilmiş; üstelik bu yolla yapılan bir yardım sadakadan daha hayırlı sayılmıştır. Hz.

Peygamber, “karz” yoluyla yapılan yardım için bir hadisinde şunları söylemiştir: “Miraç gecesi cennetin kapısı üzerinde, sadaka on misli sevapla, borç ise on sekiz misli karşılanır yazılmış olduğunu gördüm ve Cebrail’e sordum: Ödünç vermenin sadakadan üstün olmasının sebebi nedir? Cebrail, çünkü dilenci yanında para veya mal olduğu hâlde dilenir, oysa borç isteyen kimse ancak muhtaç olduğu için dilenir, dedi. ” Öte yanda bu tarz bir yardımm Al 393 Kasas suresi lah rızası için yapılması, bir karşılığı veya bir menfaat beklenmemesi de tavsiye edilmiştir.

Paranm veya malın değer kaybettiği durumlarda ise bu kaybın telâfisi Allah rızası için güzel bir şekilde karşılanması caiz görülmüştür.